Dit jaar viert Europa de vijftigste verjaardag van de ondertekening van het Verdrag van Rome. Meteen ook de vijftigste verjaardag van de Europese aanwezigheid in Brussel. Maar is Brussel wel de geschikte plek om een hoofdstad van Europa uit te bouwen? Hoe kan Brussel zijn Europese roeping waarmaken en gestalte geven aan het Europese politieke project? Wat zijn de echte kwaliteiten van de Europese aanwezigheid in Brussel? Welk beeld wil en moet Brussel van zichzelf uitdragen in Europa en in de wereld?

Een internationaal team van zestien architecten en stedenbouwkundigen verbonden aan het Berlage Instituut (Rotterdam) onderzocht sinds 2004 deze vragen. Uitkomst van de studie: een concreet project voor Brussel als volwaardige Europese hoofdstad. Vanaf 16 maart wordt dit project publiek gemaakt in de tentoonstelling A Vision for Brussels - Imagining the Capital of Europe, die tot 20 mei te bezichtigen is in het Paleis voor Schone Kunsten te Brussel. Op 9 mei, Europadag, vindt eveneens in het Paleis voor Schone Kunsten onder dezelfde titel een internationaal symposium plaats.

De timing is perfect: de vijftigste verjaardag van de ondertekening van het Verdrag van Rome markeert een vijftig jaar durende zoektocht naar een coherent Europees project voor Brussel. Een uitgelezen moment om terug te blikken, maar ook een moment voor conclusies en een gelegenheid om de toekomstige rol van Brussel als Europese hoofdstad voor het voetlicht te plaatsen. A Vision for Brussels stelt dat Brussel de best denkbare plaats is om de hoofdstad van Europa uit te bouwen. Met haar vele sociale, politieke en culturele lagen weerspiegelt de stad perfect de diversiteit van het huidige Europa. Brussel is Europa in miniatuur. Spreken over Brussel is spreken over Europa.

Het project en de tentoonstelling A Vision for Brussels nemen de vanzelfsprekende, verborgen of vergeten kwaliteiten van de stad als bouwstenen voor een concreet stadsproject dat de relatie tussen de Europese instellingen, de stad en haar burgers centraal stelt. Het plan injecteert een coherent geheel van symbolische publieke gebouwen, stedelijke functies en nieuwe woonprogramma's - verspreid over negen strategische plekken - in de stad. Het project wil het isolement van de Europese aanwezigheid in Brussel doorbreken. Nieuwe publieke ruimtes ontstaan waar voor het eerst nabijheid en uitwisseling mogelijk zijn tussen de burger en de Europese instellingen. Europa brengt verschillende volkeren en culturen samen, het Europese project voor Brussel brengt de verschillende sociale, ruimtelijke en culturele lagen van de stad met elkaar in verband. Deze nieuwe stedelijke vorm plaatst de Europese kwesties op de agenda, engageert zich in een publiek debat en heeft de kracht om haar eigen inhoud - Brussel Hoofdstad van Europa - te communiceren.

Het project en de tentoonstelling doorbreken vastgeroeste ideeën die Brussel als toevallige hoofdstad van Europa zien en willen de vaak abstracte discussie over de toekomst van de hoofdstad van de Europese Unie concreet, tastbaar en toegankelijk maken. A Vision for Brussels is een polemische stellingname die het actuele debat over de toekomst van Brussel en Europa zal voeden.

Dat het Berlage Instituut zich voor deze problematiek interesseert is geen toeval. Het instituut is Europa's meest gerenommeerde postgraduaat in architectuur en stedenbouw. Na een strenge selectieprocedure engageren een vijventwintigtal architecten uit de hele wereld zich elk jaar in onderzoeksprojecten die door de top van de Europese en internationale architectuurscène worden begeleid. De ploeg die zich boog over de toekomst van Brussel bestaat uit architecten afkomstig uit Spanje, Italië, Duitsland, Griekenland, België, Kroatië, Canada, China en Japan. Het team werkte onder leiding van de Italiaanse architectdocent Pier Vittorio Aureli en de Griek Elia Zenghelis, voormalig stichtend partner van het Office for Metropolitan Architecture (OMA) van Rem Koolhaas.

De tentoonstelling in het Paleis voor Schone Kunsten is vormgegeven door het Brusselse architectenbureau Office Kersten Geers David Van Severen. Deze jonge architecten zijn bekend van hun winnend wedstrijdontwerp voor de administratieve hoofdstad van Zuid-Korea. Ze wonnen recent ook de architectuurwedstrijd voor de herinrichting van het kunstencentrum Wiels in Brussel. Op de tentoonstelling wordt eveneens een kortfilm van VRT-journalist Robin Ramaekers getoond. De film kwam tot stand in samenwerking met het Berlage Instituut, Umberto Eco, François Schuiten, Geert Van Istendael en Guy Verhofstadt.

Curatoren: Pier Vittorio Aureli en Joachim Declerck - Berlage Institute Rotterdam

Publicatie
Naar aanleiding van de tentoonstelling verschijnt bij NAi Uitgevers en A+Editions de internationale publicatie Brussels - A Manifesto. Towards the Capital of Europe, met bijdragen van vooraanstaande denkers zoals de Italiaanse filosoof Mario Tronti, de Brusselse onderzoekers Géry Leloutre en Iwan Strauven en de architecten Pier Vittorio Aureli en Elia Zenghelis. Net als de tentoonstelling is dit manifest een krachtige stellingname waarin de representatieve rol van architectuur aan de toekomst van Brussel en Europa wordt verbonden.
Grafiek: Karel Martens | Illustraties (kleur en z/w) | Paperback | 240 pagina's| Formaat: 17,0 x 24,0 cm | Engelstalige uitgave |
ISBN 978-90-5662-552-8 / € 30,00