Remember to turn down the brightness and mute your phone.

Terug naar het evenement

City of Birmingham Symphony Orchestra & Chorus

14 Nov.'26
- 20:00

Henry Le Boeufzaal

City of Birmingham Symphony Orchestra © Patch Dolan

Benjamin Britten (1913-1976)

War Requiem, op. 66 (1961-62)

Requiem aeternam

Requiem aeternam
"What passing bells"

Dies irae

Dies irae
"Bugles sang"
Liber scriptus
"Out there, we walked quite friendly up to death"
Recordare
Confutatis
"Be slowly lifted up"
Dies irae
Lacrimosa / "Move him, move him"

Offertorium

Domine Jesu Christe
Quam olim Abrahae
Isaac and Abram ("So Abram rose")
Hostias et preces tibi
Reprise of Quam olim Abrahae

Sanctus

Sanctus and Benedictus
"After the blast of lightning"

Agnus Dei

Agnus Dei / "One ever hangs"

Libera me

Libera me
Strange Meeting ("It seems that out of battle I escaped")
In paradisum
Requiem aeternam

Concert zonder pauze. Einde voorzien om 21:30.

Er wordt boventiteling voorzien.

Luistersleutels:

In het openingsdeel onderbreekt de tenor de liturgische rust: “What passing-bells for those who die as cattle?” Hier botsen gebed en oorlogsrealiteit.
In het Offertorium vertellen liturgie en poëzie niet hetzelfde. Waar Abraham in de Bijbel zijn zoon spaart, laat Owen hem wél doden: een beeld voor het zinloze offer van een generatie.
In het Libera me ontmoeten twee gesneuvelde vijanden elkaar: “I am the enemy you killed, my friend”. De confrontatie mondt uit in verstilling: “Requiescant in pace”.

Een monument voor de vrede

Het City of Birmingham Symphony Orchestra keert vanavond terug naar een werk waarmee het in 1962 geschiedenis schreef: Benjamin Brittens War Requiem, dat op 30 mei 1962 in première ging in de nieuwe kathedraal van Coventry, met het CBSO als een van de uitvoerende ensembles. De BBC zond de uitvoering live uit en van de eerste opname onder de leiding van de componist werden meer dan 200.000 exemplaren verkocht. Het werk vond meteen erkenning als een belangrijke mijlpaal in de muziek van de twintigste eeuw.

Al lang voor het War Requiem gaf Benjamin Britten (1913–1976) in zijn muziek uiting aan zijn pacifistische overtuigingen, onder meer in filmmuziek (1936) en in twee radiowerken (1938). In 1939 componeerde hij vervolgens een cantate Ballad of Heroes, als herdenking voor de slachtoffers van de Spaanse burgeroorlog; een jaar later schreef hij zijn driedelige Sinfonia da Requiem, eveneens een pacifistische compositie.

De rechtstreekse aanleiding voor het componeren van het War Requiem was de opdracht die hij ontving voor een grootschalig koorwerk voor de inwijding van de nieuwe kathedraal van Coventry. De veertiende-eeuwse kathedraal werd grotendeels verwoest tijdens het Duitse bombardement van 14 november 1940 en bleef als ruïne bewaard. Naast die ruïne werd door architect Basil Spence een nieuwe kathedraal opgetrokken, als een plaats van verzoening eerder dan van triomf.

Ondanks de titel van het werk is het War Requiem geen muzikale herdenking van een specifieke oorlog, maar een indringende meditatie over de zinloosheid van elk gewapend conflict. Britten was gewetensbezwaarde tijdens de Tweede Wereldoorlog en bleef zijn leven lang een overtuigd pacifist. Toen hij in 1961 de opdracht kreeg voor het War Requiem, maakte hij van de gelegenheid gebruik om een krachtig artistiek en moreel standpunt te formuleren.

De gewapende dichter en een dode taal

De keuze van de teksten is daarbij essentieel. Britten vertrekt van de Missa pro defunctis, de Latijnse dodenmis uit de christelijke liturgie. Zoals in Coventry de ruïne van de middeleeuwse kathedraal naast de moderne nieuwbouw bleef staan, plaatst Britten oude liturgische teksten naast de woorden van een 20e-eeuwse oorlogsdichter. Tussen de misteksten verweeft hij immers negen gedichten van de Engelsman Wilfred Owen. Owen vocht in de loopgraven van de Eerste Wereldoorlog en sneuvelde op 4 november 1918, nauwelijks een week voor de wapenstilstand. Zijn poëzie verwerpt elke heroïsche voorstelling van oorlog en toont de menselijke prijs ervan in ongewoon directe, aangrijpende taal.

De confrontatie tussen liturgie en poëzie vormt het dramaturgische hart van het werk. Waar de Latijnse teksten een collectieve stem vertegenwoordigen die bidt voor de overledenen, geven Owens gedichten een individuele stem aan de ervaring van de soldaat. De eeuwenoude rituelen van de Kerk botsen voortdurend met de rauwe werkelijkheid van de oorlog. Wanneer het Dies irae het Laatste Oordeel oproept, antwoordt Owen met de signalen van militaire trompetten; het Bijbelse verhaal van Abraham en Isaak wordt een wrange parabel over de opoffering van een hele generatie jonge mannen. Aan het eind ontmoeten twee gesneuvelde vijanden elkaar na hun dood, waarbij de één de ander aanspreekt: “I am the enemy you killed, my friend”. Zo ondergraaft Britten elke eenvoudige tegenstelling tussen overwinning en nederlaag, heldendom en vijandschap.

De muzikale architectuur weerspiegelt die gelaagdheid. Brittens War Requiem vraagt een grote bezetting: een symfonisch orkest, een kamerorkest, gemengd koor, jongenskoor, orgel en drie solisten. Het symfonisch orkest, het grote koor en de sopraan vertolken de Latijnse mis en vertegenwoordigen de gemeenschap. De tenor en bariton worden uitsluitend begeleid door het kamerorkest en geven stem aan Owens intieme, vaak confronterende poëzie. Het jongenskoor, begeleid door orgel en idealiter op afstand opgesteld, klinkt als een verre, bijna onaardse aanwezigheid. Pas helemaal aan het einde ontmoeten deze drie muzikale formaties elkaar. Toch biedt Britten geen eenduidige verzoening. De verstilde slotmaten brengen weliswaar een moment van rust, maar laten de fundamentele vragen die het werk stelt bewust onbeantwoord.

Drielandenpunt

Zelfs de keuze van de oorspronkelijke solisten droeg die symboliek uit. Britten wilde een Engelse tenor (Peter Pears), een Duitse bariton (Dietrich Fischer-Dieskau) en een Russische sopraan (Galina Vishnevskaya) samenbrengen als vertegenwoordigers van drie naties die enkele jaren voordien nog tegenover elkaar hadden gestaan. Hoewel de Sovjetautoriteiten Vishnevskaya de toestemming weigerden om aan de première deel te nemen – Heather Harper nam haar plaats in Coventry in – konden de drie oorspronkelijk gekozen solisten een jaar later wel de legendarische opname voor Decca realiseren, gedirigeerd door de componist.

Brittens War Requiem veroverde haast onmiddellijk een vaste plaats in het internationale repertoire. Dat heeft niet alleen te maken met de indrukwekkende bezetting of Brittens meesterlijke beheersing van orkest en koor, maar vooral met de universele kracht van zijn boodschap. Anders dan vele requiems biedt War Requiem geen eenvoudige troost. Het herdenkt de doden van beide wereldoorlogen, maar confronteert vooral de levenden met de gevolgen van geweld en met hun eigen verantwoordelijkheid. Vierenzestig jaar na de première heeft Brittens pleidooi voor vrede en verzoening niets aan urgentie ingeboet.

Pieter Mannaerts

Het City of Birmingham Symphony Orchestra (CBSO) is een gezelschap van buitengewone musici, onder leiding van muziekdirecteur Kazuki Yamada. Het orkest is gevestigd in de Symphony Hall en geeft jaarlijks meer dan 150 concerten, met een repertoire dat varieert van klassieke tot hedendaagse muziek, van filmmuziek tot symfonieën, en alles daartussenin. Met een uitgebreid community- en educatieprogramma, een samenwerking met de Shireland Collegiate Academy Trust en een reeks koren en jeugdensembles is het orkest al meer dan 100 jaar betrokken bij alle aspecten van het muziekleven in de Midlands. Het CBSO wordt ondersteund door zijn belangrijkste financiers, Arts Council England en SCC.

Het CBSO Chorus, opgericht in 1973, behoort tot de beste koren ter wereld. 180 mensen uit alle lagen van de bevolking komen er samen om symfonische koormuziek te zingen – van Bach tot Boulanger, maar ook opera’s, symfonieën van Mahler en de beroemde jaarlijkse kerstconcerten van het CBSO. Het koor, dat al 40 jaar wordt gecoacht door Simon Halsey CBE en ondersteund door een professioneel team, bestaat uit een hardwerkende groep zangers uit Birmingham en de Midlands, vanaf 18 jaar oud, met dagelijkse beroepen variërend van studenten tot verpleegkundigen, leraren en piloten. Met meer dan 50 opnames op zijn naam heeft het CBSO-koor vier Gramophone Awards gewonnen.

Het Trinity Boys Choir staat bekend om zijn veelzijdigheid, hoge muzikale kwaliteit en de kenmerkende combinatie van muzikale discipline en theatrale flair. Het koor wordt met name geprezen om zijn opera-uitvoeringen en heeft opgetreden in toonaangevende internationale zalen en operahuizen, waaronder La Scala in Milaan, de Philharmonie de Paris en de Royal Albert Hall. Het koor is ook regelmatig te horen op film- en tv-soundtracks, waaronder Maleficent en Lord of the Flies, en heeft opgetreden met uiteenlopende artiesten als Bing Crosby, het Monteverdi Choir en Sam Smith. Vanaf september 2027 verwelkomt Trinity meisjes van 10 en 11 jaar in het koor.

Kazuki Yamada is muziekdirecteur van het City of Birmingham Symphony Orchestra, chef-dirigent en artistiek directeur van het Deutsches Symphonie-Orchester Berlin, en artistiek muziekdirecteur van het Tokyo Metropolitan Theatre. Zijn tijd onder begeleiding van Seiji Ozawa heeft het belang onderstreept van wat hij zijn “Japanse gevoel” voor klassieke muziek noemt. Yamada, geboren in 1979 in Kanagawa, toert regelmatig door Japan met het orkest en zal in de zomer van 2027 ook het CBSO leiden tijdens een tournee naar Zuid-Korea. Yamada studeerde muziek aan de Tokyo University of the Arts, waar hij zijn liefde ontdekte voor zowel Mozart als het Russische romantische repertoire. Hij trok voor het eerst internationale aandacht toen hij in 2009 de eerste prijs won op de 51e Internationale Besançon-wedstrijd voor jonge dirigenten.

Olga Peretyatko brak internationaal door in 2007, toen ze de tweede prijs behaalde op Operalia, de zangwedstrijd van Plácido Domingo. Sindsdien trad ze op in toonaangevende operahuizen, waaronder de Metropolitan Opera, Covent Garden en La Scala. In 2025 ontving ze de European Culture Prize als erkenning voor haar uitzonderlijke artistieke prestaties. Peretyatko werd geboren in Sint-Petersburg en zette haar eerste muzikale stappen in het kinderkoor van het Mariinskitheater. Na haar studies aan het Conservatorium van Sint-Petersburg vervolgde ze haar opleiding aan de Hanns Eisler Hochschule für Musik in Berlijn, de Operastudio van de Staatsopera Hamburg en de Accademia Rossiniana in Pesaro. Peretyatko bracht zes albums uit bij Sony Classical en ontving talrijke onderscheidingen, waaronder de OPUS KLASSIK en de ECHO KLASSIK.

Andrew Staples combineert een internationale carrière als opera- en concertzanger met veelgeprezen werk als film- en theaterregisseur en fotograaf. Staples werkte reeds samen met tal van toonaangevende dirigenten, waaronder Sir Simon Rattle, Daniel Harding en Gustavo Dudamel, en trad op met orkesten als de Berliner Philharmoniker, de Wiener Philharmoniker en het Cleveland Orchestra. Recente hoogtepunten waren onder meer de rol van Florestan in Fidelio met het Los Angeles Philharmonic en Gustavo Dudamel, en die van Bacchus in Ariadne auf Naxos met het Budapest Festival Orchestra en Ivan Fischer. Zijn projecten als regisseur combineren filmische verhaalkunst met muziek, waardoor visueel boeiende ervaringen worden gecreëerd voor zowel live- als digitaal publiek.

De Duitse bariton Christian Gerhaher volgde een opleiding aan de Operaschool van de Muziekacademie in München, waar hij liedinterpretatie studeerde bij Friedemann Berger. Terwijl hij zijn studie geneeskunde afrondde, vervolmaakte Gerhaher zijn zangopleiding met masterclasses onder leiding van Dietrich Fischer-Dieskau, Elisabeth Schwarzkopf en Inge Borkh. Samen met zijn pianobegeleider Gerold Huber ontving hij een Gramophone Award en een BBC Music Award. Op operagebied staan zowel de prestigieuze Laurence Olivier Award als de theaterprijs Der Faust op zijn naam. In zijn sleutelrollen Wolfram (Wagner) en Wozzeck (Berg) is hij een regelmatige gast in de meest prestigieuze operahuizen ter wereld.

City of Birmingham Symphony Orchestra

eerste viool
Jonathan Martindale
Andrew Harvey
Nathan Bomans
Richard Thomas
Bethan Allmand
Victoria Farrell-Reed
Iryna Glyebova
Vera Beumer
Cathy Chambers
Kath Gittings
Wendy Quirk
Victoria Gill
Gaia Ramsdell

tweede viool
Moritz Pfister
Amy Jones
Jennie Christie
Gabriel Dyker
Bryony Morrison
Georgia Hannant
Tim Birchall
Tam Mott
Yuriko Matsuda
Chelsea Sharpe *
Beatriz Carbonell
Adam Hill

altviool
Adam Romer
David BaMaung
Michael Jenkinson
Jessica Tickle
Amy Thomas
Isobel Doncaster
Matt Johnstone
Hannah Roberts
Mabon Rhyd
Henri Ridgeon

cello
Arthur Boutillier
Kate Setterfield
Miguel Fernandes
Catherine Ardagh-Walter
Helen Edgar
Philippa Schofield
Lavinnia Rae

contrabas
Julian Atkinson
Jeremy Watt
Mark Goodchild
Julian Walters
Daniel Vassallo
Maitiú Gaffney

fluit
Ahran Kim
Japheth Law
Helen Benson (piccolo)

hobo
Hyun Jung Song
Ruth Contractor

Engelse hoorn
Rachael Pankhurst

klarinet
Joanna Patton
Jill Allan
Mark O’Brien (bas)

fagot
Tony Liu
Elena Comelli
Margaret Cookhorn (contra · contre)

hoorn
Tim Thorpe
Neil Shewan
Mark Phillips
Jeremy Bushell
Martin Wright
Jack Sewter
Alex Harris

trompet
Jon Holland
Gideon Brooks
Tim Barber
Jonathan Quirk

trombone
Richard Watkin
Ryan Hume
David Vines (bas)

tuba
Daniel Trodden

pauken
Matthew Hardy

percussie
Andrew Herbert
Jake Brown
Helen Edordu
Iris van den Bos-Henshaw
Jonathan Phillips
John Melbourne

harp
Alexander Rider

piano
James Keefe

Kamerorkest

eerste viool
Eugene Tzikindelean

tweede viool
Lowri Porter

altviool
Chris Yates

cello
Sasho Somov *

contrabas
Anthony Alcock

fluit
Marie-Christine Zupancic

hobo
Emmet Byrne

klarinet
Oliver Janes

Fagot
Nikolaj Henriques

hoorn
Elspeth Dutch

percussie
Toby Kearney

harp
Katherine Thomas

*proefspeler

CBSO Chorus

sopraan
Laura Bailie
Lisa Bate
Sally Bateman*
Rachael Baylis*
Sarah Beedle*
Di Charles***
Isabel Clarke
Kate Dodds
Isobel Edgar**
Catherine Foster***
Prue Hawthorne***
Anna Hodgkinson*
Robyn Jennings***
Catherine Lander*
Stephanie Lau
Alexandra Lewis*
Tiffany Lui
Gillian Machin**
Eluned Mansell*
Melissa Morris
Alison Needham
Clare Noakes*
Sarah Padmore
Nicole Plowman
Saffron Pougher
Sarah Russell****
Jennifer Scholes***
Marion Scholey***
Jean Scott***
Olivia Skellern
Helen Smallwood***
Sarah Tambling
Helen Tunnicliffe
Karen Wilson-de-Roze
Elizabeth Yeats
Fiona Zong

alt
Johanna Ahrberg-Jackson
Christine Chadwick***
Helen Chamberlain**
Louise Davis
Rebekka Dickinson
Sarah Ennis****
Lowri Evans
Gill Fletcher*
Sylvia Fox****
Judy Frodsham***
Rosalind Hobson
Hazel Hughes****
Eva Landsberg
Susan Lawrence
Val Lewis*
Joan Lilburn
Wendy McGregor
Josephine Mesa Bandrés**
Moyra Morton*
Natalie Page
Anna Parker*
Elizabeth Parkin**
Jan Sterling
Diane Todd***
Sarah Trinder**
Rosemary Watts**
Rachel Wilks
Jeanette Wong
Alison York***

tenor
Charles Barwell**
Benedict Coleman
Richard Cook
David Fletcher*
Paul Glossop****
David Gregory
Peter Holmes
Guy Johnson
Derrick Jones
David Lewis
Robin Lewis**
Andrew Mein
Allen Roberts**
Luke Swatman
Ed Sykes
Hugh Thomson**
David Young**

bas
Lawrence Bacon***
Tom Considine*
Julian Davey
Dom Edgar
Andrew Halstead*
Tom Hazell
Hugh Houghton**
Peter Leppard
Fraser Lewis
Phillip Matty
Andrew Packer****
Neil Parker
Andrew Parker*
Phil Rawle*****
Matthew Sutton
Alan White
Tony Whitehouse*

Bozar Maecenas

Patrick Derom Gallery • Monsieur et Madame Bertrand Ferrier • Baron en Barones Marnix Galle-Sioen • Baron Xavier Hufkens • Monsieur et Madame Laurent Legein • Madame Heike Müller • Monsieur et Madame Dominique Peninon • Monsieur et Madame Philippe Tournay • Monsieur et Madame Antoine Winckler • Monsieur et Madame Bernard Woronoff • Chevalier Godefroid de Wouters d'Oplinter

Bozar Fine Art Circle Founding Members

Mr and Mrs Ravi Bhansali • Monsieur Hubert Bonnet (Fondation CAB) • De heer en Mevrouw Dirk Cavens • De heer Simon Devolder • Monsieur Eric Everard • Madame Anne Gangsted • Baron Xavier Hufkens • Monsieur Augustin Lippens • Monsieur Michel Moortgat • Madame Lucy Jane Pereira • Monsieur Charles Riva

Bozar Patrons & Young Patrons

Monsieur et Madame Charles Adriaenssen • Comtesse Laurence d'Aramon • Art By Goralska S.à.r.l. • Monsieur Jean-François Bellis • Docteur Amine Benyakoub • Baron et Baronne Jean-Pierre Berghmans • De heer Stefaan Bettens • Monsieur Philippe Bioul • Mevrouw Roger Blanpain-Bruggeman • Madame Laurette Blondeel • Comte et Comtesse Boël • Monsieur et Madame Thierry Bouckaert • Monsieur Thierry Boutemy • Comte et Comtesse Emmanuel de Briey • Ecuyer Maximilien du Bus de Warnaffe • Madame Marion Bywater • Madame Anny Cailloux • Madame Valérie Cardon de Lichtbuer • Madame Catherine Carniaux • Madame Paloma Castro Martinez de Tejada • Prince et Princesse de Chimay • Monsieur Jim Cloos et Madame Véronique Arnault • Mevrouw Chris Cooleman • Monsieur et Madame Denis Dalibot • De heer en mevrouw Philippe De Baere • Madame Louise Descamps • Madame Hélène Deslauriers • Monsieur Amand-Benoit D'Hondt • De heer Bernard Dubois • Mevrouw Sylvie Dubois • Madame Claudine Duvivier • Madame Barbara Eggers • Madame Dominique Eickhoff • Baron et Baronne William Frère • Monsieur François Gérard et Madame Jessica Parser • Baron et Baronne Pierre Gurdjian • De heer en mevrouw Philippe Haspeslagh - Van den Poel • Madame Susanne Hinrichs et Monsieur Peter Klein • Monsieur Jean-Pierre Hoa • Madame Bonno H. Hylkema • Madame Fernand Jacquet • Baron Edouard Janssen • Madame Elisabeth Jongen • Monsieur et Madame Jean-Louis Joris • Monsieur et Madame Adnan Kandiyoti • Monsieur Sam Kestens • Monsieur et Madame Klaus Körner • Madame Marleen Lammerant • Monsieur Pierre Lebeau • Monsieur et Madame François Legein • Monsieur et Madame Charles-Henri Lehideux • Monsieur et Madame Philippe le Hodey • Madame Gérald Leprince Jungbluth • Monsieur Bruno van Lierde • Monsieur et Madame Clive Llewellyn • Madame Denise Louterman • Madame Valeria Onofrj • Madame Olga Machiels-Osterrieth • De heer Peter Maenhout • Monsieur et Madame Alain Mallart • De heer en mevrouw Frederic Martens • Monsieur et Madame Dominique Mathieu-Defforey • De heer en mevrouw Frank Monstrey (urbion) • Madame Philippine de Montalembert • Madame Nelson • Dr. Bram Peeters et Monsieur Lucas Van Molle • Famille Philippson • Monsieur Gérard Philippson • Comte et Comtesse Antoine de Pracomtal • Monsieur Bernard Respaut • De heer en mevrouw Guy en Martine Reyniers • Monsieur et Madame Michael Rosenthal • Monsieur et Madame Frédéric Samama • Monsieur et Madame Philippe Schöller • Monsieur et Madame Olivier Solanet • Monsieur Eric Speeckaert • Monsieur Jean-Charles Speeckaert • Vicomte Philippe de Spoelberch et Madame Daphné Lippitt • Madame Anne-Véronique Stainier • Monsieur Didier Staquet et Madame Lidia Zabinski • De heer Karl Stas • Mevrouw Caroline Steyaert • De heer en mevrouw Jan en Anne Steyaert • Monsieur et Madame Philippe Stoclet • Monsieur Nikolaus Tacke et Madame Astrid Cuylits • De heer en mevrouw Coen Teulings • Dr. Philippe Uytterhaegen • Monsieur et Madame Xavier Van Campenhout • De heer Marc Vandecandelaere • De heer Alexander Vandenbergen • Mevrouw Barbara Van Der Wee en de heer Paul Lievevrouw • Monsieur Michel Van Huffel • De heer Koen Van Loo • De heer en mevrouw Anton Van Rossum • De heer Johan Van Wassenhove • Monsieur et Madame Albert Wastiaux • Madame Nathalie Waucquez • Monsieur et Madame Jacques Zucker

Bozar Circle & Young Circle

Madame Ivana Ajkoviq • Monsieur Axel Böhlke et Madame Clara Huizink • Madame Chiara Bortoluzzi • Monsieur et Madame Paul De Groote • Monsieur Rodolphe Dulait • Prince Rahim Khan Samii • Madame Liliane Gam • De heer Sander Kashiva • Mevrouw Natasja Peeters • Madame Sophie Tournay • De heer en mevrouw Remi en Evelyne Van Den Broeck

En al onze Leden die wensen anoniem te blijven.