Voor deze monumentale, multisensoriële installatie maakt Morelos gebruik van leem en vlechtwerk, een bouwtechniek die al meer dan 6000 jaar voorkomt in Amerika, Afrika en Centraal-Europa.
De praktijk van Morelos is geworteld in het verlangen om de band tussen mens en omgeving te herstellen: “Voor mij is materie levend,” zegt ze, “de aarde brengt leven voort en voedt het; ze is niet inert.” En ze voegt eraan toe: “Ik wil dat mensen opnieuw verbinding maken met de bodem, met planten en hun toepassingen.”
De grote trapeziumvormige installatie – 14 meter lang en 9 meter breed – is opgebouwd met de complexe, beschermende logica van een vogelnest. De constructie bestaat uit een raamwerk van hazelaarpanelen waarop een mengsel is aangebracht van rode klei uit Wallonië, vermengd met specerijen en geuren.
Net als voor andere creaties vraagt Morelos een professionele geurontwerper om een specifieke geur voor het werk te ontwikkelen. Voor haar installatie in Bozar heeft de kunstenares samengewerkt met de parfumeur Nadjib Achaibou om de ruimte en de bezoekers te omhullen met geuren die doen denken aan vochtige aarde, hout, bloemen en natuurlijke oliën.
Spirituele ontmoeting
De organische materialen die de kunstenaar gebruikt, dragen hun eigen energieën en herinneringen in zich en nodigen uit tot een verbinding met iets dat het zichtbare overstijgt. Door “Pachamama”, de Moeder Aarde uit de Inca-mythologie, op te roepen, biedt Morelos een visie op de aarde als zinnelijk en krachtig, geworteld in inheemse overtuigingen en voorouderlijke kennis.
De geur van aarde en specerijen roept herinneringen en emoties op. “Het werk dringt je lichaam binnen via je neusgaten,” zegt Morelos, “en op dat moment word je één met het werk.” Ze voegt eraan toe: “Deze aardmassa is als een altaar en een machine die affectie schenkt. Het is een berg die je omarmt.”
Bezoekers worden uitgenodigd om het werk op blote voeten te betreden in rechtstreekse contact met de aarde. Zoals Delcy Morelos aangeeft: “Op blote voeten lopen, kwetsbaar maar geaard. Het lichaam opnieuw verbinden met oude herinneringen en met de aarde.” Morelos nodigt bezoekers ook uit om zachtjes het oppervlak van haar werk te strelen. Ze legt uit: “De aarde aanraken betekent door haar geraakt worden.”
De installatie neemt de helft van de Hortahal in en brengt bezoekers in nauwe nabijheid, wat zorgt voor een intense fysieke en zintuiglijke ervaring.
In contact zijn met de aarde en erin binnengaan, betekent in contact zijn met wat ons vormt en voedt; de basislaag waarop het leven zich ontwikkelt en die door de ziel wordt bewoond.
Architecturale dialoog
Delcy Morelos heeft een structuur gebouwd die zowel aan een nest als aan een tempel doet denken: de vorm roept rituele bouwwerken op zoals Meso-Amerikaanse piramides, de oude Egyptische grafmonumenten (mastaba’s) of maloca-huizen uit het Amazonegebied. Maar de kunstenares beschouwt haar creatie in Bozar – met de titel “Uterus in Uterus” – ook als een baarmoeder waarin men zich kan nestelen en beschutting kan vinden. Een plek waar men zich verbonden kan voelen met hogere krachten: die van het leven en de scheppingskracht.
Het kunstwerk gaat ook in dialoog met de art deco-architectuur van Bozar. De opening bovenaan laat het zonlicht – dat door het glazen dak naar binnen komt – het werk binnendringen. Morelos’ warme, organische installatie gaat in dialoog met de Hortahal en contrasteert tegelijk met de strakke, geometrische ruimte, opgebouwd uit marmer, beton en glas.
Via deze dialoog tussen materialen nodigt Morelos de bezoekers ook uit om met een frisse blik te kijken naar de materialen waaruit de architectuur van de Hortahal is opgebouwd. Marmer, dat overal in de ruimte aanwezig is, heeft dezelfde herkomst als de aarde die de kunstenaar gebruikt: beide zijn afkomstig uit de natuur, uit de bergen. Door deze materialen die elkaars tegenpolen lijken te zijn – marmer, koud en monumentaal, en aarde, warm en kneedbaar – samen te brengen, onthult Morelos hun diepe verbondenheid met de natuur en benadrukt ze de poëtische kracht van de elementen die ons omringen.
De installatie van Delcy Morelos is diep zintuiglijk, immersief en introspectief en moedigt een verschuiving in waarneming aan, waarbij een ruimte ontstaat tussen fysieke aanwezigheid en innerlijke ervaring. “Ik ben geïnteresseerd in liminale toestanden, momenten tussen bewustzijn en droom,” voegt de kunstenaar toe.
Voorouderlijke kennis is van vitaal belang om een duurzame toekomst vorm te geven. Zoals Ailton Krenak zegt: “Als de mensheid een toekomst heeft, dan is die ancestraal.”
