07

1989 was een bijzonder jaar. Een toneelschrijver werd president, een dictatuur werd door een zingende revolutie ten val gebracht en gecensureerde schrijvers beklommen balkons om het volk toe te spreken. Het was ook het jaar waarin kunstenaars allerhande de kans kregen om aan een nieuw politiek systeem te bouwen, en het jaar waarin vrije creativiteit een nieuw tijdperk voor Centraal- en Oost-Europa inluidde. Wat leert de tijd van toen ons vandaag? Kunnen kunstenaars een nieuw sociaal bestel vormgeven? Mogen ze die ambitie koesteren? En wat leeft er vandaag – drie decennia later – nog van de nalatenschap van artiesten en activisten van de generatie 1989? 
Een hele dag lang komen kunstenaars, activisten, academici en leiders van uiteenlopende generaties samen voor overleg, zowel onderling als met een breed publiek. Het debat gaat gepaard met optredens, vertoningen en een bibliotheek met verboden boeken, en kadert binnen het project ‘Engagement through Culture before and after 1989’, met de steun van het ‘Europe for Citizens Programme’ van de Europese Unie.

Curators: Tereza Porybná et Jitka Pánek Jurková

PROGRAMMA

10:30 - 12:15 - 1989/2019 – Then and now 
Tsjechische kunstenaar-activist David Černý, voormalig dissidente, journaliste en woordvoerdster van Charter 77 Petruška Šustrová, en politicoloog Jiří Přibáň blikken terug op 1989 en de weerklank van dat historische jaar vandaag in een discussie gemodereerd door de theatermaker Pieter de Buysser

12:15 - 12:30 Performance Svatopluk Mikyta

13:15 - 14:15 - Revolution Is Not a Garden Party
Maya en Reuben Fowkes
 proberen artistieke initiatieven en gemeenschappen te doorgronden buiten het institutionele kader in Centraal- en Oost-Europa om, vóór en na 1989.

14:30 - 15:45 - Public space as a site for civic action
Pavel Karous en Kristina Norman
buigen zich beiden over de betekenis van kunst in de openbare ruimte ten tijde van het communisme. Ze gaan onder meer in gesprek met Svatopluk Mikyta en Zuzana Bodnárová, de curatoren van de gevierde galerie Banská St A Nica Contemporary in Slowakije, en de Poolse kunstenares en activiste Monika Drożyńska. Het gesprek wordt geleid door Pepijn Kennis.

15:45 - 16:10 Screening Orange Alternative van Mirosław Dembiński

16:30 - 18:00 - Heroes not for just one day 
Kunstenaars en activisten bespreken hun engagement in het Europa van vandaag – onder meer Sonia Dermience, Tamara Moyzes, John Jordan van het Franse collectief ZAD, Sébastien Hendrickx van de Brusselse beweging Extinction Rebellion en Mikuláš Minář van Million Moments for Democracy. Gemodereerd door Tereza Porybná.
Met een artistieke interventie van Martin Zet (CZ) Svatopluk Mikyta (SK) en Major Fydrych (PL).

18:00 - 18:30 - Performance Martin Zet.

Vier sprekers – Tamara Moyzes (SK), Kristina Norman (EE), Jiří Přibáň (CZ) en Martin Zet (CZ) – worden een dag eerder, op 26 oktober, uitgenodigd in het Huis van de Europese geschiedenis (HEH), waar ze korte rondleidingen geven door de permanente tentoonstelling. Er wordt hen om hun persoonlijke, kritische interpretatie gevraagd van het verhaal dat in het museum wordt verteld over de val van het “Blok” in Centraal-Europa om dit verhaal te belichten met de vele hedendaagse en vroegere visies die er bestaan over dit moment in hun nationale geschiedenis.
Inschrijving op de website van HEH >