Maarten Vanden Eynde © M HKA
RADAR

Food for thought

BOZAR AT HOME

Met BOZAR at Home brengt AGORA, het debatplatform van BOZAR, tweewekelijks interessante verhalen en inzichten naar jouw scherm. In de eerste geschreven aflevering komt Ann Pettifor aan bod – zij kwam normaal gezien op 16 maart in Brussel spreken over de Green New Deal. Ook duiken we in de archieven van het Paleis, op zoek naar sprekers die thema’s aankaartten die vandaag – in deze bevreemdende tijd van crisis – minstens even relevant blijven.

Ann Pettifor © Bob Foyers
Ann Pettifor © Bob Foyers

Deze keer hebben we een Plan B

Kunnen de Europeanen zich deze transformatie naar een duurzamere toekomst, niet alleen van de economie, maar ook van de industrie, financieel veroorloven? De Britse politiek econoom Ann Pettifor geeft aan dat Europa zich deze radicale omschakeling van de economie naar een duurzamere toekomst effectief kan veroorloven, met bovendien een eerlijkere, meer gelijke samenleving tot gevolg. En die verandering moet er dringend komen. Pettifor vertelt hoe we deze verandering praktisch kunnen realiseren, en wel nu meteen.

Na de financiële crisis van 2008 ging Ann Pettifor op zoek naar een alternatief voor een rot systeem. Destijds leek het wel alsof niemand de crisis had zien aankomen. Of ja, bijna niemand. In 2006 had Pettifor een boek gepubliceerd met de visionaire titel The Coming First World Debt Crisis, waardoor ze in één klap bekend werd als een van de weinige economen die de crash hadden voorspeld.

Wat haar toen vooral verbaasde was de reactie van de politiek: Er was geen plan, geen alternatief. Samen met een clubje geestverwanten besloot ze dan zelf maar op zoek te gaan naar een toekomstbestendig alternatief. Hun plan moest een antwoord bieden op zowel de economische als de ecologische crisis. Ze noemden het een ‘Green New Deal’.

Ik wil een centrale bank waar de ambtenaren doen wat hun functie beschrijft: de burgers dienen – Ann Pettifor

De grote inspiratiebron was het plan van president Franklin D. Roosevelt, de oorspronkelijke ‘New Deal’ die de Amerikaanse economie uit het slop moest trekken na de Grote Depressie in de jaren dertig. Roosevelt pompte volop geld in de economie, initieerde grootschalige banenprogramma’s, faciliteerde ambitieuze infrastructurele projecten zoals de bouw van de Hoover-dam en de Lincoln-tunnel, hervormde de bankensector en plantte drie miljard bomen. 

De New Green Deal wil een brug slaan tussen industrie, arbeid en milieubewegingen. Overheden heroveren macht op het internationale kapitaal en richten een duurzame, arbeidsintensieve economie met minder ongelijkheid in.

Lees het volledige artikel in de Groene Amsterdammer.

Meer info hier.

 

Around the World, Belgian Art Prize 2017, Bozar, Brussels, Belgium © Philippe De Gobert
Around the World, Belgian Art Prize 2017, Bozar, Brussels, Belgium © Philippe De Gobert

De wereldgeschiedenis aan een katoenen draadje

Hoe kwam COVID-19, het coronavirus, in Italië terecht? Helemaal zeker is het niet, maar er wordt wel gekeken naar de grote aanwezigheid van Chinese textielarbeiders in Noord-Italië. Sinds 2013 worden er meer dan 4000 sweatshops uitgebaat in Milaan, de modehoofdstad van Europa. Daar zijn vooral onderbetaalde Chinese arbeiders aan het werk.

Het verhaal doet denken aan het bredere onderzoeksproject ‘Triangular Trade – Cotton’ van de Vlaamse kunstenaar Maarten Vanden Eynde. Daarin focust hij op de historische en blijvende invloed van de katoenproductie en -handel op de wereldeconomie en op de globale samenleving in het algemeen. In het kader van de BelgianArtPrize stelde hij zijn werk tentoon bij BOZAR in 2017.

The Gadget (in collaboration with Rita Van Cotthem), Belgian Art Prize 2017, Bozar, Brussels, Belgium © Philippe De Gobert
The Gadget (in collaboration with Rita Van Cotthem), Belgian Art Prize 2017, Bozar, Brussels, Belgium © Philippe De Gobert

“In plaats van te focussen op het voor mij nogal problematische en tragische gegeven dat de wereld eindig is, heeft het mij ertoe gebracht om na te denken over wat er daarna nog gaat komen. […] Uiteindelijk zijn wij allemaal verantwoordelijk voor de toekomstige geschiedschrijving” – Maarten Vanden Eynde

Tijdens een origineel rondetafelgesprek in de Rotonde Bertouille, op 24 mei 2017, kwam de rol van textiel – vooral katoen – in de slavernij, de kolonisatie en de wereldeconomie vandaag, aan bod.

Vanden Eynde noemde het rondetafelgesprek ‘Lunä’, een verwijzing naar de Lunar Society van Birmingham, een genootschap van enthousiaste, autodidacte geleerden dat bij volle maan samenkwam om nieuwe theorieën te bedenken en te bespreken. De zogenoemde ‘Lunaticks’ brachten een wetenschappelijke revolutie op gang en veranderden de wereld. Ze sleutelden aan theorieën en motoren, bedachten machines en ideeën, en drukten een onuitwisbare stempel op hun tijd.

De deelnemers aan het gesprek konden die tijdsgeest herontdekken en namen plaats aan een reproductie van de tafel waar de oorspronkelijke Lunar Men ooit samen aan zaten.

Meer info over Triangular Trade van Maarten Vanden Eynde.

BelgianArtprize 2017 finalist Maarten Vanden Eynde

Lees meer over de ‘triangular trade’.

 

Mark Blyth © rights reserved
Mark Blyth © rights reserved

Van verloren hoop naar sprankeltje hoop

In 2016 organiseerde BOZAR een debatreeks onder de noemer ‘Forlorn Hope’. Een avond was gewijd aan de vraag hoe we in de toekomst met geld zouden omgaan.

Op 14 november 2016 was de Schotse politieke wetenschapper Mark Blyth te gast bij BOZAR. Hij is gespecialiseerd in internationale en vergelijkende politieke economie. In 2012 publiceerde hij het boek Austerity: The History of a Dangerous Idea waarin hij kritiek levert op het soberheidsbeleid in Europa. In 2014 publiceerde hij samen met Eric Lonergan het artikel ‘Print Less but Transfer More: Why Central Banks Should Give Money Directly to the People’ in Foreign Affairs. Daarin brak hij een lans voor ‘helikoptergeld’: het uitdelen van geld aan de bevolking als alternatief voor het huidige monetaire beleid van de Europese Centrale Bank.

In 2016 leek het idee van professor Blyth nog utopisch. Marcia De Wachter, toen nog gouverneur bij de Nationale Bank van België, maakte er tijdens het debat in de Rotonde Bertouille brandhout van.

Vandaag lijkt het ‘helikoptergeld’ tot realiteit te worden. Zowel de Amerikaanse als de Europese centrale bank, hebben plannen in die richting.

"Buitengewone tijden vragen om buitengewone actie." - Christine Lagarde, president van de Europese Centrale Bank.

Het oorspronkelijke artikel van Mark Blyth uit Foreign Affairs

Austerity, Bad Ideas, Populism - Prof Mark Blyth | New Political Economy of Europe Podcast (S01E03)

Een recent artikel uit The New York Times

Een recent artikel op Apache.be van Agora-coördinator Karl van den Broeck. 

Zie ook

  • BOZAR AT HOME

    Ten gevolge van de corona-epidemie heeft BOZAR haar deuren gesloten, maar toch zitten we niet stil. Omdat cultuur ontzettend belangrijk is in onze maatschappij, hebben we besloten om via onze sociale netwerken een programmering aan te bieden die de artistieke en culturele diversiteit van BOZAR weerspiegelt.

    — gepubliceerd op