Quatuor Diotima
15 Nov.'26
- 17:00
Zaal M
Anna Thorvaldsdottir (1977)
Enigma (2019)
- Deel I
Kaija Saariaho (1952 – 2023)
Nymphea (Jardin secret III) (1987)
Pauze
Kristine Tjøgersen (1982)
Mistérios do Corpo (2017)
Frédéric Verrières
Cristallisation (2026) (Wereldcreatie)
Duur: 90’
Anna Thorvaldsdottir - Enigma (deel 1)
“Enigma gaat vooral over hoe de muziek in- en uitademt, over de nuances, klanken en texturen doorheen het hele stuk”, aldus Anna Thorvaldsdottir. Enigma is het eerste strijkkwartet van de IJslandse componiste. Een pulserende basis vormt de kern van het werk: een klank die voortdurend uitzet en weer krimpt. Daartegenover staan gefragmenteerde muzikale elementen, als schaduwen van dat grotere geheel. Het perspectief beweegt voortdurend tussen de kern en de fragmenten, waarbij vooral hun onderlinge relatie belangrijk is: het ‘tussenin’. Ideeën zoals proportie, beweging en evenwicht tussen details en grotere structuren vormen daarbij een belangrijk uitgangspunt.
De New York Times beschreef Enigma als “verstuivingen die uit de witte ruis van een andere wereld tevoorschijn komen. Het is een meesterlijke kennismaking met het genre, en een bedrieglijk uitgestrekt geluidslandschap dat met slechts vier akoestische instrumenten tot stand is gebracht.”
Kaija Saariaho - Nymphea (Jardin secret III)
Met Nymphéa voor strijkkwartet en elektronica verruimt Saariaho het klankpalet van de strijkinstrumenten en creëert ze muziek door heldere texturen af te zetten tegen grote klankmassa’s.
De basis van de harmonische structuur wordt gevormd door celloklanken die ze met behulp van zelfontwikkelde computerprogramma’s heeft geanalyseerd. Vanuit dat materiaal ontvouwt zich een proces van ritmische en melodische transformaties, waarbij de motieven geleidelijk worden omgezet van trillers in arpeggio’s en van unisono-ritmes in gelaagde micropolyfonie. Het elektronische onderdeel van het stuk bestaat uit live transformaties van de klanken van het strijkkwartet tijdens het concert.
Een beeld die tijdens het compositieproces in haar gedachten groeide, was de symmetrische structuur van een waterlelie, die zich overgeeft aan de beweging van het water en daarbij voortdurend transformeert. Hetzelfde beeld kan volgens haar op verschillende manieren worden geïnterpreteerd: als een tweedimensionaal oppervlak van kleuren en vormen, maar ook als een wereld van materialen, structuren en dimensies.
Een gedicht van Arseny Tarkovski – de vader van filmmaker Andrej Tarkovski – is ook onderdeel van het klankmateriaal. Tijdens het concert verschijnt de tekst geleidelijk in de vorm van afzonderlijke fonemen die door de musici worden gefluisterd, waardoor een vocale kleur wordt toegevoegd aan het palet van strijkersklanken.
Now Summer is gone
And might never have been.
In the sunshine it's warm,
But there has to be more.
It all came to pass,
All fell into my hands
Like a five-petalled leaf,
But there has to be more.
Nothing evil was lost,
Nothing good was in vain,
All ablaze with clear light
But there has to be more.
Life gathered me up
Safe under it's wing,
My luck always held,
But there has to be more.
Not a leaf was burned up
Not a twig ever snapped
Clean as glass is the day
But there has to be more.
Kristine Tjøgersen - Mistérios do Corpo
Klanktransformaties vormen een rode draad in de muziek van Kristine Tjøgersen. Haar werk vertaalt fysieke bewegingen naar muzikale gebaren: zo wrijven de musici met de hand over de klankkast, springen ze met de schroef van de strijkstok van snaar naar snaar en raken ze het staartstuk van het instrument met hun vingers aan. Mistérios do Corpo is een eerbetoon aan de Braziliaanse jazzcomponist Hermeto Pascoal, bekend om zijn onconventionele manier van musiceren. In zijn gelijknamig werk gebruikt Pascoal zijn eigen lichaam als instrument.
Frédéric Verrières - Cristallisation
Van chaos naar kristal: dit werk, gecomponeerd op vraag van Ars Musica, neemt je mee naar het Hoge Noorden. Beginnend met het gedempte geluid van sneeuwvlokken, laten de muzikanten geleidelijk het gekraak horen van sneeuw die zich ophoopt tot ijs... of is het ijs dat al aan het verdwijnen is?
In een reis door Scandinavië komt het vertederende en tragische figuur van een ijsbeer op, die wegzakt door het te dun geworden ijs. Tegelijkertijd klinken er getuigenissen van bewoners van Noordpoolgebieden, afgewisseld met stemmen van klimaatwetenschappers. Hun klanken versmelten samen met die van het formidabele Diotima-strijkkwartet in de ambitieuze elektroakoestische creatie van Frédéric Verrières.
Als geen ander ontvouwt de IJslandse componiste Anna Thorvaldsdottir sublieme klanklandschappen. Aan deze trage, atmosferische stukken, sterk beïnvloed door de natuur, gaan vaak schetsen vooraf die ze vervolgens omzet in klank. Het Belgian National Orchestra brengt vier grootschalige werken en trekt voor Metaxis naar de Ravensteingalerij, waar het orkest uiteenwaaiert in verschillende groepen. Het Collectief en Quatuor Diotima brengen haar ragfijne kamermuziek.
15 Nov.’26 – Quatuor Diotima Enigma
25 Nov.’26 – Het Collectief Spectra
4 Dec.’26 – Belgian National Orchestra, Ollikainen & Falk Winland Catamorphosis
16 Jan.’27 – Antwerp Symphony Orchestra, Vänskä & Skride Metacosmos
28 Mei’27 – Belgian National Orchestra, Schønwandt & Steckel Before We Fall
21 Juni’27 – Belgian National Orchestra & Tom De Cock Metaxis
Quatuor Diotima
Quatuor Diotima, een van de meest gevraagde strijkkwartetten van dit moment, werd in 1996 opgericht op initiatief van vier afgestudeerden van het Conservatoire National Supérieur de Musique et de Danse de Paris. De naam heeft een dubbele betekenis: Diotima als allegorie van de Duitse romantiek – zo doopt Friedrich Hölderlin in zijn Hyperion zijn muze en levenslange liefde – en als boegbeeld van de hedendaagse muziek, met Luigi Nono’s Fragmente - Stille, a Diotima.
Quatuor Diotima onderhoudt al jarenlang nauwe banden met enkele van de grootste meesters uit de tweede helft van de twintigste eeuw, waaronder Pierre Boulez en Helmut Lachenmann. Vanuit die betrokkenheid bij hedendaagse muziek werpt het Quatuor Diotima een nieuw licht op romantische en moderne meesterwerken, met name van Beethoven, Schubert, de Tweede Weense School, Janáček, Debussy, en Ravel.
Het kwartet is, vanwege zijn grote belangstelling voor pedagogiek en de begeleiding van jonge kunstenaars, onlangs benoemd tot ‘Associated Artist’ van de Academie van het Festival van Aix-en-Provence. Ze hebben ook masterclasses gegeven aan de UCLA, de York University, het Koninklijk Conservatorium van Kopenhagen, het Centraal Conservatorium van Peking en de Impuls Academy in Graz.
Viool
Yun-Peng Zhao
Viool
Leo Marillier
Altviool
Franck Chevalier
Cello
Alexis Descharmes
Bozar Maecenas
Patrick Derom Gallery • Monsieur et Madame Bertrand Ferrier • Baron en Barones Marnix Galle-Sioen • Baron Xavier Hufkens • Monsieur et Madame Laurent Legein • Madame Heike Müller • Monsieur et Madame Dominique Peninon • Monsieur et Madame Philippe Tournay • Monsieur et Madame Antoine Winckler • Monsieur et Madame Bernard Woronoff • Chevalier Godefroid de Wouters d'Oplinter
Bozar Fine Art Circle Founding Members
Mr and Mrs Ravi Bhansali • Monsieur Hubert Bonnet (Fondation CAB) • De heer en Mevrouw Dirk Cavens • De heer Simon Devolder • Monsieur Eric Everard • Madame Anne Gangsted • Baron Xavier Hufkens • Monsieur Augustin Lippens • Monsieur Michel Moortgat • Madame Lucy Jane Pereira • Monsieur Charles Riva
Bozar Patrons & Young Patrons
Monsieur et Madame Charles Adriaenssen • Comtesse Laurence d'Aramon • Art By Goralska S.à.r.l. • Monsieur Jean-François Bellis • Docteur Amine Benyakoub • Baron et Baronne Jean-Pierre Berghmans • De heer Stefaan Bettens • Monsieur Philippe Bioul • Mevrouw Roger Blanpain-Bruggeman • Madame Laurette Blondeel • Comte et Comtesse Boël • Monsieur et Madame Thierry Bouckaert • Monsieur Thierry Boutemy • Comte et Comtesse Emmanuel de Briey • Ecuyer Maximilien du Bus de Warnaffe • Madame Marion Bywater • Madame Anny Cailloux • Madame Valérie Cardon de Lichtbuer • Madame Catherine Carniaux • Madame Paloma Castro Martinez de Tejada • Prince et Princesse de Chimay • Monsieur Jim Cloos et Madame Véronique Arnault • Mevrouw Chris Cooleman • Monsieur et Madame Denis Dalibot • De heer en mevrouw Philippe De Baere • Madame Louise Descamps • Madame Hélène Deslauriers • Monsieur Amand-Benoit D'Hondt • De heer Bernard Dubois • Mevrouw Sylvie Dubois • Madame Claudine Duvivier • Madame Barbara Eggers • Madame Dominique Eickhoff • Baron et Baronne William Frère • Monsieur François Gérard et Madame Jessica Parser • Baron et Baronne Pierre Gurdjian • De heer en mevrouw Philippe Haspeslagh - Van den Poel • Madame Susanne Hinrichs et Monsieur Peter Klein • Monsieur Jean-Pierre Hoa • Madame Bonno H. Hylkema • Madame Fernand Jacquet • Baron Edouard Janssen • Madame Elisabeth Jongen • Monsieur et Madame Jean-Louis Joris • Monsieur et Madame Adnan Kandiyoti • Monsieur Sam Kestens • Monsieur et Madame Klaus Körner • Madame Marleen Lammerant • Monsieur Pierre Lebeau • Monsieur et Madame François Legein • Monsieur et Madame Charles-Henri Lehideux • Monsieur et Madame Philippe le Hodey • Madame Gérald Leprince Jungbluth • Monsieur Bruno van Lierde • Monsieur et Madame Clive Llewellyn • Madame Denise Louterman • Madame Valeria Onofrj • Madame Olga Machiels-Osterrieth • De heer Peter Maenhout • Monsieur et Madame Alain Mallart • De heer en mevrouw Frederic Martens • Monsieur et Madame Dominique Mathieu-Defforey • De heer en mevrouw Frank Monstrey (urbion) • Madame Philippine de Montalembert • Madame Nelson • Dr. Bram Peeters et Monsieur Lucas Van Molle • Famille Philippson • Monsieur Gérard Philippson • Comte et Comtesse Antoine de Pracomtal • Monsieur Bernard Respaut • De heer en mevrouw Guy en Martine Reyniers • Monsieur et Madame Michael Rosenthal • Monsieur et Madame Frédéric Samama • Monsieur et Madame Philippe Schöller • Monsieur et Madame Olivier Solanet • Monsieur Eric Speeckaert • Monsieur Jean-Charles Speeckaert • Vicomte Philippe de Spoelberch et Madame Daphné Lippitt • Madame Anne-Véronique Stainier • Monsieur Didier Staquet et Madame Lidia Zabinski • De heer Karl Stas • Mevrouw Caroline Steyaert • De heer en mevrouw Jan en Anne Steyaert • Monsieur et Madame Philippe Stoclet • Monsieur Nikolaus Tacke et Madame Astrid Cuylits • De heer en mevrouw Coen Teulings • Dr. Philippe Uytterhaegen • Monsieur et Madame Xavier Van Campenhout • De heer Marc Vandecandelaere • De heer Alexander Vandenbergen • Mevrouw Barbara Van Der Wee en de heer Paul Lievevrouw • Monsieur Michel Van Huffel • De heer Koen Van Loo • De heer en mevrouw Anton Van Rossum • De heer Johan Van Wassenhove • Monsieur et Madame Albert Wastiaux • Madame Nathalie Waucquez • Monsieur et Madame Jacques Zucker
Bozar Circle & Young Circle
Madame Ivana Ajkoviq • Monsieur Axel Böhlke et Madame Clara Huizink • Madame Chiara Bortoluzzi • Monsieur et Madame Paul De Groote • Monsieur Rodolphe Dulait • Prince Rahim Khan Samii • Madame Liliane Gam • De heer Sander Kashiva • Mevrouw Natasja Peeters • Madame Sophie Tournay • De heer en mevrouw Remi en Evelyne Van Den Broeck
En onze Leden die anoniem wensen te blijven