19

Belgian National OrchestraConstantinos Carydis leiding – Saleem Abboud Ashkar piano – Stephen Waarts viool – Andrei Ioniţă cello

Programma

Ritual Alfred Schnittke
Concerto voor piano, viool en cello, op. 56 Ludwig van Beethoven
Coriolanus, Ouverture, op. 62 Ludwig van Beethoven
Symfonie nr. 9, op. 70 Dmitri Sjostakovitsj


Toen de Joegoslavische ambassade in Moskou Ritual bij hem bestelde om de bevrijding van Belgrado te vieren, componeerde Alfred Schnittke een werk ter nagedachtenis van alle slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Alleen kon niemand toen vermoeden welke afgrijselijke misdaden er enkele jaren later in datzelfde Joegoslavië zouden plaatsvinden. Het stuk werd voor de eerste keer opgevoerd in Novosibirsk.

Aangezien de 7e symfonie van Sjostakovitsj de invasie van Rusland door het Duitse Rijk beschreef en de 8e volledig in het teken stond van de ellende door de oorlog en de slag om Stalingrad, verwachtte het Russische publiek dat de 9e het monumentale hoogtepunt zou zijn in een trilogie over de Tweede Wereldoorlog. Het hoopte op een hagiografie ter ere van Stalin. Niets bleek minder waar. Het werk duurt slechts een half uur (in tegenstelling tot de 7e en de 8e, die elk meer dan een uur duren) en kan met een klein orkest vertolkt worden. Terwijl de eerste twee werken in de trilogie ervan verdacht werden contrarevolutionair en tegen de Sovjet-Unie te zijn, ademt de derde symfonie een soort van opluchting, een overwinning op het militarisme.

Een van de krachtigste, expressiefste en meest dramatische ouvertures van Beethoven blijft de Coriolanus Ouverture. Samen met de Egmont Overture is het een van de meest kenmerkende “heroïsche” werken van de componist. Hij schreef het werk als begeleiding bij Heinrich Joseph von Collins tragedie Coriolanus, geïnspireerd op de biografie van Plutarchus. Vandaag maakt het nog altijd deel uit van het symfonische repertoire.

Het eigenwijze Tripelconcerto (1803), een van Beethovens beste, zal vertolkt worden door pianist Saleem Ashkar, cellist Andreï Ionita en violist Stephen Waarts, wiens aantreden in de finale van de Koningin Elisabethwedstrijd 2015 in menig geheugen gegrift staat. De Griekse dirigent Constantinos Carydis wekt deze grootmeesters en hun unieke werk weer tot leven. Hij laat ons ondervinden waartoe mensen in staat zijn wanneer zij de conventies met de voeten treden en hun eigen pad kiezen.

Luister naar de playlist "Piano Lovers" op Spotify