Remember to turn down the brightness and mute your phone.
Belgian National Orchestra & Stockhammer
17 Okt.'26
- 20:00
Henry Le Boeufzaal
AFTER US
A Radioactive Reminder
Maurice Ravel (1875-1937)
Le Tombeau de Couperin, M.68 (1917)
- I. Prélude
- II. Forlane
- III. Menuet
- IV. Rigaudon
Grażyna Bacewicz (1909-1969)
Concerto for Strings (1948)
- I. Allegro
- II. Andante
- III. Vivo
Pauze (20’)
Vertoning van de film van Dimitri Sterkens, AFTER US: A Radioactive Reminder (2026, wereldpremière)
Steve Reich (°1936)
Duet (1993)
Jessie Montgomery (°1981)
Starburst (2012)
Max Richter (°1966)
Infra 4 (2010)
Jóhann Jóhannsson (1969-2018) & Hildur Guðnadóttir (°1982)
Good Night, Day (2016)
Philip Glass (°1937)
Strijkkwartet nr. 3 “Mishima” (1985)
- I. 1957 – Award Montage
Benjamin Britten (1913-1976)
Simple Symphony, op. 4 (1934)
- II. Playful Pizzicato
Krzysztof Penderecki (1933-2020)
Threnos - Klaagzang voor de slachtoffers van Hiroshima (1961)
Hildur Guðnadóttir (°1982)
Bær (2014)
Max Richter (°1966)
November (2002, Belgische première)
Einde voorzien om 22:00
Dank aan de spelers van de Nationale Loterij, aan de Tax Shelter van de Belgische federale overheid via Gallop Tax Shelter.
Met AFTER US: A Radioactive Reminder versmelten muziek en beeld tot een meeslepende audiovisuele ervaring waarin geluid een ruimtelijke dimensie krijgt en tijd bijna tastbaar wordt. Centraal staat een fundamentele vraag: wat doen we vandaag met ons radioactief afval, en hoe gaan we om met de gevolgen ervan, die duizenden of zelfs tienduizenden jaren voelbaar blijven?
In samenwerking met het Belgian National Orchestra (BNO), Bozar en NIRAS (de Nationale Instelling voor Radioactief Afval en verrijkte Splijtstoffen) onderzoekt dit project onze verhouding tot tijd, kwetsbaarheid en onze verantwoordelijkheid tegenover toekomstige generaties. Sommige scènes nemen ons mee naar een verre toekomst, die tot leven wordt gebracht met speciale effecten, digitale technieken en artificiële intelligentie. Hoe verbeelden we een wereld die we zelf nooit zullen kennen? Hoe geven we een waarschuwing door die ook over duizenden jaren nog begrepen moet worden?
De film werd gemaakt in opdracht van het BNO. De Belgische filmmaker Dimitri Sterkens ontwikkelde de beelden in nauwe samenwerking met NIRAS, met de muziek als vertrekpunt. Niet de beelden bepalen de muziek, maar omgekeerd: de partituur vormde de basis voor deze visuele creatie. Ritmes, klankkleuren, spanningen en stiltes geven richting aan de beelden. Daarbij staat één uitdaging centraal: hoe maken we het onzichtbare zichtbaar? Niet alleen de radioactiviteit zelf, maar ook de onvoorstelbaar lange tijdspanne waarin ze een rol blijft spelen.
Toch zijn de beelden meer dan een loutere illustratie van de muziek. Tijdens het concert wordt de film live gemixt door de regisseur. Hij stemt de scènes, overgangen en het visuele ritme in real time af op de uitvoering van het orkest. Zo ontstaat een levendige wisselwerking tussen muziek en beeld, waarbij beide kunstvormen elkaar versterken.
Tijdens de eerste helft van het programma staat de muziek op zichzelf, met Le Tombeau de Couperin van Maurice Ravel en het Concerto voor strijkers van Grażyna Bacewicz. Na de pauze komen muziek en beeld samen in het ciné-concert AFTER US: A Radioactive Reminder.
Ravel, Le Tombeau de Couperin
Met Le Tombeau de Couperin (1914-1917) eerde Ravel de gouden (achttiende) eeuw van de Franse klavecimbelmuziek. Sinds de tweede helft van de negentiende eeuw was in Frankrijk een grote interesse voor muziek uit het verleden ontstaan. Er kwamen degelijke partituuruitgaves van oude muziek op de markt en de Société des instruments anciens (1895) organiseerde over heel Europa concerten op oude instrumenten. Ravel componeerde Le Tombeau de Couperin als soldaat in volle oorlogstijd. Zijn Frans nationaal bewustzijn zorgde er mee voor dat hij in zijn Tombeau de Couperin niet koos voor het Duitse genre van de pianosonate, maar voor een Franse suite. Zo’n opeenvolging van dansen was vooral in de barok populair. In dit werk gaat het om drie gestileerde dansen (Forlane, Rigaudon en Menuet) en drie wat meer abstracte stukken (Prélude, Fugue en Toccata). – Elise Simoens
Bacewicz, Concerto voor strijkers
In haar Concerto voor strijkers, een van haar bekendste werken, combineert Grażyna Bacewicz invloeden uit de barok met een krachtige ritmische energie. Uitgesproken ritmes, motieven die van het ene instrument naar het andere worden doorgegeven en scherpe contrasten geven de muziek een bijna fysieke intensiteit. De virtuositeit van het strijkersensemble stuwt het werk voortdurend vooruit. In het Allegro wisselen solisten en ensemble elkaar af, het Andante biedt ruimte aan verfijnde lyriek en het afsluitende Vivo bruist van de dansante ritmes, geïnspireerd door volksmuziek.
D. Sterkens, AFTER US: A Radioactive Reminder
1 — LIFE (Steve Reich – Duet)
De film begint bij ons dagelijks leven: de schoonheid van kleine dingen, maar ook de uitdagingen en problemen waarmee we worden geconfronteerd. In de muziek van Steve Reich is geen enkele herhaling precies dezelfde. In Duet, opgedragen aan Yehudi Menuhin, gaan de muzikale motieven en strijkerspartijen met elkaar in dialoog. Ze beantwoorden elkaar, raken met elkaar verweven of bewegen juist uit elkaar.
2 — ENERGY (Jessie Montgomery – Starburst)
In Starburst komt energie tot uiting in een opeenvolging van uitbarstingen, kleurrijke klankflitsen en snelle veranderingen. Jessie Montgomery speelt met contrasten, krachtige accenten en levendige wisselwerkingen tussen de instrumentengroepen. Zo ontstaat muziek die voortdurend in beweging is. Motieven duiken op, vallen uiteen en vormen zich razendsnel opnieuw. Die bruisende vitaliteit roept niet alleen de kracht van energie op, maar ook hoe moeilijk die soms te beheersen valt.
3 — WASTE (Max Richter – Infra 4)
Waar energie wordt verbruikt, ontstaat ook afval. In Infra 4 van Max Richter ontvouwt de muziek zich in verschillende lagen. Onder een ogenschijnlijk kalm oppervlak gaan spanningen en emoties schuil die geleidelijk aan het licht komen. De compositie nodigt ons uit stil te staan bij wat achterblijft: sporen en gevolgen die we soms liever niet onder ogen zien.
4 — HADES (Jóhann Jóhannsson – Good Night, Day)
We dalen af tot diep onder de grond, begeleid door de mysterieuze klanken van Good Night, Day. De muziek schept een haast onwerkelijke, zwevende sfeer waarin de tijd lijkt stil te staan. Beeld en geluid voeren ons naar een wereld die aan ons zicht onttrokken blijft, maar die wel degelijk onze aandacht verdient. De film toont onder meer een korte inkijk in het Belgisch ondergronds onderzoekslaboratorium HADES, gelegen op 225 meter diepte in de Boomse klei, in Dessel, in de provincie Antwerpen. Hier wordt onderzocht of radioactief afval veilig kan worden geborgen in diepe kleilagen.
5 — TIMELAPSE (Philip Glass – 1957: Award Montage)
Stel je de wereld voor over 10, 100, of zelfs 100.000 jaar. Hoe kunnen we zulke enorme tijdspannes bevatten, wanneer onze eigen ervaring van tijd zich beperkt tot seconden, seizoenen en generaties?
De muziek van Philip Glass is opgebouwd uit terugkerende motieven die langzaam veranderen. In dit fragment uit zijn Strijkkwartet nr. 3, “Mishima”, wordt herhaling een manier om het verstrijken van de tijd voelbaar te maken. Gebeurtenissen volgen elkaar op, muzikale structuren ontwikkelen zich en afzonderlijke momenten vloeien geleidelijk in elkaar over.
6 — IT’S PLAYTIME! (Benjamin Britten – Simple Symphony)
Na deze reis door de tijd brengt Britten een speelse noot, met muziek die teruggrijpt op thema's en melodieën uit zijn jeugd. In Playful Pizzicato zorgen de getokkelde strijkers voor een lichtvoetig en bijna ondeugend samenspel. Strakke ritmes, speelse accenten en levendige muzikale dialogen scheppen een vrolijke sfeer, waarin onbezonnen cartoonfiguren uit de populaire cultuur zich naar hartenlust uitleven met radioactief afval.
7 — CATASTROPHE (Penderecki – Threnody to the Victims of Hiroshima)
Met Threnody to the Victims of Hiroshima dompelt Penderecki de luisteraar onder in een overweldigende klankwereld. Hij laat traditionele melodieën los en experimenteert met massieve klankvelden, glissandi, schrille geluiden en schurende klanktexturen. De strijkinstrumenten worden tot het uiterste gedreven, waardoor een beklemmende sfeer van ontzetting en pijn ontstaat.
Het werk, opgedragen aan de slachtoffers van Hiroshima, roept de verschrikking van een nucleaire ramp op. Het confronteert ons met het haast onvoorstelbare en herinnert ons eraan hoe belangrijk het is de herinnering aan zulke rampen levend te houden, zodat ze niet vervagen tot louter beelden uit een ver verleden.
8 — INFORMATION (Hildur Guðnadóttir – Bær)
In Bær verkent Hildur Guðnadóttir de expressieve kracht van klankkleur en klankstructuur. Niet alleen de onmiddellijke impact van het geluid telt, maar ook de subtiele nuances die zich pas bij aandachtig luisteren openbaren.
Dit hoofdstuk stelt de vraag hoe we informatie kunnen bewaren en doorgeven, als een boodschap in een tijdcapsule. Hoe ontvingen wij informatie uit het verleden? En hoe zorgen we ervoor dat onze informatie ook na duizenden jaren nog begrijpelijk is?
9 — GENERATIONS (Max Richter – November)
Met November, dat voor het eerst in België wordt uitgevoerd, sluit Max Richter de reis af met een sprankje hoop. De muziek ontvouwt zich in een bedrieglijke eenvoud, waarbij terugkerende motieven en harmonieën geleidelijk hun emotionele kracht onthullen. Juist de ingetogenheid maakt voelbaar hoe kwetsbaar de banden zijn die ons met elkaar verbinden.
Na deze reis door de tijd brengt het laatste hoofdstuk ons terug bij de essentie: wat geven we door aan toekomstige generaties? Wat willen we beschermen? En welke verantwoordelijkheid dragen we voor de wereld die we hun nalaten?
Lees hier meer over het creatieve proces achter AFTER US: A Radioactive Reminder in dit exclusieve interview met regisseur Dimitri Sterkens.
Jonathan Stockhammer
muzikale leiding
Jonathan Stockhammer onderscheidt zich door zijn expressieve energie en zijn opmerkelijk veelzijdige artistieke parcours. Hij verkent een breed repertoire, van grote symfonische werken tot hedendaagse muziek, en is actief in concertzalen en operahuizen, maar ook in opnamestudio’s.
Hij werkt regelmatig samen met ’s werelds meest toonaangevende orkesten, waaronder het London Symphony Orchestra, het Orchestre National de France, het Oslo Philharmonic, het Philharmonia Orchestra, het Seattle Symphony en het Sydney Symphony Orchestra.
Zijn repertoire reikt van Debussy en Janáček tot Xenakis en Zappa. De voorbije jaren heeft hij een bijzondere affiniteit ontwikkeld met Mahler. Zo dirigeerde hij verschillende van diens werken op het Festival van Ljubljana en diens Zesde symfonie in de Musikverein in Wenen. Met het Seoul Philharmonic Orchestra bracht hij ook de Koreaanse première van Brittens The Turn of the Screw.
Stockhammer is een gepassioneerd pleitbezorger van hedendaagse muziek en onderhoudt nauwe banden met toonaangevende ensembles en orkesten, waaronder Ensemble Modern, London Sinfonietta en het NDR Elbphilharmonie Orchester. Hij dirigeerde de premières van werken van onder anderen Georg Friedrich Haas, Thierry Pécou, Toshio Hosokawa en Alex Paxton.
Ook in het operarepertoire toont hij dezelfde veelzijdigheid. Van twintigste-eeuwse meesterwerken tot hedendaagse composities van Adès, Dusapin, Eötvös, Nono, Rihm en Sciarrino: hij stond op tal van internationale operapodia, onder meer in Wenen, Zürich, Berlijn en Tokio. Vorig seizoen maakte hij zijn debuut op de Bayreuther Festspiele met Brünnhilde brennt van Bernhard Lang. Dit seizoen keert hij terug naar de Komische Oper Berlin om er Akhnaten van Philip Glass te dirigeren, in de regie van Barrie Kosky.
Zijn artistieke nieuwsgierigheid brengt hem ook bij verrassende concertformats en samenwerkingen op het kruispunt van verschillende muziekgenres. Zo werkte hij mee aan de opname van de soundtrack die de Pet Shop Boys componeerden voor Sergej Eisensteins filmklassieker Pantserkruiser Potjomkin en bracht hij Said the Shotgun to the Head met spokenwordartiest Saul Williams. Zijn liveopname van The New Crystal Silence, met Chick Corea, Gary Burton en het Sydney Symphony Orchestra, won in 2009 een Grammy Award voor Best Jazz Instrumental Album.
Hij werd geboren in Los Angeles en studeerde compositie bij Ian Krouse en Stephen Hartke, en orkestdirectie bij Daniel Lewis. Als student kreeg hij al de kans om het Los Angeles Philharmonic te dirigeren. Later werd hij begeleid door Esa-Pekka Salonen, Péter Eötvös en Robert Spano. Hij woont nu in Berlijn en dirigeert regelmatig orkesten in heel Duitsland.
Dimitri Sterkens
regisseur
Dimitri Sterkens is een Brusselse filmmaker die werkt onder de naam Belgian Ginger. Hij maakt sociaal-politieke films, documentaires en cinematografische ervaringen waarin hij de kracht van abstracte en visuele vertelvormen verkent. Naast zijn bekroonde kortfilms Home, On Attend en Two to Tango brengt hij ook klassieke muziek en cinema samen in experimentele cineconcertfilms zoals Free Seasons, Sacrifice en After Us: A Radioactive Reminder. Zo creëert hij meeslepende verhalen waarin live orkestmuziek en film samensmelten tot één geheel.
Belgian National Orchestra
Het Belgian National Orchestra (BNO), opgericht in 1936, is de geprivilegieerde partner van Bozar. Het BNO is een trouwe partner van de Koningin Elisabethwedstrijd en treedt op met solisten van wereldformaat als Hilary Hahn, Thomas Hampson, Wynton Marsalis, Sergey Khachatryan en Roberto Alagna. Verder investeert het Orkest in de toekomstige generatie luisteraars en deinst het niet terug voor vernieuwende projecten, zoals met pop-rock-artiest Ozark Henry, met Stromae voor zijn laatste album Multitude, en recent met Scylla en Zaho de Sagazan. Het Okrest wordt ondersteund door de spelers van de Nationale Loterij en de Tax Shelter van de Belgische Federale Overheid via Gallop Tax Shelter.
Konzertmeister
Solenne Païdassi
Eerste violen
Lev Adamov
Isabelle Chardon
Marianna Asrieva
Luis Corral
Nicolas De Harven
Françoise Gilliquet
Philip Handschoewerker
Akika Hayakawa
Keika Kawashima
Julien Olive
Ariane Plumerel
Isabelle Rowland
Serge Stons
Tweede violen
Tatiana Koichurenko
Nathalie Lefin
Marie Danielle Turner
Sophie Demoulin
Isabelle Deschamps
Luis Greiner
Anouk Lapaire
Oscar Lerma Barrero
Sarah Orero
Ekaterina Philippovich
Jacqueline Preys
Ana Spanu
Altviolen
Born Lau
Charles Galante
José Azevedo
Frederik Camacho
Abraham Constantino
Sophie Destivelle
Katelijne Onsia
Jorge Ramos
Alberto Saldana
Edouard Thise
Cello’s
Olsi Leka
Dmitry Silvian
Cèlia Brunet
Lesya Demkovych
Duarte Matos
Shiho Nishimura
Lucia Otero
Gemma Smit
Harm Van Rheeden
Taras Zanchak
Contrabassen
Svetoslav Dimitriev
Miguel Meulders
Patricio Arias
Bruno Arteaga
Robertino Mihai
Isa Opstaele
Gergana Terziyska
Serghei Gorlenko
Fluiten
Jérémie Fèvre
Laurence Dubar
Hobo’s
Dimitri Baeteman
Bram Nolf
Klarinetten
Julien Bénéteau
Yassine Posman
Fagotten
Gordon Fantini
Filip Neyens
Hoorns
Alexander Bosh Bert
Bernard Wasnaire
Trompet
Andreu Vidal Siquier
Harp
Annie Lavoisier
FRI 23.10 – 20:00
Brahms & Tchaikovsky
THU 19.11 – 20:00
With Every Breath I Take
SUN 29.11 – 15:00
Mozart meets Beethoven
FRI 4.12 – 20:00
Contemporary Masterpieces
loterie nationale - nationale loterije
.be
Belgian Tax Shelter
fieldfisher
Prométhéa
La Libre logo
Klara
loterie nationale - nationale loterije
.be
Belgian Tax Shelter
fieldfisher
Prométhéa
La Libre logo
Klara
Bozar Maecenas
Patrick Derom Gallery • Monsieur et Madame Bertrand Ferrier • Baron en Barones Marnix Galle-Sioen • Baron Xavier Hufkens • Monsieur et Madame Laurent Legein • Madame Heike Müller • Monsieur et Madame Dominique Peninon • Monsieur et Madame Philippe Tournay • Monsieur et Madame Antoine Winckler • Monsieur et Madame Bernard Woronoff • Chevalier Godefroid de Wouters d'Oplinter
Bozar Fine Art Circle Founding Members
Mr and Mrs Ravi Bhansali • Monsieur Hubert Bonnet (Fondation CAB) • De heer en Mevrouw Dirk Cavens • De heer Simon Devolder • Monsieur Eric Everard • Madame Anne Gangsted • Baron Xavier Hufkens • Monsieur Augustin Lippens • Monsieur Michel Moortgat • Madame Lucy Jane Pereira • Monsieur Charles Riva
Bozar Patrons & Young Patrons
Monsieur et Madame Charles Adriaenssen • Comtesse Laurence d'Aramon • Art By Goralska S.à.r.l. • Monsieur Jean-François Bellis • Docteur Amine Benyakoub • Baron et Baronne Jean-Pierre Berghmans • De heer Stefaan Bettens • Monsieur Philippe Bioul • Mevrouw Roger Blanpain-Bruggeman • Madame Laurette Blondeel • Comte et Comtesse Boël • Monsieur et Madame Thierry Bouckaert • Monsieur Thierry Boutemy • Comte et Comtesse Emmanuel de Briey • Ecuyer Maximilien du Bus de Warnaffe • Madame Marion Bywater • Madame Anny Cailloux • Madame Valérie Cardon de Lichtbuer • Madame Catherine Carniaux • Madame Paloma Castro Martinez de Tejada • Prince et Princesse de Chimay • Monsieur Jim Cloos et Madame Véronique Arnault • Mevrouw Chris Cooleman • Monsieur et Madame Denis Dalibot • De heer en mevrouw Philippe De Baere • Madame Louise Descamps • Madame Hélène Deslauriers • Monsieur Amand-Benoit D'Hondt • De heer Bernard Dubois • Mevrouw Sylvie Dubois • Madame Claudine Duvivier • Madame Barbara Eggers • Madame Dominique Eickhoff • Baron et Baronne William Frère • Monsieur François Gérard et Madame Jessica Parser • Baron et Baronne Pierre Gurdjian • De heer en mevrouw Philippe Haspeslagh - Van den Poel • Madame Susanne Hinrichs et Monsieur Peter Klein • Monsieur Jean-Pierre Hoa • Madame Bonno H. Hylkema • Madame Fernand Jacquet • Baron Edouard Janssen • Madame Elisabeth Jongen • Monsieur et Madame Jean-Louis Joris • Monsieur et Madame Adnan Kandiyoti • Monsieur Sam Kestens • Monsieur et Madame Klaus Körner • Madame Marleen Lammerant • Monsieur Pierre Lebeau • Monsieur et Madame François Legein • Monsieur et Madame Charles-Henri Lehideux • Monsieur et Madame Philippe le Hodey • Madame Gérald Leprince Jungbluth • Monsieur Bruno van Lierde • Monsieur et Madame Clive Llewellyn • Madame Denise Louterman • Madame Valeria Onofrj • Madame Olga Machiels-Osterrieth • De heer Peter Maenhout • Monsieur et Madame Alain Mallart • De heer en mevrouw Frederic Martens • Monsieur et Madame Dominique Mathieu-Defforey • De heer en mevrouw Frank Monstrey (urbion) • Madame Philippine de Montalembert • Madame Nelson • Dr. Bram Peeters et Monsieur Lucas Van Molle • Famille Philippson • Monsieur Gérard Philippson • Comte et Comtesse Antoine de Pracomtal • Monsieur Bernard Respaut • De heer en mevrouw Guy en Martine Reyniers • Monsieur et Madame Michael Rosenthal • Monsieur et Madame Frédéric Samama • Monsieur et Madame Philippe Schöller • Monsieur et Madame Olivier Solanet • Monsieur Eric Speeckaert • Monsieur Jean-Charles Speeckaert • Vicomte Philippe de Spoelberch et Madame Daphné Lippitt • Madame Anne-Véronique Stainier • Monsieur Didier Staquet et Madame Lidia Zabinski • De heer Karl Stas • Mevrouw Caroline Steyaert • De heer en mevrouw Jan en Anne Steyaert • Monsieur et Madame Philippe Stoclet • Monsieur Nikolaus Tacke et Madame Astrid Cuylits • De heer en mevrouw Coen Teulings • Dr. Philippe Uytterhaegen • Monsieur et Madame Xavier Van Campenhout • De heer Marc Vandecandelaere • De heer Alexander Vandenbergen • Mevrouw Barbara Van Der Wee en de heer Paul Lievevrouw • Monsieur Michel Van Huffel • De heer Koen Van Loo • De heer en mevrouw Anton Van Rossum • De heer Johan Van Wassenhove • Monsieur et Madame Albert Wastiaux • Madame Nathalie Waucquez • Monsieur et Madame Jacques Zucker
Bozar Circle & Young Circle
Madame Ivana Ajkoviq • Monsieur Axel Böhlke et Madame Clara Huizink • Madame Chiara Bortoluzzi • Monsieur et Madame Paul De Groote • Monsieur Rodolphe Dulait • Prince Rahim Khan Samii • Madame Liliane Gam • De heer Sander Kashiva • Mevrouw Natasja Peeters • Madame Sophie Tournay • De heer en mevrouw Remi en Evelyne Van Den Broeck
En onze Leden die anoniem wensen te blijven