12

Stefan Hertmans: “Sandor Marai’s bekendste roman, Gloed, vertelt het verhaal van twee vrienden die elkaar in hun hoge ouderdom opnieuw ontmoeten en onvermijdelijk geconfronteerd worden met de gevolgen van een geheim dat ze heel hun leven met zich mee hebben gedragen. Het geheim betreft een passie, maar de weerslag op hun vriendschap is alomvattend. De sfeer is uiterst suggestief en geconcentreerd, terwijl het raadsel toch intact blijft. Op die manier wordt ook de mentaliteit van een klasse en een tijdperk haarfijn weergegeven.”

Stefan Hertmans leidt de Nederlandstalige BOOK CLUB. Hertmans is niet alleen een van de meest vooraanstaande auteurs in Vlaanderen, hij doceerde ook jarenlang de vakken literatuur en tekstanalyse en leerde zo enkele generaties studenten lezen en nadenken over artistieke en maatschappelijke kwesties.

Sándor Márai werd op 11 april 1900 geboren in het Hongaarse Kassa (nu Kosice, Slowakije) in een rijk burgerlijk milieu. Hij studeerde in Leipzig, Frankfurt en Berlijn, vertaalde Trkal en Kafka in het Hongaars en was van 1923 tot 1929 correspondent van de Frankfurter Zeitung in Parijs. Vanaf 1929 publiceerde hij romans, verhalen, gedichten, essays en toneelstukken. Gedurende de nazi-tijd leidde hij in Boedapest een teruggetrokken leven. Na de Wereldoorlog wees Márai het communisme af en ging in ballingschap in Italië en de Verenigde Staten. Zijn boeken werden in Hongarije verboden en verschenen vrijwel onopgemerkt in het buitenland. De laatste jaren van zijn leven leidde hij met zijn joodse vrouw een eenzaam bestaan in de VS, waar hij op 22 februari 1989 in San Diego zelfmoord pleegde. Sándor Márai wordt sedert zijn herontdekking in 1999 door literatuurliefhebbers algemeen beschouwd als een van de belangrijkste Europese schrijvers van de twintigste eeuw.

Over het boek
Een oude generaal krijgt op een dag een brief waarin een vriend van lang geleden, Konrád, zijn komst aankondigt. Dat is voor Henrik, de generaal, een schok. Van jongsaf waren zij onafscheidelijk, ondanks hun verschillende achtergrond en afkomst. Tot Konrád plotseling verdween, niet lang na Henriks huwelijk met de mooie Krisztina. Het bezoek van Konrád - na 41 jaar - brengt een stroom van prachtige en pijnlijke herinneringen bij de generaal op gang.
Henrik en Konrád delen een geheim met een bijzondere kracht, 'een kracht die het weefsel van het leven verschroeit als een kwaadaardige straling, maar aan het leven tegelijk een spanning, een verhoogde temperatuur geeft'.
Eén avond, één nacht duurt de ontmoeting van de twee oude mannen. Hun laatste gesprek is een duel zonder wapens, en veel wreder. Met mededogenloze openhartigheid praten zij over passie en vriendschap, over waarheid en leugen. Wat is er 41 jaar geleden gebeurd? En was het verhaal van Konrád onvermijdelijk?
Het verhaal wordt verteld met een rust en overtuigingskracht waar je als lezer van schrikt. Diepe indruk maakte het boek op pers én publiek in Italië en Duitsland. Die Zeit noemde het 'een literaire sensatie', de Corriere della Sera 'een boek van tijdloze schoonheid' en Willem Kuipers schreef naar aanleiding van de Duitse vertaling in de Volkskrant een juichende bespreking waarin hij het had over 'een onvergetelijk boek'.