Keith Haring, Ignorance = Fear, 1989 © Keith Haring Foundation (Collection Noirmont art production, Paris)
RADAR

5 DINGEN DIE JE MOET WETEN OVER KEITH HARING

Het visueel erfgoed van de Amerikaanse kunstenaar Keith Haring weergalmt de tijdsgeest van een decennium en een continent. Zijn cartooneske figuren, felle kleuren en blaffende honden werden wereldberoemd, maar er is meer. Hij nam de binnen- en buitenlandse politiek op de korrel, hij kleurde de party scene uit de eighties, en hij leverde een nationale – en persoonlijke – strijd tegen het aidsvirus, dat hem uiteindelijk fataal werd in 1990. BOZAR blikt met een grote retrospectieve terug op het bewogen leven en werk van de Amerikaanse legende. Hier een sneak peek in vijf weetjes.

Keith Haring in subway car, New York, circa 1983 © Tseng Kwong Chi
Keith Haring in subway car, New York, circa 1983 © Tseng Kwong Chi

1. Haring gebruikte de New Yorkse metro als zijn canvas 

“The public has a right to art… Art is for everybody.” (Keith Haring)

Wanneer Keith Haring het miezerige Kutztown inruilde voor het bruisende New York, zag hij meteen het potentieel van de in graffiti gehulde stad. De straat werd zijn atelier waar zijn visueel vocabularium al snel vorm kreeg. In die tijd drukte Haring ook letterlijk zijn stempel op het metronetwerk. Op de blanco vellen papier die gebruikt werden om verlopen advertenties te bedekken, doken plots blaffende honden, baby’s en dansende mannetjes op. Razendsnel zette de beginnende kunstenaar zijn - vandaag iconische - vloeiende, instinctieve lijnen neer, een stukje anonieme kunst voor iedere passant, maar ook een illegale praktijk die niet altijd onopgemerkt voorbij ging.

From the archives: Keith Haring was here

2. Haring was activist 

“Een woordvoerder van een samenleving op elk moment in de geschiedenis”, dat is hoe Haring de kunstenaar definieert. Met zijn eenvoudige en toegankelijke beeldtaal, plaatste hij een vaak zware thematiek – racisme, de kernoorlog, HIV – binnen handbereik van iedereen. Met de affiches die hij op demonstraties verspreidde, trad hij letterlijk naar buiten als activist. Ook de politiek op wereldvlak liet de jonge Amerikaanse artiest niet koud. Zijn toenemende faam maakte dat hij in 1986 uitgenodigd werd de westkant van de Berlijnse Muur te beschilderen. Voor hem was het een “poging om de muur psychologisch te vernietigen.”

Section of Haring’s mural, Berlin Wall 1986 © Heinz J. Kuzdas
Section of Haring’s mural, Berlin Wall 1986 © Heinz J. Kuzdas

3. Haring had een unieke affiniteit met kinderen 

“Children know something that most people have forgotten.” (Keith Haring)

Voor Haring waren kinderen meer dan een publiek ook medewerkers in zijn creatief proces. In 1986 realiseerde hij met duizend jongeren uit New York een tien verdiepingen hoog spandoek dat het Vrijheidsbeeld afbeeldde. Een baby was voor Haring de meest zuivere en positieve ervaring van het menselijk bestaan. Het motief – als het ware een allegorie van eerlijkheid en oprechtheid – keert vaak terug in zijn werk. In diezelfde lijn organiseert BOZAR tijdens de tentoonstelling een aantal uiteenlopende activiteiten voor kinderen, als de Family Day en ontdekkingstochten met het gezin.

Keith Haring and Jean-Michel Basquiat at the Whitney Museum of American Art, New York, 1987 © George Hirose/NGV
Keith Haring and Jean-Michel Basquiat at the Whitney Museum of American Art, New York, 1987 © George Hirose/NGV

4. Haring mocht mediafenomenen als Warhol en Madonna tot zijn vriendenkring rekenen

Haring woonde en werkte in de East Village. De wijk in New York City was een magneet voor opkomende kunstenaars uit de underground scene. Al snel raakte Haring bevriend met persoonlijkheden als Madonna, Grace Jones en Jean-Michel Basquiat. Andy Warhol was lange tijd een van zijn inspiratiebronnen. Ze waren vaak terug te vinden in onder meer de Club 57, waar beeldende kunstenaars en muzikanten elkaar ontmoetten. Ook bekende ontwerpers als Vivienne Westwood riepen het talent van Haring in. Op een vernieuwende manier combineerden ze kunst en mode.

Mural by Keith Haring at M HKA, Antwerp © M HKA
Mural by Keith Haring at M HKA, Antwerp © M HKA

5. Haring liet monumentale sporen na in Europa

De appreciatie door zijn collega-kunstenaars en de groeiende populariteit van zijn werk zorgden ervoor dat Haring zijn scope kon vergroten. Aan het einde van de jaren 80 maakte hij een aantal grote muurschilderingen in België en Nederland. In slechts vier uur tijd gaf hij de cafetaria van het Museum voor Hedendaagse Kunst (M HKA) in Antwerpen kleur. Enkele dagen later maakte hij in Knokke – op een container die in 2017 geveild werd voor een slordige 2 miljoen – dezelfde oefening. Naar aanleiding van zijn grote solotentoonstelling in het Stedelijk Museum van Amsterdam, beschilderde hij een muur bij de centrale markthallen met een gigantisch zeemonster. Enkele maanden voor hij in 1989 aan de gevolgen van aids stierf, realiseerde hij in Pisa zijn laatste muurschildering. Hij sloot af in (zijn) stijl: met veel kleur en beweeglijkheid.

Zie ook