Belgian National Orchestra, Hermus & Vondráček
12 Juni'26
- 20:00
Henry Le Boeufzaal
Sergei Rachmaninov (1873-1943)
Pianoconcerto nr. 2 in c-mineur, op. 18 (1901)
- I. Moderato
- II. Adagio sostenuto – Più animato – Tempo I
- III. Allegro scherzando
Pauze (20’)
Igor Stravinsky (1882-1971)
De Vuurvogel (volledige versie uit 1910)
Inleiding
Eerste scène
- De betoverde tuin van Kosjtsjej
- Verschijning van de Vuurvogel, achterna gezeten door Ivan Tsarevitsj
- Dans van de Vuurvogel
- Ivan Tsarevitsj vangt de Vuurvogel
- Smeekbede van de Vuurvogel
- Verschijning van dertien betoverde prinsessen
- Spel van de prinsessen met de gouden appels
- Plotselinge verschijning van Ivan Tsarevitsj
- Rondedans van de prinsessen
- Dageraad – Ivan Tsarevitsj gaat het paleis van Kosjtsjej binnen
- Sprookjesachtige carillon, verschijning van Kosjtsjejs monsterlijke wachters en de gevangenneming van Ivan Tsarevitsj
- Aankomst van Kosjtsjej de Onsterfelijke – Kosjtsjejs dialoog met Ivan Tsarevitsj – Tussenkomst van de prinsessen
- Verschijning van de Vuurvogel
- Dans van Kosjtsjejs gevolg, betoverd door de Vuurvogel
- Helse dans van al Kosjtsjejs onderdanen
- Slaaplied van de Vuurvogel
- Dood van Kosjtsjej
Tweede scène
- Ondergang van Kosjtsjejs paleis – Tot leven komen van de versteende ridders – Algemene vreugde
Einde voorzien om 21:50
Dank aan de spelers van de Nationale Loterij, aan de Tax Shelter van de Belgische federale overheid via Casa Kafka Pictures.
Sergei Rachmaninov – Pianoconcerto nr. 2 in c-mineur, op. 18 (1901)
Met het Tweede pianoconcerto verbrak Rachmaninov het writer’s block dat hem had geplaagd sinds de desastreuze première van zijn Eerste symfonie in 1897. Als ambitieuze jonge componist wilde hij niets minder dan een waardige opvolger scheppen voor Tsjaikovski’s Pathétique. Het draaide anders uit. Oudere componisten, zoals Rimski-Korsakov en Tanejev, hadden hun twijfels bij de partituur. De middelmatige uitvoering onder Glazoenov bezegelde het lot van de symfonie. De onverbiddelijke criticus César Cui sloeg hard toe. De gebeurtenis was zo traumatiserend voor de jonge componist dat hij begon te twijfelen aan zijn talent. Gelukkig kreeg hij kort nadien de kans om zich als dirigent te bekwamen bij het private operagezelschap van spoorwegmagnaat Savva Mamontov. Rachmaninov kon er zich bekwamen in het operarepertoire en samenwerken met de beloftevolle jonge zanger Fjodor Sjaljapin. Samen exploreerden zij de grote rollen uit het Russische repertoire. Sjaljapin zou later de grootste internationale verdediger worden van Russische opera. De ervaring bij Mamontov opende voor Rachmaninov de deur naar een positie als dirigent bij het Bolsjoj Theater. Ze wakkerde ook zijn interesse in operacompositie aan. Modest Tsjaikovski, de broer van de componist, had een libretto klaar op het tragische verhaal van Paolo en Francesca uit De goddelijke komedie van Dante. Rachmaninov vergezelde Sjaljapin bij zijn eerste engagement aan de Scala van Milaan. Bij zijn terugkeer naar Rusland had hij een fragment voor Francesca da Rimini in zijn bagage en een plan voor een nieuw concerto in zijn hoofd.
Rachmaninov componeerde zijn Tweede pianoconcerto in de zomer en het najaar 1900. Het eerste deel vlotte minder snel dan de delen twee en drie. Rachmaninov speelde de afgewerkte delen in een concert in Moskou op 2 december 1900. Het succes was aanzienlijk en gaf de componist het nodige zelfvertrouwen om het eerste deel af te werken. De première van het volledige werk vond plaats op 27 oktober 1901. Het succes van het Tweede pianoconcerto was onmiddellijk en zonder reserves. Siloti speelde het spoedig in Leipzig en Londen.
De bijzondere aanvang van het concerto is kenmerkend voor de ingenieuze manier waarop Rachmaninov de pianopartij met het orkest verstrengelt. Met de beroemde openingsakkoorden brengt de pianist een beweging op gang die uitmondt in een stralende combinatie van een orkestrale melodie met rijke figuratie in de pianopartij. Hoewel de piano strikt genomen de begeleiding speelt heeft de pianist toch geen moeite om de schijnwerpers op zijn spel gericht te houden. Ondanks de expansie van de melodieën is de constructie van het eerste deel opmerkelijk hecht en geconcentreerd. De bijzondere status van dit concerto blijkt wellicht nog het meest uit het feit dat de pianopartij de aandacht vasthoudt terwijl ze nauwelijks de kans krijgt om alleen, zonder het orkest, te weerklinken.
Naar een tekst van Francis Maes
Igor Stravinsky – De Vuurvogel (volledige versie uit 1910)
Het ballet The Firebird was de eerste van een hele reeks baanbrekende samenwerkingen tussen de Russische componist Igor Stravinsky (1862-1971) en Sergei Diaghilev, de impresario die aan het hoofd stond van de beroemde Ballets Russes. Stravinsky was voor Diaghilev aanvankelijk niet meer dan een noodoplossing: eerst wou de Russische impresario voor de compositie van het ballet in zee gaan met Anatoly Lyadov die de compositie echter (vanwege zijn legendarische luiheid) niet afgewerkt (of waarschijnlijk zelfs niet begonnen) kreeg. Ook met een paar andere componisten liep het mis. Stravinsky daarentegen voltooide de muziek relatief snel in de winter en lente van 1909-1910. Toen The Firebird in Parijs op 25 juni 1910 in première ging, was deze productie meteen een eclatant succes. Ook de verschillende suites met muziek uit The Firebird die Stravinsky in 1911, 1919 en 1945 samenstelde waren en zijn nog altijd immens populair.
Stravinsky’s virtuoos-inventieve gebruik van orkestrale kleuren en abrupte, repetitieve ritmes namen het publiek mee op een klankreis zoals ze die nog nooit eerder hadden meegemaakt. De muziek, gecombineerd met Michel Fokine’s vernieuwende choreografie en de schitterende decors en kostuums van Alexander Golovin, maakten van The Firebird een haast Wagneriaans ‘Gesamtkunstwerk’. Het was Diaghilevs expliciete doel om een werk te presenteren waarin alle kunstvormen samenkwamen, en de critici waren onder de indruk. Henri Ghéon vond het werk “het meest exquise wonder van een evenwicht tussen klanken, bewegingen en vormen".
Het verhaal van The Firebird mixt twee figuren uit de Slavische folklore die voordien niets met elkaar te maken hadden: de vuurvogel, een magische en profetisch gloeiende vogel uit een vreemd land dat zijn vanger zowel een vloek en een zegen kan zijn, en Koschei de Onsterfelijke, een slechte tovenaar die niet kon sterven (omdat zijn ziel in een ei zat verborgen). Het balletlibretto werd geschreven door Alexandre Benois.
Tijdens een jachtsessie raakt Prins Ivan toevallig verzeild in het rijk van de boze tovenaar Koschei. Daar vangt hij de vuurvogel en wil haar doden. Zij smeekt echter om haar leven en Prins Ivan laat haar gaan. Als teken van dank schenkt de vuurvogel hem een veer waarmee hij haar in tijden van nood kan oproepen. Vervolgens ontmoet Prins Ivan dertien prinsessen die betoverd zijn door Koschei. Op een daarvan, Tsarevna, wordt hij verliefd. De volgende dag confronteert hij de boze tovenaar. Wanneer deze zijn volgelingen op hem afstuurt, herinnert Prins Ivan zich de veer van de vuurvogel. Daarmee laat hij de volgelingen van de tovenaar op energetische wijze dansen. Uitgeput vallen Koschei en zijn volgelingen daarna in een diepe slaap. De vuurvogel gidst Prins Ivan naar een boomstam waarin een mandje met een ei ligt verborgen. Daarin zit de ziel van de onsterfelijk gewaande tovenaar. Prins Ivan vernielt het ei, doodt zo Koschei en verbreekt daarmee ook al zijn betoveringen.
In De Vuurvogel ontplooit Stravinsky een buitengewoon rijke orkestratie waarin zijn unieke muzikale stem zich al volop aankondigt. Meteen vanaf de mysterieuze opening creëren donkere strijkers, raadselachtige houtblazers en chromatische harmonieën een nachtelijke, haast bovennatuurlijke sfeer. Wanneer de Vuurvogel verschijnt, schittert het orkest in al zijn kleurenpracht: trillers, fonkelende houtblazersfiguren, harp-arpeggio’s en flitsende strijkerspassages brengen de ongrijpbare bewegingen van het magische wezen tot leven.
Doorheen het ballet contrasteert Stravinsky de betoverende klankwereld van het sprookjesachtige rijk met meer lyrische en tonale passages die verbonden zijn met prins Ivan en de prinsessen. Hun dansen bekoren met eenvoudige melodieën en verfijnde klankkleuren, terwijl Katsjej en zijn gevolg zich kenmerken door scherpere harmonieën, grillige ritmes en een vaak spectaculair orkestgeluid.
Het onbetwiste hoogtepunt is de beroemde Infernal Dance, een explosie van onweerstaanbare ritmische energie. Schitterende koperblazers, snijdende percussie en onverwachte accenten bouwen een bijna tastbare spanning op en kondigen al de revolutionaire kracht van Le Sacre du printemps aan. Deze uitbarsting maakt plaats voor de intieme Berceuse, waarin een solobasklarinet? (nee: fagot) — pardon, een solofagot — zich aftekent tegen een subtiel gesluierde begeleiding. Het ballet mondt uit in een majestueuze finale: de betovering wordt verbroken, de gevangenen worden bevrijd en een indrukwekkende orkestrale opbouw voert naar een van de meest triomfantelijke slotpagina’s uit het symfonische repertoire van de twintigste eeuw.
Bozararchief
Wist je dat Sergej Rachmaninov tweemaal optrad in het Paleis voor Schone Kunsten? Duik in de archieven van Bozar en ontdek meer over de bezoeken van deze legendarische componist aan Brussel. Tegelijk krijg je een boeiende inkijk in de concertcultuur en het gedrag van het Brusselse publiek in de jaren 1930.
Antony Hermus
muzikale leiding
Antony Hermus is chef-dirigent van het Belgian National Orchestra en eerste gastdirigent van zowel het Noord Nederlands Orkest als de Britse Opera North (Leeds). Na studies piano bij Jacques de Tiège en directie bij Jac van Steen en George Fritzsch, begon hij zijn carrière aan het Theater Hagen, waar hij al snel opklom van repetitor tot muziekdirecteur. Van 2009 tot 2015 was Antony Hermus muziekdirecteur in Dessau, waar hij onder andere zijn eerste Ringcyclus dirigeerde. Voor zijn werk in Dessau werd hij door het Duitse magazine Opernwelt maar liefst drie jaar op rij genomineerd als ‘dirigent van het jaar’. Vandaag dirigeert Antony Hermus alle grote Nederlandse orkesten. Ook buiten Nederland is hij een veelgevraagd gastdirigent. Enerzijds voor operaproducties (Stuttgart, Strasbourg, Gothenburg, Komische Oper Berlin, Opéra de Paris studio, Essen en de Nederlandse Reisopera), anderzijds voor concertengagementen (Royal Philharmonic, BBC Scottisch en Danish National Orchestra, het Orchestre National de Lyon, Bamberg Symphony, Melbourne Symphony, Oregon Symphony). Antony Hermus is daarnaast ook gastdocent aan het Conservatorium van Amsterdam en artistiek adviseur van het Nederlandse Nationaal Jeugdorkest.
Lukáš Vondráček
piano
De onbetwiste winnaar van de Grand Prix van de Koningin Elisabethwedstrijd voor piano in 2016, Lukáš Vondráček bouwt al meer dan twintig jaar aan een internationale carrière die hem naar de belangrijkste concertzalen ter wereld heeft gebracht. Hij trad op met vooraanstaande orkesten zoals The Philadelphia Orchestra, Boston Symphony Orchestra, Cleveland Orchestra, Chicago Symphony Orchestra, Los Angeles Philharmonic, Sydney Symphony Orchestra, Tokyo Metropolitan Symphony Orchestra, Czech Philharmonic, Philharmonia Orchestra, London Symphony Orchestra en Oslo Philharmonic.
Hij werkt regelmatig samen met dirigenten als Jakub Hrůša, Marin Alsop, Paavo Järvi, Gianandrea Noseda, Yannick Nézet-Séguin, Christoph Eschenbach, Klaus Mäkelä, Michael Tilson Thomas, Giancarlo Guerrero, Manfred Honeck, Xian Zhang, Pietari Inkinen, Vasily Petrenko en Stéphane Denève, onder velen anderen.
Als solist geeft hij recitals in prestigieuze zalen zoals de Elbphilharmonie in Hamburg, Flagey in Brussel, het Gewandhaus in Leipzig, het Wiener Konzerthaus en het Concertgebouw in Amsterdam, evenals op gerenommeerde festivals zoals het Menuhin Festival Gstaad, Edinburgh International Festival, Chopin and his Europe, Le Piano Symphonique in het KKL, PianoEspoo, het Prague Spring Festival en het Lille Piano Festival.
In het seizoen 2025/26 werkt hij onder meer samen met het Toronto Symphony Orchestra onder leiding van Elim Chan, het Belgian National Orchestra met Antony Hermus, het Brussels Philharmonic met Kazushi Ono, het Polish National Radio Symphony Orchestra met Marin Alsop en het West Australian Symphony Orchestra met Asher Fisch, in een integrale uitvoering van Beethovens pianoconcerti. Daarnaast werkt hij met het Malmö Opera Orchestra, het Slovenian RTVE Symphony Orchestra, het Romanian National Radio Orchestra en het Janáček Philharmonic. In recital keert hij onder meer terug naar Carnegie’s Zankel Hall in New York.
Op vierjarige leeftijd gaf Lukáš Vondráček zijn eerste publieke optreden. Op vijftienjarige leeftijd maakte hij zijn debuut met het Czech Philharmonic Orchestra onder leiding van Vladimir Ashkenazy, gevolgd door een uitgebreide tournee in de Verenigde Staten in 2003. Zijn natuurlijke muzikaliteit, technische beheersing en artistieke maturiteit brachten hem snel internationale erkenning. Hij won talrijke internationale prijzen, waaronder de eerste prijzen op de concoursen van Hilton Head, San Marino en UNISA in Pretoria, evenals de Raymond E. Buck Jury Discretionary Award op het Van Cliburn International Piano Competition in 2009.
Hij behaalde een Artist Diploma aan het New England Conservatory in Boston, waar hij studeerde bij Hung-Kuan Chen, en studeerde in 2012 met onderscheiding af.
Belgian National Orchestra
Het Belgian National Orchestra, dat werd opgericht in 1936, is de geprivilegieerde partner van Bozar. Het orkest staat sinds september 2022 onder leiding van chef-dirigent Antony Hermus, met Roberto González-Monjas als gastdirigent en Michael Schønwandt als geassocieerd dirigent. Het Belgian National Orchestra treedt op met solisten van wereldformaat als Hilary Hahn, Christian Tetzlaff, Thomas Hampson, Aleksandra Kurzak, Leif Ove Andsnes, Víkingur Ólafsson, Sergey Khachatryan en Truls Mørk. Verder investeert het Belgian National Orchestra in de toekomstige generatie luisteraars en deinst het niet terug voor vernieuwende projecten, zoals met pop-rock-artiesten Ozark Henry en Stromae, en recent met Zaho de Sagazan en de Brusselse rapper Scylla. Het Belgian National Orchestra wordt ondersteund door de spelers van de Nationale Loterij en de Tax Shelter van de Belgische Federale Overheid via Casa Kafka Pictures.
Konzertmeister
Misako Akama
Eerste violen
Lev Adamov
Isabelle Chardon
Sarah Guiguet
Maria-Elena Boila
Nicolas De Harven
Annija Endija Kolerta
Anastasia Filippochkina
Françoise Gilliquet
Luis Greiner
Philip Handschoewerker
Akika Hayakawa
Keika Kawashima
Timur Kolesnikov
Isabelle Rowland
Serge Stons
Tweede violen
Ignacio Rodriguez
Martinez de Aguirre
Filip Suys
Nathalie Lefin
Marie Danielle Turner
Mickael Bonnay
Sophie Demoulin
Isabelle Deschamps
Pierre Hanquin
Anouk Lapaire
Oscar Lerma Barrero
Julien Olive
Sarah Orero
Ekaterina Philippovich
Ana Spanu
Altviolen
Regina Beukes
Mihoko Kusama
Dmitri Ryabinin
Carlo Allegri
José Azevedo
Frederik Camacho
Sophie Destivelle
Katelijne Onsia
Daniel Poncela Montalban
Alberto Saldana
Jorge Ramos
Edouard Thise
Cello’s
Olsi Leka
Taras Zanchak
Sacha Avramchik
Cèlia Brunet
Solenne Beaudet
Lesya Demkovych
Corentin Faure
Uros Nastic
Lucia Otero
Harm Van Rheeden
Contrabassen
Ludo Joly
Svetoslav Dimitriev
Grecia Crehuet Ramos
Serghei Gorlenko
Mathias Heyman
Miguel Meulders
Robertino Mihai
Gergana Terziyska
Fluiten
Denis-Pierre Gustin
Jérémie Fèvre
Laurence Dubar
Gitte Bongaers (Orchestra Academy)
Hobo’s
Arnaud Guittet
Irene Martin Sanchez
Bram Nolf
Ilona Ingels
Klarinetten
Julien Bénéteau
Lena La Mela
Yan Maratka
Elena Herrero
Fagotten
Gordon Fantini
Bert Helsen
Filip Neyens
Rob Laethem
Hoorns
Anthony Devriendt
Katrien Vintioen
Bernard Wasnaire
Joannes Van Duffel
Trompetten
Leo Wouters
Andreu Vidal Siquier
Ward Opsteyn
Trombones
Guido Liveyns
Bruno De Busschere
Pierre Duclos
Tuba
Niels Lukessen
Pauken
Nico Schoeters
Slagwerk
Katia Godart
Stijn Schoofs
Jasmijn Vandecaetsbeek
Alejandro Rey Mendoza (Orchestra Academy)
Harp
Annie Lavoisier
Roberta Brambilla
Eleonora Congliu
Celesta
Laurence Cornez
Piano
Marion Maurel
SUN 21.06 – 15:00
[SOLD OUT]
FRI 11.09 – 20:00
Mahler's Titan
FRI 18.09 –20:00
Oh To Believe In Another World
THU 24.09 – 19:00
Bozar Maecenas
Patrick Derom Gallery • Monsieur et Madame Bertrand Ferrier • Baron en Barones Marnix Galle-Sioen • Baron Xavier Hufkens • Monsieur et Madame Laurent Legein • Madame Heike Müller • Monsieur et Madame Dominique Peninon • Monsieur et Madame Antoine Winckler • Monsieur et Madame Bernard Woronoff • Chevalier Godefroid de Wouters d'Oplinter
Bozar Fine Art Circle Founding Members
Mr and Mrs Ravi Bhansali • De Heer en Mevrouw Dirk Cavens • Monsieur Simon Devolder • Baron Xavier Hufkens • Monsieur Charles Riva
Bozar Patrons
Monsieur et Madame Charles Adriaenssen • Madame Marie-Louise Angenent • Madame Joséphine d’Ansembourg • Monsieur Werner d’Ansembourg • Comtesse Laurence d'Aramon • Monsieur Jean-François Bellis • Docteur Amine Benyakoub • Baron et Baronne Berghmans • De heer Stefaan Bettens • Monsieur Philippe Bioul • Mevrouw Roger Blanpain-Bruggeman • Madame Laurette Blondeel • Comte et Comtesse Boël • Monsieur et Madame Thierry Bouckaert • Monsieur Thierry Boutemy • Madame Anny Cailloux • Madame Valérie Cardon de Lichtbuer • Madame Catherine Carniaux • Madame Paloma Castro Martinez de Tejada • Monsieur Jim Cloos et Madame Véronique Arnault • Mevrouw Chris Cooleman • Monsieur Emile Culot • Madame Marguerite Culot • Monsieur et Madame Denis Dalibot • Madame Bernard Darty • De heer en mevrouw Philippe De Baere • De heer Frederic Depoortere en mevrouw Ingrid Rossi • Madame Louise Descamps • Madame Hélène Deslauriers • Monsieur Amand-Benoit D'Hondt • De heer Bernard Dubois • Madame Claudine Duvivier • Madame Dominique Eickhoff • Baron et Baronne William Frère • Baron et Baronne Pierre Gurdjian • De heer en mevrouw Philippe Haspeslagh - Van den Poel • Madame Susanne Hinrichs et Monsieur Peter Klein • Monsieur Jean-Pierre Hoa • Madame Bonno H. Hylkema • Madame Fernand Jacquet • Baron Edouard Janssen • Madame Elisabeth Jongen • Monsieur et Madame Jean-Louis Joris • Monsieur et Madame Adnan Kandiyoti • Monsieur Sander Kashiva • Monsieur Sam Kestens • Monsieur et Madame Klaus Körner • Madame Marleen Lammerant • Monsieur Pierre Lebeau • Monsieur et Madame François Legein • Monsieur et Madame Charles-Henri Lehideux • Monsieur et Madame Philippe le Hodey • Madame Gérald Leprince Jungbluth • Monsieur Xavier Letizia • Monsieur Bruno van Lierde • Madame Florence Lippens • Monsieur et Madame Clive Llewellyn • Monsieur et Madame Thierry Lorang • Madame Denise Louterman • Madame Olga Machiels-Osterrieth • De heer Peter Maenhout • Monsieur et Madame Alain Mallart • De heer en mevrouw Frederic Martens • Monsieur et Madame Dominique Mathieu-Defforey • De heer en mevrouw Frank Monstrey (urbion) • Madame Philippine de Montalembert • Madame Nelson • Dr. Bram Peeters et Monsieur Lucas Van Molle • Madame Christine Perpette • Famille Philippson • Monsieur Gérard Philippson • Comte et Comtesse Antoine de Pracomtal • Monsieur Bernard Respaut • De heer en mevrouw Guy en Martine Reyniers • Madame Elisabetta Righini et Monsieur Craig Finch • Monsieur et Madame Michael Rosenthal • Monsieur et Madame Frédéric Samama • Monsieur et Madame Philippe Schöller • Monsieur et Madame Hans C. Schwab • Monsieur et Madame Olivier Solanet • Monsieur Eric Speeckaert • Monsieur Jean-Charles Speeckaert • Madame Apolline de Spoelberch • Monsieur Guillaume de Spoelberch • Monsieur Paul de Spoelberch • Vicomte Philippe de Spoelberch et Madame Daphné Lippitt • Madame Anne-Véronique Stainier • Monsieur Didier Staquet et Madame Lidia Zabinski • De heer Karl Stas • Mevrouw Caroline Steyaert • Monsieur et Madame Philippe Stoclet • Monsieur Nikolaus Tacke et Madame Astrid Cuylits • De heer en mevrouw Coen Teulings • Monsieur et Madame Philippe Tournay • Dr. Philippe Uytterhaegen • De heer en mevrouw Koen en Anouk Van Balen-Stulens • Monsieur et Madame Xavier Van Campenhout • De heer Marc Vandecandelaere • De heer Alexander Vandenbergen • Mevrouw Barbara Van Der Wee en de heer Paul Lievevrouw • Monsieur Michel Van Huffel • De heer Koen Van Loo • De heer en mevrouw Anton Van Rossum • De heer Johan Van Wassenhove • Monsieur et Madame Albert Wastiaux • Monsieur Luc Willame • Madame Danuta Zedzian • Monsieur et Madame Jacques Zucker
Bozar Circle
Monsieur Axel Böhlke et Madame Clara Huizink • Monsieur et Madame Paul De Groote • Monsieur Rodolphe Dulait • Madame Liliane Gam • Madame Valeria Onofrj • Mevrouw Natasja Peeters • Sir Gabriel Smit Pergolizzi • De heer en mevrouw Remi en Evelyne Van Den Broeck • Monsieur Guillaume van Doorslaer et Madame Emily Defreyne
En al onze Leden die anoniem wensen te blijven