Orchestre Philharmonique Royal de Liège, Bringuier & Baeva
7 Mei'26
- 20:00
Henry Le Boeufzaal
Emilie Mayer (1812-1883)
Ouverture nr. 2 in D (1850) (Belgische première)
Felix Mendelssohn (1809-1847)
Vioolconcerto nr. 2 in e, op. 64 (1838-1844)
- Allegro molto appassionato
- Andante
- Allegretto non troppo – Allegro molto vivace
Pauze
Ludwig van Beethoven (1770-1827)
Symfonie nr. 4 in Bes, op. 60 (1806)
- Adagio – Allegro vivace
- Adagio
- Allegro vivace – Un poco meno allegro
- Allegro ma non troppo
Duur: 2u
Emilie Mayer werd geboren in 1812 in Friedland, zo’n 150 kilometer ten noorden van Berlijn, en overleed in 1883 in Berlijn op 71-jarige leeftijd. Vandaag geldt ze als een van de belangrijkste vrouwelijke componisten van de negentiende eeuw en kreeg ze niet toevallig de bijnaam “de vrouwelijke Beethoven”. Ze groeide op in een cultureel ontwikkeld milieu en kreeg al vroeg een grondige muzikale opleiding in piano en compositie.
Stettin
Haar roeping als componist kwam relatief laat. Na de zelfdoding van haar vader in 1840 besloot ze zich volledig aan muziek te wijden. Ze trok naar Stettin — het huidige Szczecin in Polen — om er te studeren bij componist Carl Loewe, die een bepalende invloed zou hebben op haar artistieke ontwikkeling.
Berlijn
Vanaf 1847 zette Mayer haar opleiding verder in Berlijn, onder meer bij Adolf Bernhard Marx (contrapunt) en Wilhelm Wieprecht (instrumentatie). Daar kende ze al snel succes: haar orkestwerken, waaronder haar eerste symfonieën en ouvertures, werden uitgevoerd in prestigieuze concertzalen en leverden haar een gouden medaille van de Pruisische koningin op.
Werk
Welgesteld, ongehuwd en uitgesproken onafhankelijk bewaakte Emilie Mayer haar artistieke vrijheid zorgvuldig. Naast componist was ze ook actief als beeldhouwer. Ze schreef acht symfonieën, een pianoconcerto, een opera, zeven ouvertures en een veertigtal kamermuziekwerken. Haar stijl evolueerde van het Weense classicisme naar een uitgesproken romantische taal, gekenmerkt door rijke harmonieën, gedurfde modulaties en een sterk gevoel voor vorm.
Herontdekking
Hoewel Mayer tijdens haar leven aanzien genoot, verdween haar muziek later bijna volledig uit het repertoire. Pas sinds het einde van de twintigste eeuw wordt haar oeuvre opnieuw onder de aandacht gebracht. Vandaag wordt ze steeds vaker erkend als een sleutelfiguur binnen de Duitse romantische symfoniek, met een groeiende aanwezigheid op cd en in de concertzaal.
Dramatische kracht
De Ouverture nr. 2 in re groot is een jeugdwerk met opvallende maturiteit: briljant geschreven én stevig geconstrueerd. Het werk opent met een plechtige introductie in re klein (Maestoso), waarna een energieke snelle sectie in re groot volgt (Andantino – Andante maestoso – Allegro), gedreven door ritmische vitaliteit en thematische helderheid. In deze nog sterk klassiek geïnspireerde taal zijn zowel de architecturale kracht van Beethoven als de transparante orkestrale levendigheid van Mendelssohn hoorbaar. Het resultaat is een overtuigend evenwicht tussen formele discipline en romantische expressiviteit — en een vroeg bewijs van Mayers sterke dramatische instinct.
Naar Bert Hagels
Twee concerti
Felix Mendelssohn (1809-1847) componeerde twee vioolconcerti. Het Eerste Concerto uit 1822 is het werk van een vurige adolescent, beïnvloed door Mozart en de Italiaanse traditie. Het Tweede Concerto, begonnen in 1838 en pas zes jaar later voltooid, behoort daarentegen tot de rijpere Mendelssohn.
In 1838 schreef hij aan zijn vriend Ferdinand David, concertmeester van het Gewandhausorkest in Leipzig: “Ik zou komende winter graag een vioolconcerto voor je schrijven. Ik heb een concerto in mi klein in mijn hoofd, en het begin laat me niet meer los.” Tijdens het hele compositieproces kon Mendelssohn rekenen op Davids ervaring als violist. Het concerto werd in 1844 voltooid in Soden, nabij Frankfurt, en ging op 13 maart 1845 in première in het Gewandhaus van Leipzig, met Ferdinand David als solist en de Deense componist Niels Gade als dirigent.
Vernieuwingen
Mendelssohn maakte het geluk mee het werk opnieuw te horen op 3 oktober 1847, uitgevoerd door de jonge violist Joseph Joachim — toen amper zestien jaar oud en later een vertrouweling van Brahms — slechts een maand voor zijn dood.
Het concerto bestaat uit drie delen en onderscheidt zich door verschillende vernieuwende ingrepen. In het eerste deel, Allegro molto appassionato, laat Mendelssohn de traditionele lange orkestinleiding achterwege: de solist verschijnt al in de tweede maat. Daarnaast schreef hij zelf de cadens uit — terwijl die doorgaans geïmproviseerd werd — om de stilistische samenhang van het werk te bewaren.
Tussen het eerste deel en het Andante laat een aangehouden fagotnoot geen ruimte voor applaus. Volgens hetzelfde principe fungeert het Allegretto non troppo als een brug naar het slotdeel, Allegro molto vivace: een speels, bijna feeëriek scherzo vol denkbeeldige elfen en geesten.
Éric Mairlot
Een vruchtbaar jaar
In het najaar van 1806 componeerde Beethoven (1770-1827) zijn Vierde Symfonie in het kasteel van prins Lichnowsky in Grätz, op ongeveer 200 kilometer van Wenen, in het huidige Tsjechië. Het werk ontstond meer dan twee jaar na de Derde Symfonie “Eroica” en is de enige van zijn symfonieën waarvan geen enkele schets bewaard bleef.
De Vierde ontstond in dezelfde periode als de tweede versie van Fidelio, het Vioolconcerto, de 32 Variaties in do klein voor piano, het Vierde Pianoconcerto en de beroemde Appassionata-sonate. De symfonie was een opdracht van graaf Oppersdorff, die een kasteel bezat in Ober-Glogau in Opper-Silezië.
Aanvankelijk overwoog Beethoven om zijn Vijfde Symfonie — waaraan hij al sinds 1805 werkte — verder af te werken. Uiteindelijk besloot hij een volledig nieuwe symfonie te schrijven, die hij in slechts enkele weken voltooide. Van zijn negen symfonieën is dit niet alleen de enige opdrachtcompositie, maar ook de enige die zo snel tot stand kwam.
Tussen twee reuzen
Beethovens symfonieën lijken elkaar af te wisselen volgens een bijna organische logica: werken waarin ritme domineert (nrs. 1, 3, 5 en 7) tegenover symfonieën waarin melodie centraal staat (nrs. 2, 4, 6 en 8). De Vierde hoort duidelijk bij die tweede groep. Robert Schumann omschreef haar ooit als “een slanke Griekse vrouw tussen twee Noordse reuzen” — verwijzend naar de monumentale Derde en Vijfde Symfonie.
Net als de Achtste heeft de Vierde wellicht geleden onder de overweldigende reputatie van haar beroemde buren. Toch is het een meesterwerk van verfijning en evenwicht. Geschreven voor een relatief klein orkest opent de symfonie — net als de Eerste, Tweede en Zevende — met een langzame introductie (Adagio), tegelijk mysterieus en majestueus, met een adembenemend zuivere lijnvoering.
De explosieve inzet van het Allegro vivace maakt des te meer indruk: een salvo van krachtige akkoorden vestigt meteen de hoofdtoonaard, si-bemol groot. Het tweede deel, een schitterend Adagio in mi-bemol groot, vormt het emotionele hart van het werk. Volgens Berlioz “overtreft het alles wat de meest vurige verbeelding ooit aan tederheid en pure wellust zou kunnen dromen”.
In het derde deel, officieel een Allegro vivace maar in wezen een scherzo, kiest Beethoven voor het eerst voor twee trio’s, waardoor de klassieke ABA-structuur uitgroeit tot een ruimere ABABA-vorm. De laatste herhaling wordt bewust ingekort om het verrassende effect van het finale Allegro ma non troppo te versterken. Gedragen door een koppig motief in de violen, bijna als een perpetuum mobile, eindigt de symfonie in een uitbarsting van onuitputtelijke energie.
De symfonie werd voltooid in het najaar van 1806 en ging in première in maart 1807 in het paleis van prins Lobkowitz in Wenen, samen met het Vierde Pianoconcerto en de ouverture Coriolanus.
Éric Mairlot
Lionel Bringuier
muzikale leiding
Lionel Bringuier werd geboren in Nice in 1986 en studeerde cello en orkestdirectie aan het Conservatoire de Paris bij Zsolt Nagy. Kort na zijn afstuderen won hij de prestigieuze dirigeerwedstrijd van Besançon. Hij was muziekdirecteur van het Orquesta Sinfónica de Castilla y León in Valladolid, het Orchestre de Bretagne, het Ensemble Orchestral de Paris en het Tonhalle-Orchester Zürich (2014-2018), en chef-dirigent van het Orchestre Philharmonique de Nice (2023-2025). Hij dirigeert wereldwijd en werkte op plaat samen met onder anderen Yuja Wang, Nelson Freire en de gebroeders Capuçon. Sinds september 2025 is hij muziekdirecteur van het OPRL.
Alena Baeva
viool
Alena Baeva werd geboren in Kirgizië in 1985 en is vandaag Luxemburgs staatsburger. Ze studeerde viool bij Olga Danilova in Kazachstan en Eduard Grach in Rusland, en kreeg artistieke begeleiding van onder anderen Mstislav Rostropovitsj, Boris Garlitsky en Shlomo Mintz. Ze won eerste prijzen op de concoursen van Wieniawski (Poznań, 2001), Paganini (Moskou, 2004) en Sendai (2007). Haar repertoire combineert grote meesterwerken met zelden gespeelde muziek. Ze is gepassioneerd kamermusicus en vormt onder meer een duo met pianist Vadym Kholodenko. Ze neemt op voor Alpha Classics en bespeelt de Guarneri del Gesù “ex-William Kroll” uit 1738. In mei 2027 speelt ze het Derde Vioolconcerto van Saint-Saëns met het OPRL en Lionel Bringuier in Wrocław.
Orchestre Philharmonique Royal de Liège
Het OPRL werd opgericht in 1960 en is het enige professionele symfonische orkest van Franstalig België. Het orkest treedt op in Luik, in heel België en internationaal, van Europa tot Japan, de Verenigde Staten en Zuid-Amerika. Onder leiding van muziekdirecteurs als Manuel Rosenthal, Pierre Bartholomée, Louis Langrée, Pascal Rophé, Christian Arming en Gergely Madaras ontwikkelde het een eigen klankcultuur op het kruispunt van Duitse en Franse tradities. Het orkest realiseerde meer dan 140 opnames voor labels als EMI, Deutsche Grammophon, BIS, Alpha Classics en Fuga Libera. Sinds 2025 staat Lionel Bringuier aan het roer als muziekdirecteur.
Algemeen directeur
Aline SAM-GIAO
Muziekdirecteur
Lionel BRINGUIER
Assistent-dirigenten
Ross Jamie COLLINS
Maria FULLER
Directeur programmatie
Robert COHEUR
Konzertmeister
Alberto MENCHEN
George TUDORACHE
Eerste viool
Virginie PETIT***
Olivier GIOT**
Xu HAN*
Anne-Sophie LEMAIRE*
Marcel ANDRIESII
Ann BOSSCHEM
Sophie COHEN
Tomasz KOBEL
Mateusz KOLASIŃSKI
Hélène LIEBEN
Barbara MILEWSKA
Laurence RONVEAUX
Alexis ROUSSINE
NN
NN
Tweede viool
Aleš ULRICH***
Daniela BECERRA**
Aya KITAOKA*
Hrayr KARAPETYAN*
Hélène DOZOT
Audrey GALLEZ
Marianne GILLARD
Aude MILLER
Urszula PADAŁA-SPERBER
Anaïs RIBERA ESTEVES
Laura SÁNCHEZ LARÍN
Astrid STÉVANT
NN
NN
Altviool
Ralph SZIGETI***
Ning SHI**
Ian PSEGODSCHI*
Artúr TÓTH*
Corinne CAMBRON
Sarah CHARLIER
Isabelle HERBIN
Patrick HESELMANS
Violaine MILLER
Nina POSKIN
NN
NN
Cello
Thibault LAVRENOV***
Marco PEREIRA**
Jean-Pierre BORBOUX*
Paul STAVRIDIS*
Cécile CORBIER
Chloé LANTERI
Aleksandra LELEK
Thomas MARTIN
Olivier VANDERSCHAEGHE
NN
Contrabas
Hristina FARTCHANOVA***
Zhaoyang CHANG**
Simon VERSCHRAEGE*
Koen TOTÉ*
Miguel Angel JIMENEZ VALLENILLA
Isabel PEIRÓ AGRAMUNT
Louis PONSEELE
NN
Fluit
Lieve GOOSSENS***
Valerie DEBAELE**
Miriam ARNOLD*
Liesbet DRIEGELINCK*
Piccolo
Miriam ARNOLD**
Liesbet DRIEGELINCK*
Hobo
Sylvain CREMERS***
Sébastien GUEDJ**
Jeroen BAERTS*
Céline ROUSSELLE*
Engelse hoorn
Jeroen BAERTS**
Céline ROUSSELLE*
Klarinet
Jean-Luc VOTANO***
Théo VANHOVE**
Martine LEBLANC*
Lorenzo de VIRGILIIS*
Klarinet in es
Lorenzo de VIRGILIIS**
Basklarinet
Martine LEBLANC**
Fagot
Joanie CARLIER***
Caterina MADINI**
NN*
Bernd WIRTHLE*
Contrafagot
NN**
Bernd WIRTHLE*
Hoorn
Margaux ORTMAN***
NN**
Damien BILLOT*
Fernando CANTERO SAMPÉRIZ*
David LEFÈVRE*
NN*
Trompet
François RUELLE***
NN**
Sébastien LEMAIRE*
Philippe RANALLO*
Trombone
Alain PIRE***
Gérald EVRARD**
Camille JADOT*
Bastrombone
Pierre SCHYNS**
Tuba
Carl DELBART**
Pauken
Geert VERSCHRAEGEN***
Lennert VAN LAENEN**
Percussie
Mathijs EVERTS**
Arne LAGATIE**
Peter VAN TICHELEN**
*** Eerste solist, Aanvoerder
** Eerste solist
* Tweede solist
Bozar Maecenas
Patrick Derom Gallery • Monsieur et Madame Bertrand Ferrier • Baron en Barones Marnix Galle-Sioen • Baron Xavier Hufkens • Monsieur et Madame Laurent Legein • Madame Heike Müller • Monsieur et Madame Dominique Peninon • Monsieur et Madame Antoine Winckler • Monsieur et Madame Bernard Woronoff • Chevalier Godefroid de Wouters d'Oplinter
Bozar Fine Art Circle Founding Members
Mr and Mrs Ravi Bhansali • De Heer en Mevrouw Dirk Cavens • Monsieur Simon Devolder • Baron Xavier Hufkens • Monsieur Charles Riva
Bozar Patrons
Monsieur et Madame Charles Adriaenssen • Madame Marie-Louise Angenent • Madame Joséphine d’Ansembourg • Monsieur Werner d’Ansembourg • Comtesse Laurence d'Aramon • Monsieur Jean-François Bellis • Baron et Baronne Berghmans • De heer Stefaan Bettens • Monsieur Philippe Bioul • Mevrouw Roger Blanpain-Bruggeman • Madame Laurette Blondeel • Comte et Comtesse Boël • Monsieur et Madame Thierry Bouckaert • Monsieur Thierry Boutemy • Madame Anny Cailloux • Madame Valérie Cardon de Lichtbuer • Madame Catherine Carniaux • Monsieur Jim Cloos et Madame Véronique Arnault • Mevrouw Chris Cooleman • Monsieur Emile Culot • Madame Marguerite Culot • Monsieur et Madame Denis Dalibot • Madame Bernard Darty • De heer en mevrouw Philippe De Baere • Prince et Princesse de Chimay • De heer Frederic Depoortere en mevrouw Ingrid Rossi • Madame Louise Descamps • Madame Hélène Deslauriers • Monsieur Amand-Benoit D'Hondt • De heer Bernard Dubois • Madame Claudine Duvivier • Madame Dominique Eickhoff • Baron et Baronne William Frère • Baron et Baronne Pierre Gurdjian • De heer en mevrouw Philippe Haspeslagh - Van den Poel • Madame Susanne Hinrichs et Monsieur Peter Klein • Monsieur Jean-Pierre Hoa • Madame Bonno H. Hylkema • Madame Fernand Jacquet • Baron Edouard Janssen • Madame Elisabeth Jongen • Monsieur et Madame Jean-Louis Joris • Monsieur et Madame Adnan Kandiyoti • Monsieur Sander Kashiva • Monsieur Sam Kestens • Monsieur et Madame Klaus Körner • Monsieur Pierre Lebeau • Monsieur et Madame François Legein • Monsieur et Madame Charles-Henri Lehideux • Monsieur et Madame Philippe le Hodey • Madame Gérald Leprince Jungbluth • Monsieur Xavier Letizia • Monsieur Bruno van Lierde • Madame Florence Lippens • Monsieur et Madame Clive Llewellyn • Monsieur et Madame Thierry Lorang • Madame Denise Louterman • Madame Olga Machiels-Osterrieth • De heer Peter Maenhout • Monsieur et Madame Alain Mallart • De heer en mevrouw Frederic Martens • Monsieur et Madame Dominique Mathieu-Defforey • De heer en mevrouw Frank Monstrey (urbion) • Madame Philippine de Montalembert • Madame Nelson • Dr. Bram Peeters et Monsieur Lucas Van Molle • Madame Christine Perpette • Famille Philippson • Monsieur Gérard Philippson • Comte et Comtesse Antoine de Pracomtal • Monsieur Bernard Respaut • Madame Elisabetta Righini et Monsieur Craig Finch • Monsieur et Madame Michael Rosenthal • Monsieur et Madame Frédéric Samama • Monsieur et Madame Philippe Schöller • Monsieur et Madame Hans C. Schwab • Monsieur et Madame Tommaso Setari • Monsieur et Madame Olivier Solanet • Monsieur Eric Speeckaert • Monsieur Jean-Charles Speeckaert • Madame Apolline de Spoelberch •Monsieur Guillaume de Spoelberch • Monsieur Paul de Spoelberch • Vicomte Philippe de Spoelberch et Madame Daphné Lippitt • Madame Anne-Véronique Stainier • Monsieur Didier Staquet et Madame Lidia Zabinski • De heer Karl Stas • Mevrouw Caroline Steyaert • Monsieur et Madame Philippe Stoclet • Monsieur Nikolaus Tacke et Madame Astrid Cuylits • De heer en mevrouw Coen Teulings • Monsieur et Madame Philippe Tournay • De heer en mevrouw Koen en Anouk Van Balen-Stulens • Monsieur et Madame Xavier Van Campenhout • De heer Marc Vandecandelaere • De heer Alexander Vandenbergen • Mevrouw Barbara Van Der Wee en de heer Paul Lievevrouw • Monsieur Michel Van Huffel • De heer Koen Van Loo • De heer en mevrouw Anton Van Rossum • De heer Johan Van Wassenhove • Monsieur et Madame Albert Wastiaux • Monsieur Luc Willame • Madame Danuta Zedzian • Monsieur et Madame Jacques Zucker
Bozar Circle
Monsieur Axel Böhlke et Madame Clara Huizink • Monsieur et Madame Paul De Groote • Monsieur Rodolphe Dulait • Madame Liliane Gam • Madame Valeria Onofrj •Sir Gabriel Smit Pergolizzi • De heer en mevrouw Remi en Evelyne Van Den Broeck• Monsieur Guillaume van Doorslaer et Madame Emily Defreyne
En onze Leden die anoniem wensen te blijven