La Tempête

Vespro
 

Claudio Monteverdi (1567-1643)

Vespro Della Beata Vergine (1610)

Anoniem
Faux bourdons uit de Antiphonaire des Invalides (17e eeuw, Manuscrit de Carpentras)
 

1. Répons: Domine ad adjuvandum me (faux bourdon, gevolgd door Monteverdi) 

2. Gregoriaans antifoon: Assumpta est Maria 

3. Psalm 109: Dixit Dominus (faux bourdon, gevolgd door Monteverdi)

4. Concerto: Nigra sum (Monteverdi)

5. Gregoriaans antifoon: Diffusa est

6. Psalm 112: Laudate pueri (faux bourdon, gevolgd door Monteverdi) 

7. Concerto: Pulchra es (Monteverdi)

8. Gregoriaans antifoon: Tota pulchra es

9. Psalm 121: Laetatus sum (faux bourdon, gevolgd door Monteverdi)

10. Concerto: Duo seraphim (Monteverdi)

11. Gregoriaans antifoon: Recordare

12. Psalm 126: Nisi Dominus

13. Concerto: Audi caelum (Monteverdi)

14. Gregoriaans antifoon: Felix es

15. Psalm 147: Lauda Jerusalem (faux bourdon, gevolgd door Monteverdi)

16. Sonata sopra Sancta Maria (Monteverdi)

17. Hymne: Ave maris stella (Monteverdi)

18. Magnificat (Monteverdi)
 

Duur: 130'

Concert zonder pauze

“… Vespers van de Allerheiligste Maagd, voor meerdere stemmen, met enkele geestelijke concerten, bestemd voor de kapel of de vertrekken van vorsten, onlangs gecomponeerde werken van Claudio Monteverdi en opgedragen aan Zijne Heiligheid Paulus V, Opperste Paus. Te Venetië, bij Ricciardo Amadino, 1610.”

In september 1610 bracht de Venetiaanse uitgever Ricciardo Amadino de tweede bundel geestelijke muziek van Claudio Monteverdi uit. De musicus had zijn eerste bundel gepubliceerd in 1582 (hij was toen amper vijftien jaar oud) en was sindsdien onafgebroken voor de Kerk blijven componeren. In 1590 was hij immers in dienst getreden van Vincenzo Gonzaga, hertog van Mantua, die hem in 1602 de functie van Maestro di Capella della Camera e della Chiesa had toevertrouwd: een loodzware taak, die volgens de componist slecht werd betaald en hem ertoe aanzette andere horizonten te verkennen (de opera, met Orfeo in 1607 en Arianna in 1608). Toch reisde hij in het najaar van 1610 naar Rome, naar paus Paulus V Borghese, in de hoop dat deze zijn zoon Francesco een beurs zou toekennen om aan het seminarie van het Vaticaan te studeren. Ongetwijfeld hoopte hij ook voor zichzelf een nieuwe betrekking te verkrijgen.

Al zijn verwachtingen werden teleurgesteld: noch de beurs, noch de betrekking werd hem toegekend, en Monteverdi kon Mantua pas in 1612 verlaten, voordat hij in 1613 werd benoemd tot kapelmeester van de San Marco in Venetië.

In dit voorwoord bij de oorspronkelijke uitgave van de Vespers voor de Maagd valt op dat het om een bundel ‘geestelijke’ muziek gaat, die zowel voor de kapel als voor de kamer bestemd kon zijn! Het is interessant te bekijken welke plaats het sacrale innam in het leven van een zeventiende-eeuwse mens en hoe geestelijke muziek ook in een profane en openbare ruimte kon worden ‘opgevoerd’: misschien een manier om de wereld van de opera met die van de kerk te vermengen (zoals al zeer expliciet te horen is vanaf het begin van de Vespers, met de instrumentale Toccata die eerder al als opening van Orfeo had geklonken).

Hoewel deze aan de Heilige Maagd opgedragen vespers drie jaar vóór Monteverdi’s benoeming in Venetië werden gecomponeerd, belichamen ze de extravagantie van die stad: een rijke stad, na verscheidene eeuwen van culturele en commerciële bloei (een essentieel kruispunt tussen Oost en West), maar ook van spirituele verscheidenheid (met een overwegend katholieke bevolking, maar ook protestanten en joden, en talrijke contacten met de Ottomaanse volkeren). De partituur weerspiegelt deze overvloedige diversiteit: we treffen er zowel oude compositietechnieken aan, geërfd uit de tradities van de renaissance, als ongehoorde, volstrekt Monteverdiaanse vondsten!

Elke psalm is volledig opgebouwd rond de oude melodieën van het gregoriaans, het zogenaamde cantus planus of eenstemmige kerkgezang, in een polyfonie die complexiteit verbindt met ritmische energie en melodisch gevoel. Elk woord wordt benaderd vanuit zijn meest onmiddellijke betekenis, maar tegelijk vanuit een diepgaand begrip van de geest van de heilige tekst. Dat is bijzonder opmerkelijk in de stukken voor solostem, waarin de zanger, als een personage uit een opera, zijn meest oprechte emotie aan ons overbrengt en tegelijk verbonden blijft met het goddelijke. Het is een metafoor waarin het spirituele als het ware wordt vermenselijkt: daardoor wordt de boodschap helderder en voor iedereen toegankelijk.

De Vespro della Beata Vergine is een treffend voorbeeld van het streven om verschillende elementen met elkaar te verenigen: emotie met nadrukkelijkheid, intimiteit met jubel, het spirituele met het lichamelijke, extase met het tastbare… Opgebouwd als een religieuze ceremonie, geïnspireerd op de gebruikelijke vorm van de vesperdiensten uit die tijd, lijken de Vespers tegelijk over een ware dramaturgie te beschikken. De intensiteit van elk afzonderlijk deel ontwikkelt zich binnen een ruimere beweging die het werk van de eerste tot de laatste noot emotioneel doorkruist.

Om dit werk echter in een nog sterker geritualiseerde context te plaatsen, heb ik ervoor gekozen er fauxbourdons in op te nemen uit een zeventiende-eeuws antifonarium van Les Invalides. In deze handschriften vinden we harmoniseringen van psalmen, soms bijzonder verrassend, die mogelijk sterk lijken op wat men in dezelfde periode in Italië en zelfs op Sicilië aantrof (vandaar een rijke ornamentiek met mediterrane accenten).

Deze repetitieve, betoverende psalmodieën vormen in dit lange muzikale relaas momenten van gebed en inkeer en voeren ons terug naar de wortels van de liturgische zang. Die ontroert ons door zijn eenvoud en zuiverheid, zoals Monteverdi zich vier eeuwen geleden wellicht zelf verwonderde over deze melodieën, waarvoor hij zoveel vindingrijke muzikale vormen schiep.

Simon-Pierre Bestion

1. Répons: Domine ad adjuvandum me (faux bourdon, gevolgd door Monteverdi) 
Domine ad adjuvandum me festina
Gloria Patri et Filio Et spiritui sancto, Sicut erat in principio
Et nunc et semper, Et in saecula saeculorum
Amen. Alleluia.

2. Gregoriaans antifoon: Assumpta est Maria
Assumpta est Maria in coelum :
gaudent angeli, collaudantes benedicun Dominum.
Alleluia
 
3. Psalm 109: Dixit Dominus (faux bourdon, gevolgd door Monteverdi)
Dixit Dominus Domino meo:
Sede a dextris meis.
Donec ponam inimicos tuos,
scabellum pedum tuorum.
Virgam virtuis tuae emittet
Dominus ex Sion:
dominare in media inimicorum tuorum.
Tecum principium in die virtutis
tuae in splendoribus sanctorum: ex utero ante
luciferum genui te. Juravit Dominus, et non
poenitebit eum: Tu es sacerdos in aeternum
secundum ordinem Melchisedech. Dominus a
dextris tuis, confregit in die irae suae reges.
Judicabit in nationibus, implebit ruinas:
conquassabit capita in terra multorum.
De torrente in via bibet: propterea exaltabit caput.
Gloria Patri, et Filio, et Spiritui Sancto.
Sicut erat in principio, et nunc, et semper, et in
saecula saeculorum.
Amen

4. Concerto: Nigra sum (Monteverdi)
Nigra sum sed formosa,
filiae Jerusalem.
Ideo dilexit me rex
et introduxit me in cubiculum suum
et dixit mihi:
Surge, amica mea, et veni.
Iam hiems transiit,
imber abiit et recessit,
flores apparuerunt in terra nostra.
Tempus putationis advenit.

5. Gregoriaans antifoon: Diffusa est
Diffusa est gratia in labiis tuis:
Propterea benedixit te Deus in aeternum.

6. Psalm 112: Laudate pueri (faux bourdon, gevolgd door Monteverdi) 
Laudate pueri Dominum,
Laudate nomen Domini.
Sic nomen Domini benedictum,
Ex hoc nunc, et usque in saeculum.
A salis ortu usque ad occasum,
Laudabile nomen Domini.
Excelsus super omnes gentes Dominus,
Wt super coelos gloria eius.
Quis sicut Dominus Deus noster ?
Qui in altis habitat,
et humilia respicit in coelo et in terra.
Suscitans a terra inopem,
Et de stercore erigens pauperum;
Ut collocet eum cum principibus,
Cum principibus populi sui.
Qui habitare facit sterilem in domo,
Matrem fi liorum laetantem.
Gloria Patri, er Filio,
Et Spiritui Sancto.
Sicut erat in principio, et nunc, et semper,
Et in saecula saeculorum.
Amen.

7. Concerto: Pulchra es (Monteverdi)
Pulchra es, armca mea,
Suavis et decora fi lia Jerusalem,
Terribilis ut castrorum acies ordinata.
Averte oculos tuas a me,
Quia ipsi me avolare fecerunt

8. Gregoriaans antifoon: Tota pulchra es
Tota pulchra es, Maria,
Et macula originalis non est in te.

9. Psalm 121: Laetatus sum (faux bourdon, gevolgd door Monteverdi) 
Laetatus sum in his quae dicta sunt mihi:
In domum Domini ibimus.
Stantes erant pedes nostri,
in atriis tuis Jerusalem.
Jerusalem, quae aedifi catur ut civitas:
cuius participatio eius in id ipsum.
Illuc enim ascenderunt tribus,
tribus Domini,
testimonium Israel
ad confi tendum nomini Domini.
Quia illic sederunt sedes in Judicio,
Sedes super domum David.
Rogate quae ad pacem sunt Jerusalem:
et abundantia diligentibus te;
Fiat pax in virture tua,
et abundantia in turribus tuis !
Propter frartes meos et proximos meos,
Loquebar pacem de te !
Propter domum Domini Dei nostri,
Quaesivi bona tibis.
Gloria Patri, et Filio,
Et Spiritui Sancto.
Sicut erat in principio, et nunc,
Et semper, et in saecula saeculorum.
Amen.

10. Concerto: Duo seraphim (Monteverdi)
Duo seraphim clamabant alter ad alterum:
«Sanctus Dominus Deus Sabaoth.
Plena est omnis terra gloria eius.»
Tres sunt, qui testimonium dant in coelo,
Pater, Verbum et Spiritus Sanctus.
Et hi tres unum sunt.
Sanctus Dominus Deus Sabaoth.
Plena est omnis terra gloria eius.

11. Gregoriaans antifoon: Recordare
Recordare, Virgo Mater, in conspectu Dei,
Ut loquaris pro nobis bona,
Et ut avertat indignationem suam a nobis.
Alleluia.

12. Psalm 126: Nisi Dominus
Nisi Dominus aedifi caverit domum,
In vanum laboraverunt qui aedifi cant eam.
Nisi Dominus custodierit civitatem,
frustra vigilat qui custodit eam.
Vanum est vobis ante lucem surgere,
surgite postquam sederitis,
qui manducatis panem doloris.
Cum dederit dilectis suis somnum:
ecce haereditas Domini, fi lii
merces, fructus ventris.
Sicut sagittae in manu potentis,
ita fi lii excussorum.
Beatus vir qui implevit desiderium suum ex ipsis:
non confundetur cum loquetur inimicis suis in porta.
Gloria Patri, et Filio,
et Spiritui Sancto.
Sicut erat in principio, et nunc,
et semper, et in saecula saeculorum.
Amen.

13. Concerto: Audi caelum (Monteverdi)
Audi, coelum, verba mea,
plena desiderio et perfusa gaudio. (Eco: Audio!)
Dic, quaeso, mihi:
Quae est ista,
quae consurgens ut aurora
rutilat ut benedicam. (Eco: Dicam!)
Dic nam ista pulchra ut luna,
electa ut sol, replet laetitia
terras, coelos, maria. (Eco: Maria!)
Maria Virgo illa dulcis,
praedicata de propheta Ezechiel
porta Orientalis. (Eco: Talis!)
Illa sacra et felix porta
per quam mors fuit expulsa,
introduxit autem vita. (Eco: Ita!)
Quae semper tutum est medium
inter homines et Deum,
pro culpis remedium. (Eco: Medium!)
Omnes hanc ergo sequamur,
qua cum gratia mereamur
vitam aeternam
Consequamur. (Eco: Sequamur!)
Praestet nobis Deus,
Pater hoc et Filius, et Mater
cuius nomen invocamus
dulce miseris solamen. (Eco: Amen!)
Benedicta es, virgo Maria,
in saeculorum saecula.

14. Gregoriaans antifoon: Felix es
Felix es, sacra Virgo Maria,
Et omni laude dignissima:
Quia ex te ortus est sol iustitiae,
Christus Deus noster.
 
15. Psalm 147: Lauda Jerusalem (faux bourdon, gevolgd door Monteverdi) 
Lauda Jerusalem Dominum!
Lauda Deum tuum Sion!
Quoniam confortavit seras portarum tuarum,
benedixit fi liis cuis in te.
Qui posuit fi nes tuos pacem,
et adipe frumenti satiat te.
Qui emittit eloquium suum terrae,
velociter currit sermo eius.
Qui dat nivem sicut lanam,
nebulam sicut cinerem spargit.
Mittit crystallum suam sicut buccellas ;
ante faciem frigoris ejus quis sustinebit ?
Emittet verbum suum, et liquefaciet ea;
flabit spiritus ejus, et fl uent aquae.
Qui annuntiat verbum suum Jacob,
justitias et judicia sua Israel.
Non fecit taliter omni nationi,
et judicia sua non manifestavit eis.
Gloria Patri et Filio
et Spiritui Sancto
sicut erat in principio, et nunc
et semper et in saecula saeculorum.
Amen.

16. Sonata sopra Sancta Maria (Monteverdi)
Sancta Maria, ora pro nobis.

17. Hymne: Ave maris stella (Monteverdi)
Ave maris stella,
Dei Mater alma,
Atque semper Virgo,
Felix coeli porta.
Sumens illud Ave Gabrielis ore,
Funda nos in pace,
Mutans Hevae nomen.
Solve vincla reis,
Profer lumen caecis,
Mala nostra pelle,
Bona cuncta posce.
Monstra te esse matrem,
Sumat per te preces,
Qui pro nobis natus,
Tulit esse tuus.
Virgo singularis,
Inter omes mitis,
Nos culpis solutos,
Mites fac et castos.
Vitam praesta puram,
Iter para tutum
Ut videntes Jesum,
Semper collaetemur.
Sit laus Dei Patri,
Summo Christo decus,
Spiritui Sancto,
Tribus honor unus.
Amen.

18. Magnificat (Monteverdi)
Magnifi cat anima mea Dominum
Et exsultavit spiritus meus in Deo salutaris meo
Quia respexit humilitatem ancillae suae
ecce enim ex hoc beatam
me dicent omnes generationes.
Quia fecit mihi magna qui potens est
et sanctum nomen eius.
Et misericordia ejus a progenie in progenies
timentibus eum.
Fecit potentiam in bracchio suo: dispersit superbos mente cordis sui.
Deposuit potentes de sede: et exaltavit humiles.
Esurientes implevit bonis: et divites dimisit inanes.
Suscepit Israel puerum suum: recordatus misericordiae suae.
Sicut locutus est ad patres nostros: Abraham et semini eius in saecula.
 Gloria Patri, et Filio,
et Spiritui Sancto.
Sicut erat in principio, et nunc,
et semper, et in saecula saeculorum.
Amen.

1. Répons: Domine ad adjuvandum me (faux bourdon, gevolgd door Monteverdi)
God, kom mij te hulp:
Heer, haast U mij te helpen.
Ere zij de Vader, en de Zoon,
en de Heilige Geest:
zoals het was in den beginne,
en nu, en altijd,
en in de eeuwen der eeuwen.
Amen. Halleluja.

2. Gregoriaans antifoon: Assumpta est Maria
Maria is ten hemel opgenomen.
De engelen verheugen zich en loven en zegenen de Heer.
Alleluia.

3. Psalm 109 : Dixit Dominus (faux bourdon, gevolgd door Monteverdi)
De Heer sprak tot mijn Heer:
Zit aan mijn rechterhand:
"Totdat ik Uw vijanden,
tot een bank maak voor Uw voeten.
De scepter van Uw macht"
zal de Heer uit Sion zenden:
heers temidden Uwer vijanden.
Bij U is de heerschappij ten dage van Uw kracht
in de glans van de heiligen
uit de schoot heb ik U voor de dageraad verwekt.
De Heer heeft gezworen,
en het zal hem niet berouwen:
"Gij zijt priester in eeuwigheid
volgens de orde van Melchisedek."
De Heer aan Uw rechterhand
verslaat de koningen op de dag zijner wrake.
Hij zal oordelen over de Volkeren,
hij zal de verdelgingen aanrichten,
hoofden zal hij verpletteren in grote gebieden.
Hij drinkt onderweg uit de beek:
daarom zal hij zijn hoofd opheffen.

Ere zij de Vader, en de Zoon,
en de Heilige Geest:
zoals het was in den beginne,
en nu, en altijd,
en in de eeuwen der eeuwen.
Amen. 

4. Concerto: Nigra sum (Monteverdi)
Donker van huid doch bekoorlijk,
ben ik, dochter van Jeruzalem:
daarom heeft de koning mij bemind
en mij geleid
in zijn slaapvertrek en mij gezegd:
"Sta op, mijn liefste, en kom.
De winter is al voorbij,
de regen is over en verdwenen,
de bloemen zijn ontloken in ons land
Het is tijd om de bomen te snoeien."

5. Gregoriaans antifoon Antienne grégorienne : Diffusa est
Genade vloeit van uw lippen,
daarom heeft God u gezegend in eeuwigheid.

6. Psalm 112: Laudate pueri (faux bourdon, gevolgd door Monteverdi)
Looft, dienaren de Heer,
looft de naam des Heren.
De naam des Heren zij geprezen,
van nu en tot in eeuwigheid.
Van de opgang der zon tot aan haar ondergang
is de naam des Heren prijzenswaard.
De Heer is verheven boven alle volken,
en zijn heerlijkheid boven de hemelen.
Wie is als de Heer, onze God, 
die woont in den hoge, en neerziet
op de dingen in de hemel en op aarde?
De behoeftige tilt hij uit het stof
de arme verheft hij uit de drek:
om hem bij de vorsten te plaatsen,
bij de vorsten van zijn volk.
Die de onvruchtbare maakt
tot een blijde huisvrouw met kinderen.

Ere zij de Vader, en de Zoon,
en de Heilige Geest:
zoals het was in den beginne,
en nu, en altijd,
en in de eeuwen der eeuwen. Amen.

7. Concerto: Pulchra es (Monteverdi)
Schoon zijt gij, mijn liefste,
liefelijk en bevallig, zoals Jeruzalem,
maar ook geducht als een leger in slagorde.
Wend uw ogen van mij af,
want ze dwongen mij te vluchten.

8. Gregoriaans antifoon: Tota pulchra es
Geheel schoon zijt Gij, Maria,
en de erfzonde is niet in U.

9. Psalm 121: Laetatus sum (faux bourdon, gevolgd door Monteverdi)
Ik ben verheugd dat mij gezegd is:
"Wij zullen naar het huis des Heren gaan."
Onze voeten zullen staan
in Uw voorhoven Jeruzalem.
Jeruzalem, gebouwd als een stad:
waar men zal samenkomen.
Daarheen immers zullen de stammen trekken,
de stammen des Heren volgens Israels wet
om de naam des Heren te loven.
Want daar staan de zetels voor het gericht
zetels voor het huis van David.
Vraagt om vrede voor Jeruzalem:
en rijkdom voor wie U beminnen:
Vrede zij uw deel:
en overvloed heerse binnen uw muren.
Omwille van mijn broeders en mijn naasten,
roep ik vrede over U af:
Omwille van het huis van de Heer, onze God,
smeek ik om heil voor U.
Ere zij de Vader, en de Zoon,
en de Heilige Geest:
zoals het was in den beginne,
en nu, en altijd,
en in de eeuwen der eeuwen.
Amen.

10. Concerto: Duo seraphim (Monteverdi)
Twee Serafijnen riepen elkaar toe:
"Heilig, heilig, heilig is God,
de Heer der heerscharen.
De hele aarde is vervuld van zijn heerlijkheid."
Drie getuigen er in de hemel:
De Vader, het Woord en de Heilige Geest.
En deze drie zijn een.
Heilig, heilig, heilig is God
de Heer der heerscharen.
De hele aarde is vervuld van zijn heerlijkheid.

11. Gregoriaans antifoon: Recordare
Gedenk ons, Maagd en Moeder, voor het aanschijn van God,
spreek voor ons ten beste,
opdat Hij zijn verontwaardiging verre van ons afwende.
Alleluia.

12. Psalm 126: Nisi Dominus
Als de Heer het huis niet bouwt,
vergeefs werken de bouwlieden eraan.
Als de Heer de stad niet bewaart,
vergeefs waken haar wachters.
Vruchteloos is Uw opstaan voor het daglicht:
staat op als U bent uitgerust,
gij die brood der smarten eet.
Hij immers geeft zijn uitverkorenen slaap:
Zie, het erfdeel des Heren zijn zonen,
loon is de vrucht des lichaams.
Als pijlen in een sterke hand,
zo zijn de zonen der jeugd.
Gelukkig is de man die
zijn pijlkoker daarrmee heeft gevuld:
hij wordt niet beschaamd als hij spreekt
met zijn vijanden in de poort.
Ere zij de Vader, en de Zoon,
en de Heilige Geest:
zoals het was in den beginne,
en nu, en altijd,
en in de eeuwen der eeuwen. Amen.

13. Concerto: Audi caelum (Monteverdi)
Hemel, hoor mijn woorden, vol verlangen
en doorstroomd van vreugde (Echo: ik luister)
Zeg mij, zo vraag ik: Wie is degene
die daar oprijst, en glanst als het morgenrood
opdat ik haar prijze? (Echo: zeg ik toch!)
Zeg het, want deze schone
vervult, als de uitverkoren maan
en als de zon met vreugde
de aarde, de hemel, de zeeën. (Echo: Maria)
Maria is deze schone jonkvrouw,
voorzegd door de profeet Ezechiel
als poort van het oosten. (Echo: zo groot)
Deze heilige en gezegende poort,
waardoor de dood verdreven is,
en het leven is binnengehaald. (Echo: Zo!)
Zij is altijd de betrouwbare middelares
tussen mensen en God
tot vergeving van schuld. (Echo: middelares)
Laten wij haar daarom allen volgen
om door haar genade,
eeuwig leven te verwerven.
Laten wij haar volgen. (Echo: wij volgen)
Dat geve ons God, de Vader en de Zoon
en de Moeder, wier lieve naam wij aanroepen
tot troost voor de ellendigen. (Echo: amen)
Geprezen zijt gij, Maagd Maria,
in de eeuwen der eeuwen.

14. Gregoriaans antifoon: Felix es
Zalig zijt Gij, heilige Maagd Maria,
en alle lof waardig:
want uit U is de Zon der gerechtigheid voortgekomen,
Christus, onze God.

15. Psalm 147: Lauda Jerusalem (faux bourdon, gevolgd door Monteverdi)
Loof de Heer, Jeruzalem:
Loof Uw God, Sion.
Want versterkt heeft hij
de grendels Uwer poorten:
Uw kinderen binnen U heeft hij gezegend.
Hij heeft vrede aan Uw grenzen gebracht
en verzadigt U met voedzaam graan.
Hij zendt zijn woord naar de aarde:
snel verspreidt zich zijn gebod.
Hij geeft sneeuw als wol:
nevel verstrooit hij als as.
Hij zendt zijn hagel bij brokjes:
wie zal zijn koude doorstaan?
Hij stuurt zijn woord en het dooit:
zijn adem blaast en de wateren stromen.
Hij heeft zijn woord aan Jacob meegedeeld:
zijn wet en zijn gebod voor Israel.
Geen volk heeft hij zo behandeld:
noch heeft hij hun zijn gebod geopenbaard.
Ere zij de Vader, en de Zoon,
en de Heilige Geest:
zoals het was in den beginne,
en nu, en altijd,
en in de eeuwen der eeuwen.
Amen.

16. Sonata sopra Sancta Maria (Monteverdi)
Heilige Maria, bid voor ons.

17. Hymne: Ave maris stella (Monteverdi)
Gegroet, sterre der Zee, milde Moeder Gods,
en eeuwig Maagd, gezegende poort des hemels.

Dat „Ave" aanvaardend uit Gabriels mond,
bevestig ons in vrede, de naam „Eva" omkerend.

Verbreek de boeien der schuldigen,
schenk licht aan de blinden
verdrijf onze gebreken, eis alle goede dingen.

Toon U een moeder,
dat Hij door U onze beden aanvaardt,
die voor ons is geboren, door U werd gebaard.

Uitverkoren maagd, zachtmoedig boven allen,
maak ons van zonden vrij, zachtmoedig en rein.

Maak ons leven zuiver, bereid ons een veilige weg,
opdat wij, Jezus ziende, ons altijd zullen verheugen.

Lof zij God de Vader,
eer voor Christus en de Heilige Geest,
gedrieën een in waardigheid. Amen.

18. Magnificat (Monteverdi)
Mijn ziel prijst de Heer.
En mijn geest heeft zich verheugd
over God mijn Heiland.
Want hij heeft omgezien
naar de nederigheid van zijn dienstmaagd:
voortaan immers prijzen mij zalig
alle generaties.
Want de machtige heeft mij grote dingen gedaan
en heilig is zijn naam.
En zijn barmhartigheid is
van geslacht tot geslacht
bij degenen die hem vrezen.
Hij heeft macht uitgeoefend met zijn arm:
de hooghartigen heeft hij verstrooid.
Heersers heeft hij van de troon verstoten,
en eenvoudigen verhoogd.
Hongerigen heeft hij van het goede voorzien,
en rijken met lege handen weggestuurd.
Israel, zijn knecht, heeft hij gesteund,
indachtig zijn barmhartigheid.
Zoals hij heeft gesproken tot onze vaderen,
Abraham en zijn nageslacht in eeuwigheid.
Ere zij de Vader, en de Zoon,
en de Heilige Geest:
Zoals het was in den beginne,
en nu, en altijd,
en in de eeuwen der eeuwen.
Amen.

alt (gregoriaanse antifonen)
Eugénie de Mey 

sopraan
Amélie Raison 

mezzo-sopraan
Brenda Poupard 

bariton (solist in Audi Caelum)  
René Ramos Premier 

tenor (solist in Nigra Sum)
François Joron 

bas 
Florent Martin 

alt (solist in Ave Maris stella)
Axelle Verner 

tenor
Edouard Monjanel

Koor

sopraan 
Annabelle Bayet
Ellen Giacone
Véronique Housseau
Alice Kamenezky
Ileana Ortiz
Amélie Raison

alt 
Cécile Banquey
Mathilde Gatouillat
Eugénie de Mey
Brenda Poupard
Aline Quentin
Hélène Richaud

tenor
Gabriel Colin
Fabrice Foison
Richard Golian
Léo Guillou-Kérédan
Thibaut Jacqmin
François Joron
Edouard Monjanel

bas 
Bertrand Duby
Arthur Cady
Florent Martin
Eudes Peyre
René Ramos-Premier

Orkest

zink 
Lluís Coll i Trulls
Solène Riot
Benoît Tainturier

baroktrombone 
Jean-Noël Gamet
Rémi Lécorché
Claire-Ombeline Muhlmeyer

viool 
Camille Aubret
David Wish

altviool 
Christophe Mourault

viola da gamba
Pauline Chiama
Julie Dessaint
Alice Trocellier

contrabas
Adrien Alix
Youen Cadiou

theorbe
Pierre Rinderknecht
Ronaldo Lopes

dulciaan 
Anaïs Ramage

serpent 
Marina Boselli

triple harp 
Caroline Lieby
Mélina Perlein

orgel
Jeanne Jourquin

klavecimbel 
Loris Barrucand

Simon-Pierre Bestion, muzikale leiding, arrangement, concept

Marianne Pelcerf, lichtontwerp en scenografie

Sebian Falk, lichtregie

Florian Delattre, regie

Savinien de Saint-Riquier, podiumregie en figuratie

Geoffroy Guillaume, podiumregie en figuratie

La Caisse des Dépôts en de Fondation Société Générale zijn de belangrijkste mecenassen van La Tempête.

La Tempête ontvangt daarnaast steun van het Franse Ministerie van Cultuur en Communicatie (Drac Auvergne-Rhône-Alpes), de regio Auvergne-Rhône-Alpes, het departement Corrèze, de stad Lyon, het Centre National de la Musique, de Fondation Orange, Spedidam en Adami.

Het gezelschap is laureaat van de Prix Liliane Bettencourt voor koorzang van de Fondation Bettencourt Schueller.