Remember to turn down the brightness and mute your phone.
Belgian National Orchestra, Ollikainen & Tamestit
22 Feb.'26
- 15:00
Henry Le Boeufzaal
Hector Berlioz (1803-1869)
Harold en Italie, op. 16, H 68 (1834)
- Harold aux montagnes : scènes de mélancolie, de bonheur et de joie
- Marche des pèlerins chantant la prière du soir
- Sérénade d'un montagnard des Abruzzes à sa maîtresse
- Orgie de brigands. Souvenirs des scènes précédentes
Pauze
Pyotr Ilyich Tchaikovsky (1840-1893)
Symfonie nr. 6 in b "Pathétique", op. 74 (1893)
- Adagio - Allegro non troppo
- Allegro con grazia
- Allegro molto vivace
- Finale - Adagio lamentoso
Einde voorzien om 17:00
Dank aan de spelers van de Nationale Loterij, aan de Tax Shelter van de Belgische federale overheid via Casa Kafka Pictures.
Pathos in de Romantiek: Frans licht, Russische schaduw
‘Pathos’ stond bij de oude Grieken voor de kracht van emotie. Het was een essentieel begrip voor de ethiek en de kunst, aangezien vreugde en verdriet, woede, medelijden en angst het menselijk denken en handelen sterk beïnvloeden. Denkers als Aristoteles benadrukt dat de retoriek direct aan onze emoties appelleert – al blijft de bijsturing van de rede noodzakelijk. De Stoïcijnen daarentegen waren huiverig voor de verstoring van de ziel door onbeheersbare passies en pleitten voor een onverstoorbare a–patheia.
Van apathie of stoïcisme kan je componisten uit de Romantiek niet verdenken. Integendeel, in de lange negentiende eeuw vond het ‘pathos’–idee ruime weerklank. Het is haast te letterlijk om waar te zijn: Beethovens pianosonate opus 13 (1798) en Tchaikovsky’s Zesde Symfonie opus 74 (1893) werden op bijna een eeuw afstand van elkaar gecomponeerd en kregen beide de bijnaam ‘Pathétique’. Maar een ‘pathetisch’ etiket was absoluut geen vereiste: componisten als Berlioz en talloze tijdgenoten zochten de emotionele diepte en intensiteit van het menselijke gevoel op, vertolkten innerlijke stormen en extatische hoogtepunten om hart en verbeelding van de luisteraar te raken.
Hector Berlioz - Harold en Italie
Twee van Hector Berlioz’ (1803–69) belangrijkste werken hadden nooit het licht gezien zonder de tussenkomst van Niccolò Paganini (1782–1840). Op 22 december 1833 kwam Paganini Berlioz begroeten na de afloop van een concert met de ouverture Le Roi Lear en de Symphonie Fantastique. De violist kwam Berlioz feliciteren en verzocht hem om een nieuwe compositie: een concertant werk met altvioolsolo dat hij kon uitvoeren op zijn recent verworven Stradivarius–altviool, een instrument bekend als de ‘Paganini–Mendelssohn’ (1731).
Berlioz componeerde dit nieuwe werk in 1834. Bij het zien van Berlioz’ schetsen moet Paganini niet erg enthousiast zijn geweest, vermoedelijk omdat de muziek te weinig solistisch was en niet aan de verwachtingen tegemoetkwam; Paganini zou haar nooit uitvoeren. Uiteindelijk werd Berlioz’ compositie een ‘symphonie avec un alto principal’: Harold en Italie.
Het programma van het werk is vaag geïnspireerd op de vierde Canto (Italië) uit Lord Byrons Childe Harold’s Pilgrimage (1812–18). De altviool vertolkt het personage van Harold, het poëtische alter ego van Byron. In zijn Mémoires omschrijft Berlioz de altviool–solist als een “une sorte de rêveur mélancolique dans le genre du Child–Harold de Byron”, hoewel geen van de passages uit Byrons gedicht rechtstreeks in Berlioz’ muziek te herkennen valt.
Op 23 november 1834 ging Harold en Italie in première, met Chrétien Urhan als solist en Narcisse Girard als dirigent. Ze brachten het er niet erg goed vanaf, wat Berlioz deed besluiten om voortaan zelf zijn muziek te dirigeren. Harold en Italie had wel een ander, onverwacht gevolg. Op 16 december 1838 hoorde Paganini een uitvoering in het Parijse conservatorium. Na afloop bracht Paganini Berlioz publiekelijk hulde door voor hem te knielen; nadien stuurde hij de componist een cheque met het enorme bedrag van 20.000 francs. Dankzij dit genereuze gebaar kon Berlioz zijn schulden aflossen en in 1839 zonder financiële zorgen zijn ‘symphonie dramatique’ Roméo et Juliette voltooien. Met andere woorden: hij hoefde een jaar lang geen muziekrecensies te schrijven en kon zich zo volledig op het componeren toeleggen.
Pyotr Ilyich Tchaikovsky - Symfonie nr. 6 in b "Pathétique"
Net als de bijnaam van Beethovens pianosonate (bedacht door diens uitgever Joseph Eder) was ook de ondertitel van Tchaikovsky’s Zesde Symfonie niet van de componist afkomstig. De bijnaam ‘Pathétique’ werd gegeven door diens broer Modest. Het Russische woord ‘Pateticheskaya’ betekent allerminst zielig, maar ‘vol pathos’ of ‘passioneel’. Dat de symfonie beladen is met drama en intense emotie, blijkt al meteen in het eerste deel: vanuit een zeer stille klanksterkte (pianissimo) in de laagste regionen (fagotten en contrabas) construeert de componist binnen de eerste minuten een meesterlijke opbouw naar een indrukwekkende climax.
De tweede beweging is beroemd door haar vijfdelige maatsoort (5/4). Ondanks de keuze voor een onregelmatige maatsoort slaagt de componist erin om dit deel elegant en soepel te laten klinken. Tchaikovsky bereikt dit effect door in de drieledige helft (3/4) regelmatig een lange noot te plaatsen, wat voor een rustpunt in de melodie zorgt. Hoewel de vijfdelige maatsoort nooit echt ingeburgerd zou raken, was ze in de late negentiende eeuw minder zeldzaam dan je zou denken. De ‘valse en cinq temps’ was enkele decennia lang zelfs een modetrend. Ook zijn 18 Pianostukken opus 72 bevatten een Valse en cinq temps (nr. 16).
In brieven aan zijn neef Vladimir Davidov, aan wie de symfonie is opgedragen, is de ontstaansgeschiedenis van Tchaikovsky’s Zesde Symfonie goed te volgen. Tchaikovsky voelde zich bijzonder geïnspireerd tijdens het componeren en het werk kwam snel tot stand. Uit de brieven blijkt dat hij bijzonder trots was over het slotdeel, dat, in tegenstelling tot de triomfantelijke climax van het Scherzo, in de grootste stilte uitmondt.
De symfonie zou Tchaikovsky’s laatste compositie worden. Het werk werd bij de première eerder matig ontvangen, maar zou vanaf de tweede uitvoering steeds populairder worden. Twee elementen hebben bijgedragen tot de blijvende fascinatie voor dit werk. In de eerste plaats Tchaikovsky’s overlijden nét na de première van het werk: vermoedelijk stierf hij aan cholera na een drinkwaterbesmetting. (De theorie dat de componist zelfmoord zou hebben gepleegd omwille van zijn homoseksualiteit is pure speculatie.) De tweede factor is het vermeende programma van de symfonie. Tchaikovsky alludeert hierop in zijn brieven, maar het eigenlijke programma zou voor altijd een mysterie blijven.
Pieter Mannaerts
Eva Ollikainen
muzikale leiding
Met haar elegante, expressieve lichaamstaal, natuurlijke podiumaanwezigheid en aanstekelijke musicaliteit is Eva Ollikainen een van de toonaangevende dirigenten van onze tijd. Sinds 2020 is zij Chef-dirigent en Artistiek Directeur van het Iceland Symphony Orchestra, dat dit seizoen zijn 75-jarig jubileum viert. Daarvoor was ze Chef-dirigent van het Nordic Chamber Orchestra.
In het seizoen 2025/26 maakt Ollikainen haar debuut bij de Münchner Philharmoniker, het WDR Sinfonieorchester, het Rundfunk-Sinfonieorchester Berlin, het Oslo Philharmonic Orchestra, het Netherlands Philharmonic Orchestra, het Toronto Symphony Orchestra en het NHK Symphony Orchestra. Daarnaast keert zij terug naar de BBC Proms met het BBC Symphony Orchestra, het Filharmonisch Orkest van Helsinki, het Swedish Radio Symphony Orchestra, het Belgian National Orchestra en het SWR Symphonieorchester. In maart leidt zij het Iceland Symphony Orchestra tijdens hun Europese tournee.
Hoogtepunten van de afgelopen seizoenen zijn onder meer debuten en gastoptredens bij het Orchestre National de France, het Tonhalle-Orchester Zürich, de Wiener Symphoniker, het Deutsches Symphonie-Orchester Berlin, het Royal Stockholm Philharmonic, het Los Angeles Philharmonic, het Baltimore Symphony, het BBC Symphony Orchestra en het BBC Philharmonic. In het operahuis dirigeerde Ollikainen bij de Staatsoper Berlin, de Semperoper Dresden, de Royal Danish Opera, de Kungliga Operan Stockholm, de Finnish National Opera en de Gothenburg Opera.
Nieuwsgierig naar hedendaagse muziek, heeft Eva Ollikainen een breed repertoire uitgevoerd met het Iceland Symphony Orchestra en is ze bekend geworden om haar promotie van de muziek van de IJslandse componiste Anna Thorvaldsdottir, met wie Ollikainen een hechte artistieke samenwerking onderhoudt en verschillende premières en albums heeft gerealiseerd die door critici werden geprezen.
Een voormalige leerling van Leif Segerstam en Jorma Panula aan de Sibelius Academy, won Eva Ollikainen de Jorma Panula Conducting Competition op 21-jarige leeftijd. Vandaag de dag ligt haar steun aan jonge muzikanten haar na aan het hart. Ze geeft regelmatig les aan de Sibelius Academy en leidt masterclasses op het Fiskars Summer Festival, het Nordisk Dirigentforum en instellingen zoals het Peabody Institute en de Royal Danish Academy of Music. In 2021 richtte ze de Conducting Academy van het Iceland Symphony Orchestra op.
Antoine Tamestit
altviool
Antoine Tamestit is een unieke stem in de wereld van de klassieke muziek en herdefinieert wat het betekent om een altist te zijn in de 21e eeuw. Tamestit heeft zowel het publiek als de critici weten te betoveren door een frisse kijk te geven op zowel geliefde meesterwerken als hedendaagse composities. Zijn unieke artistieke stijl, gekarakteriseerd door een ongeëvenaarde gevoeligheid en een diepe verbondenheid met zijn instrument, plaatst hem onder de meest vooraanstaande musici van onze tijd.
Tamestit opent het seizoen 2025/26 op het Tanglewood Music Festival en keert terug naar het London Symphony Orchestra, het Chicago Symphony Orchestra, het Royal Concertgebouw Orchestra, het Cleveland Orchestra, het Gewandhausorchester Leipzig en het Orchestre de la Suisse Romande. Andere hoogtepunten zijn zijn debuut bij de Filarmonica della Scala en het Israel Philharmonic Orchestra; kamermuziekresidenties in LSO St Luke's, evenals de Finse première van het Altvioolconcerto van John Williams met het Helsinki Philharmonic Orchestra.
In de afgelopen seizoenen trad Antoine op met orkesten zoals de Berliner Philharmoniker, het New York Philharmonic, het Wiener Philarmoniker, het London Symphony Orchestra, het Orchestre de Paris en het Royal Concertgebouw Orchestra, onder vele anderen. Hij speelt regelmatig met grote dirigenten zoals Sir John Eliot Gardiner, Daniel Harding, Paavo Järvi, Klaus Mäkelä, Yannick Nézet-Séguin, Sir Antonio Pappano, Kirill Petrenko, Sir Simon Rattle, François-Xavier Roth, Christian Thielemann en Jaap van Zweden.
Enkele van de belangrijkste werken die door Antoine Tamestit in première zijn gebracht, zijn onder andere het Altvioolconcert van Jörg Widmann, La Nuit des Chants van Thierry Escaich, het Concerto voor twee altviolen van Bruno Mantovani met Tabea Zimmermann, evenals Sakura van Gérard Tamestit en Remnants of Songs and Weariness Heals Wounds van Olga Neuwirth.
Hij was ook een van de oprichters van Trio Zimmermann. Als gepassioneerd kamermuziekspeler treedt Antoine regelmatig op met Martin Fröst, Yo-Yo Ma, Emmanuel Pahud, Yuja Wang en het Quatuor Ébène.
Als fervent opvoeder was Antoine Tamestit gedurende 10 jaar directeur van de programmering van het Viola Space Festival in Japan. Hij was ook professor aan de Musikhochschule in Keulen, het Conservatoire de Paris, en geeft nu les in masterclasses aan de Kronberg Academy en wereldwijd.
De geprezen discografie van Antoine is te vinden op verschillende labels, waaronder de Sonates voor Altviool en Piano van Johannes Brahms met Cédric Tiberghien en een Telemann-album met de Akademie für Alte Musik Berlin op Harmonia Mundi. Recentelijk heeft hij de Viola Saga van Joe Hisaishi opgenomen met Deutsche Grammophon.
Geboren in Parijs, studeerde Tamestit bij Jean Sulem, Jesse Levine en Tabea Zimmermann. Na verschillende eerste prijzen te hebben gewonnen in competities aan het begin van zijn carrière, ontving hij in 2022 de prestigieuze triennale Hindemith-prijs van de stad Hanau ter erkenning van zijn bijdrage aan het hedendaagse klassieke muzieklandschap.
Antoine Tamestit speelt op de allereerste altviool die door Antonio Stradivari in 1672 werd gemaakt, die genereus in bruikleen wordt gegeven door de Habisreutinger Foundation.
Belgian National Orchestra
Het Belgian National Orchestra, dat werd opgericht in 1936, is de geprivilegieerde partner van Bozar. Het orkest staat sinds september 2022 onder leiding van chef-dirigent Antony Hermus, met Roberto González-Monjas als gastdirigent en Michael Schønwandt als geassocieerd dirigent. Het Belgian National Orchestra treedt op met solisten van wereldformaat als Hilary Hahn, Christian Tetzlaff, Thomas Hampson, Aleksandra Kurzak, Leif Ove Andsnes, Víkingur Ólafsson, Sergey Khachatryan en Truls Mørk. Verder investeert het Belgian National Orchestra in de toekomstige generatie luisteraars en deinst het niet terug voor vernieuwende projecten, zoals met pop-rock-artiesten Ozark Henry en Stromae, en recent met Zaho de Sagazan en de Brusselse rapper Scylla. Het Belgian National Orchestra wordt ondersteund door de spelers van de Nationale Loterij en de Tax Shelter van de Belgische Federale Overheid via Casa Kafka Pictures.
Konzertmeister
Kristie Su
Eerste violen
Lev Adamov
Sarah Guiguet
Isabelle Chardon
Maria-Elena Boila
Nicolas De Harven
Annija Endija Kolerta
Anastasia Filippochkina
Françoise Gilliquet
Philip Handschoewerker
Akika Hayakawa
Keika Kawashima
Timur Kolesnikov
Ariane Plumerel
Isabelle Rowland
Serge Stons
Tweede violen
Filip Suys
Nathalie Lefin
Marie Danielle Turner
Marianna Asrieva
Mickael Bonnay
Sophie Demoulin
Isabelle Deschamps
Pierre Hanquin
Anouk Lapaire
Oscar Lerma Barrero
Sarah Orero
Jacqueline Preys
Ekaterina Philippovich
Ana Spanu
Altviolen
Monika Mlynarzec
Mihoko Kusama
Dmitri Ryabinin
José Azevedo
Frederik Camacho
Sophie Destivelle
Katelijne Onsia
Daniel Poncela Montalban
Jorge Ramos
Silvia Tentori Montalto
Edouard Thise
Cello’s
Dmitry Silvian
Harm Van Rheeden
Taras Zanchak
Célia Brunet
Lesya Demkovych
Corentin Faure
Duarte Matos
Uros Nastic
Lucia Otero
Nicolas Vicene Antolin (Orchestra Academy)
Contrabassen
Svetoslav Dimitriev
Ludo Joly
Serghei Gorlenko
Robertino Mihai
Grecia Crehuet Ramos
Miguel Meulders
Jens Similox
Gergana Terziyska
Fluiten
Denis-Pierre Gustin
Laurence Dubar
Päivi Kauffmann
Hobo’s
Arnaud Guittet
Bram Nolf
Klarinetten
Julien Bénéteau
Vladimir Pavtchinsky
Fagotten
Bert Helsen
Filip Neyens
Davy Callens
Maximilien Lamouris
Hoorns
Anthony Devriendt
Bart Cypers
Joannes Van Duffel
Katrien Vintioen
Bernard Wasnaire
Trompetten
Leo Wouters
Andreu Vidal Siquier
Ward Opsteyn
Taro Roncalés (Orchestra Academy)
Trombones
Bruno De Busschere
Pierre Duclos
Wim Matheeuwese
Tuba
Niels Lukessen
Pauken
Nico Schoeters
Slagwerk
Katia Godart
Koen Maes
Sander Vanderkloot
Harp
Annie Lavoisier
FRI 27.02 – 20:00
A Taste of Injustice
SUN 8.03 – 19:00
SAT 21.03 – 20:00
A musical odyssey about uprooting and hope
FRI 27.03 – 20:00
Brewaeys Festival
Bozar
Bozar
Bozar
Bozar
Bozar
Bozar
Bozar
Bozar
Bozar Maecenas
Patrick Derom Gallery • Monsieur et Madame Bertrand Ferrier • Baron en Barones Marnix Galle-Sioen • Baron Xavier Hufkens • Monsieur et Madame Laurent Legein • Madame Heike Müller • Monsieur et Madame Dominique Peninon • Monsieur et Madame Antoine Winckler • Monsieur et Madame Bernard Woronoff • Chevalier Godefroid de Wouters d'Oplinter
Bozar Honorary Patrons
Comte Etienne Davignon • Madame Léo Goldschmidt
Bozar Patrons
Monsieur et Madame Charles Adriaenssen • Madame Marie-Louise Angenent • Comtesse Laurence d'Aramon • Monsieur Jean-François Bellis • Baron et Baronne Berghmans • De heer Stefaan Bettens • Monsieur Philippe Bioul • Mevrouw Roger Blanpain-Bruggeman • Madame Laurette Blondeel • Comte et Comtesse Boël • Monsieur et Madame Thierry Bouckaert • Monsieur Thierry Boutemy • Madame Anny Cailloux • Madame Valérie Cardon de Lichtbuer • Madame Catherine Carniaux • Monsieur Jim Cloos et Madame Véronique Arnault • Mevrouw Chris Cooleman • Monsieur et Madame Denis Dalibot • Madame Bernard Darty • De heer en mevrouw Philippe De Baere • Prince et Princesse de Chimay • De heer Frederic Depoortere en mevrouw Ingrid Rossi • Madame Louise Descamps • Madame Hélène Deslauriers • Monsieur Amand-Benoit D'Hondt • De heer Bernard Dubois • Madame Claudine Duvivier • Madame Dominique Eickhoff • Baron et Baronne William Frère • Baron et Baronne Pierre Gurdjian • De heer en mevrouw Philippe Haspeslagh - Van den Poel • Madame Susanne Hinrichs et Monsieur Peter Klein • Monsieur Jean-Pierre Hoa • Madame Bonno H. Hylkema • Madame Fernand Jacquet • Baron Edouard Janssen • Madame Elisabeth Jongen • Monsieur et Madame Jean-Louis Joris • Monsieur et Madame Adnan Kandiyoti • Monsieur Sander Kashiva • Monsieur Sam Kestens • Monsieur et Madame Klaus Körner • Monsieur Pierre Lebeau • Monsieur et Madame François Legein • Monsieur et Madame Charles-Henri Lehideux • Monsieur et Madame Philippe Le Hodey • Madame Gérald Leprince Jungbluth • Monsieur Xavier Letizia • Monsieur Bruno van Lierde • Madame Florence Lippens • Monsieur et Madame Clive Llewellyn • Monsieur et Madame Thierry Lorang • Madame Denise Louterman • Madame Olga Machiels-Osterrieth • De heer Peter Maenhout • Monsieur et Madame Alain Mallart • De heer en mevrouw Frederic Martens • Monsieur et Madame Dominique Mathieu-Defforey • De heer en mevrouw Frank Monstrey (urbion) • Madame Philippine de Montalembert • Madame Nelson • Monsieur Laurent Pampfer • Dr. Bram Peeters et Monsieur Lucas Van Molle • Madame Christine Perpette • Famille Philippson • Monsieur Gérard Philippson • Comte et Comtesse Antoine de Pracomtal • Monsieur Bernard Respaut • Madame Elisabetta Righini et Monsieur Craig Finch • Monsieur et Madame Michael Rosenthal • Monsieur et Madame Frédéric Samama • Monsieur et Madame Philippe Schöller • Monsieur et Madame Hans C. Schwab • Monsieur et Madame Tommaso Setari • Monsieur et Madame Olivier Solanet • Monsieur Eric Speeckaert • Monsieur Jean-Charles Speeckaert • Vicomte Philippe de Spoelberch et Madame Daphné Lippitt • Madame Anne-Véronique Stainier • Monsieur Didier Staquet et Madame Lidia Zabinski • De heer Karl Stas • Monsieur et Madame Philippe Stoclet • Monsieur Nikolaus Tacke et Madame Astrid Cuylits • De heer en mevrouw Coen Teulings • Monsieur et Madame Philippe Tournay • De heer en mevrouw Koen en Anouk Van Balen-Stulens • Monsieur et Madame Xavier Van Campenhout • De heer Marc Vandecandelaere • De heer Alexander Vandenbergen • Mevrouw Barbara Van Der Wee en de heer Paul Lievevrouw • Monsieur Michel Van Huffel • De heer Koen Van Loo • De heer en mevrouw Anton Van Rossum • De heer Johan Van Wassenhove • Monsieur et Madame Albert Wastiaux • Monsieur Luc Willame • Madame Danuta Zedzian • Monsieur et Madame Jacques Zucker
Bozar Circle
Monsieur Axel Böhlke et Madame Clara Huizink • Monsieur et Madame Paul De Groote • Monsieur Rodolphe Dulait • Madame Liliane Gam • Madame Valeria Onofrj • Sir Gabriel Smit Pergolizzi • De heer en mevrouw Remi en Evelyne Van Den Broeck• Monsieur Guillaume van Doorslaer et Madame Emily Defreyne
En onze Leden die anoniem wensen te blijven
loterie nationale - nationale loterije
.be
Casa Kafka
Belgian Tax Shelter
Musiq3
Klara
La Libre logo
fieldfisher
Prométhéa
loterie nationale - nationale loterije
.be
Casa Kafka
Belgian Tax Shelter
Musiq3
Klara
La Libre logo
fieldfisher
Prométhéa