Gepubliceerd op - Guillaume De Grieve

Wat olijfbomen ons vertellen

Interview Ramzi Aburedwan

Palestine, a Song of the Land gaat over verbonden zijn met een bepaalde plaats: over land dat bewoond, bewerkt en doorgegeven wordt. Rond dit thema weeft Palestijns componist Ramzi Aburedwan een avond waarin poëzie, dans, beeld en muziek met elkaar in dialoog gaan.

Kan je ons iets meer vertellen over het thema?  

Ramzi Aburedwan: “Voor de Palestijnen is land meer dan alleen een geografische ruimte; het belichaamt herinneringen, geschiedenis en identiteit. Onze band met dit gebied is nauw verweven met onze voorouders, de wisseling van de seizoenen en de landschappen vol olijfbomen. Nu deze band wordt bedreigd, willen we onze waardigheid en ons bestaan bevestigen door hierover te zingen. Dit project onderzoekt deze diepe verbondenheid en nodigt iedereen uit om zijn of haar eigen idee van verbondenheid in vraag te stellen.” 

Kan je een stukje poëzie citeren dat dit illustreert? 

Aburedwan: “Een van de basisteksten van het project is van Mahmoud Darwish: ‘Op dit land hebben we wat het leven waarde geeft.’ Deze zin herinnert ons eraan dat ons land bovenal een ruimte is van creatie, liefde en hoop. 

Het project is ook geïnspireerd door het gedachtegoed van Hussein Barghouti, met name door deze krachtige uitspraken: 'Als de olijfboom voortleeft in zijn olie, leeft de heuvel voort in de olijfboom.’ Of ‘Telkens als ik een amandelboom zie, meen ik een vrouw te zien die naakt een of ander heidens ritueel uitvoert.’ 

Ten slotte deze prachtige passage waarin land de bewaarder wordt van herinneringen en geheimen: ‘Als er een geheim is dat je moeilijk kunt bewaren, graaf dan een gat in de grond en leg het daar neer, bedek het vervolgens met aarde. Het zal naar je terugkeren wanneer de lente komt: elke bloem, elk grassprietje dat uit deze aarde groeit, zal het geheim weer naar de oppervlakte brengen, maar enkel jij zal het kunnen horen!’” 

Wat is volgens jou de rol van muziek in tijden van oorlog en verdeeldheid?  

Aburedwan: “Hoewel muziek oorlogen niet kan stoppen, behoudt ze onze menselijkheid te midden van het geweld. Ze creëert ruimte voor empathie en herinnert ons eraan wat we over de grenzen heen delen. Waar woorden verdeeldheid zaaien, brengt muziek een gevoelige dialoog tot stand.” 

Het wordt een totaalconcept waarin muziek, poëzie en beeldelementen samenkomen. Wat kunnen we verwachten? 

Aburedwan: “In de eerste plaats een groot ensemble van achttien artiesten. De composities zijn verweven met visuele creaties die geïnspireerd zijn door landschappen, het dagelijks leven, het collectieve geheugen en een hoopvolle blik op de toekomst. Het doel is om een ruimte te creëren waar de verschillende uitingsvormen de gevoelens van het publiek aanspreken.” 

Je bent opgegroeid in een Palestijns vluchtelingenkamp. Had je toen kunnen dromen dat jouw projecten overal in Europa zouden worden gepresenteerd? 

Aburedwan: “Als kind in het kamp van Al-Amari had ik me zo'n parcours niet kunnen voorstellen, zo beperkt leken de horizonten. De muziek heeft onverwachte deuren voor me geopend, waardoor ik de verhalen van mijn volk over de hele wereld kan uitdragen. Dat dit project vandaag Europa bereikt, is te danken aan het vermogen van de kunst om grenzen te overschrijden en bruggen te slaan tussen mensen.”