Persbericht

Gepubliceerd op 14 oktober '16

VR tentoonstelling House of Memory / بيت الذاكرة van Basil Al-Rawi

Een VR-reis door archieven en Iraakse verhalen

Van 14 oktober tot 22 november presenteert Bozar House of Memory / بيت الذاكرة , een immersieve Virtual Reality-ervaring van kunstenaar Basil Al-Rawi. Op basis van foto’s en mondelinge getuigenissen uit het Iraq Photo Archive wordt archiefmateriaal omgezet in een virtuele ruimte waarin herinneringen worden herbeleefd en heruitgevonden.

Tijdens deze 15 minuten durende ervaring ontdek je persoonlijke verhalen over Irak in de jaren 1970, verteld door mensen die er toen leefden. Via stemmen en beelden verschijnt Irak als een ruimte van culturele rijkdom en alledaags leven, gevormd door herinnering en ontheemding. Het werk biedt een zeldzaam perspectief op de Iraakse geschiedenis en diaspora-ervaringen.

Basil Al-Rawi is een Iers-Iraakse kunstenaar die werkt met fotografie, bewegend beeld, sculptuur en digitale technologie. Zijn praktijk onderzoekt geheugen, identiteit en archiefvertelling. Het project werd ontwikkeld als onderdeel van zijn doctoraat aan de Glasgow School of Art.

House of Memory maakt deel uit van het culturele programma van het Ierse voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie.

De foto’s en opgenomen verhalen worden het materiaal voor een uitgebreid fotografisch moment: een intieme ontmoeting waarin je kunt gaan zitten en naar iemands verhaal kunt luisteren.

Ik wilde VR op een manier gebruiken die zich verzet tegen de missielogica van een videogame: je hoeft dus geen opdracht te volbrengen. Er zijn ook geen handcontrollers. In plaats daarvan gebruik je je blik om door de ruimte te bewegen en ermee in interactie te gaan. Dat vestigt ook de aandacht op het kijken zelf: hoe we kijken doet ertoe, en waar we naar kijken doet ertoe.

De verhalen brengen terug wat de foto niet kan tonen: de herinnering aan de geur van citrusbomen in een tuin, het geluid van de nachtegaal of het gevoel van een bepaald moment. Die details geven vorm aan de ruimte, terwijl elementen uit de omgeving verschijnen of veranderen naarmate het verhaal zich ontvouwt. Ik ben geïnteresseerd in het vormgeven van de sfeer van een herinnering, inclusief haar hiaten en subjectiviteit.

Ik hoop dat mensen zich in die verhalen herkennen en daardoor gaan nadenken over hun eigen relatie tot foto’s, herinneringen en thuis.
- Basil Al-Rawi
Basil Al-Rawi brengt persoonlijke verhalen en foto’s uit het Iraq Photo Archive tot leven door het gebruik van nieuwe technologieën, zoals VR. Bezoekers ontdekken een andere kant van een land dat decennialang te maken kreeg met een eenzijdige representatie in de mainstreammedia, onder meer door oorlogsbeelden en stereotiepe oorlogsgames.

Sinds 2020 nodigt het project, geleid door Basil Al-Rawi, ons uit om te kijken, te luisteren en na te denken over onze eigen relatie tot thuis en persoonlijke bezittingen.

Kunstenaars hebben de kracht om de manier waarop we naar iets kijken te veranderen en nuance te brengen in algemene verhaallijnen. Basil Al-Rawi doet dit door ons een kans te geven om Irak vanuit een ander perspectief te bekijken dan het beeld dat ons doorgaans wordt weergegeven.
- Emma Dumartheray, curator

Biographie

Basil Al-Rawi is een Iers-Iraakse beeldend kunstenaar die werkt met fotografie, bewegend beeld, sculptuur en immersieve media. Aan de hand van archiefmateriaal en digitale omgevingen onderzoekt hij hoe geschiedenissen via beelden en technologie worden geconstrueerd, gemedieerd en betwist. Vanuit persoonlijke, alledaagse en collectieve archieven maakt hij werken die gefragmenteerde verhalen reconstrueren en dominante representaties van West-Azië in vraag stellen.

Al-Rawi behaalde een praktijkgerichte PhD aan The Glasgow School of Art. Zijn werk werd internationaal tentoongesteld, onder meer in The Photographers’ Gallery, tijdens de Lahore Biennale en de 25e Biënnale van Sydney. Hij ontving meerdere onderscheidingen van de Arts Council en was de eerste ontvanger van de Gibson Travelling Fellowship van Crawford Art Gallery.

Focus on Ireland

Als onderdeel van Cultúr 2026 presenteert Bozar 'Focus op Ierland', een multidisciplinair programma dat de hedendaagse Ierse artistieke praktijk belicht, met aandacht voor muziek, literatuur, cinema, performance en digitale creatie.

Met een programma van muziek, literatuur, film en beeldcultuur volgt Focus op Ierland een dynamische en evoluerende scène. Door gevestigde en opkomende stemmen samen te brengen, weerspiegelt het programma een cultuur die wordt gevormd door samenwerking en experiment. Het programma gaat in op thema’s als identiteit, migratie, herinnering, technologie en menselijke verbondenheid, en plaatst de Ierse artistieke productie binnen een bredere Europese dialoog.