Sol Gabetta & Kristian Bezuidenhout

Robert Schumann (1810-1856) 
Fantasiestücke voor cello en piano, op. 73 (1849) 

1. Zart und mit Ausdruck
2. Lebhaft, leicht
3. Rasch und mit Feuer 

Johannes Brahms (1833-1897) 
Sonate voor cello en piano nr. 2, op. 99 (1886) 

1. Allegro vivace
2. Adagio affettuoso
3. Allegro passionato
4. Allegro molto 

 pauze

Felix Mendelssohn-Bartholdy (1809-1847) 
Sonate voor cello en piano nr. 2 · Sonate pour violoncelle et piano n° 2, op. 58 (1843) 

1. Allegro assai vivace
2. Allegretto scherzando
3. Adagio
4. Molto Allegro e vivace 

Duur: ca. 90’ 

Levendig, levendiger, levendigst 

Robert Schumann werkte de Fantasiestücke - volgens zijn dagboek – in minder dan twee dagen af in 1849.  De creatie vond plaats in besloten kring op 18 februari met Clara Schumann aan de piano. Hoewel origineel een werk voor klarinet en piano, liet Schumann bij de publicatie ook versies voor viool en piano, en voor cello en piano uitgeven. Zo vergrootte hij (en zijn uitgever) de uitzetmarkt voor musiceren binnenshuis. De vervanging van de klarinet in la, die van nature melancholisch en herfstachtig klinkt, door de cello, brengt geen verandering met zich mee in de sfeer van deze kleine triptiek, maar wel in de manier van voordracht. De lange zinnen van de klarinet, met zijn natuurlijke ademhaling, komen overeen met het vergelijkbare cantabile van de cello, met een vibrato dat eerder compact dan breed en gezwollen is.  

De drie werkjes, die attaca (zonder pauzes ertussen) worden gespeeld, lijken in de loop van Fantasiestücke steeds levendiger te worden. Het eerste, Zart und mit Ausdruck (teder en expressief), klinkt als een landelijke herderszang, die door de cello gezongen wordt en nadien door de piano overgenomen en versterkt wordt. Het tweede werkje, Lebhaft, leicht (levendig, licht), is dynamischer. Het voorbeeld van Mendelssohn is er duidelijk: dit Scherzo blikt met een zekere nostalgie terug op het verre licht uit Midzomernachtsdroom. De partituur is levendig, de dialoog briljant, dit alles in een grote-tertstoonaard die eerder gezwind dan bevestigend klinkt. De korte, centrale passage laat in haar spel met triolen opnieuw een duo horen, dat vergelijkbaar is met het eerste deel. Het slotstuk, Rasch und mit Feuer (snel en met vuur), keert terug tot de toonaard in a-groot; de cello weerklinkt er in een virtuoos rondo, met arpeggio's die qua ‘emissie’ enkele problemen stellen, vermits de schriftuur duidelijk voor een rietinstrument bedacht is.  

Naar Pierre-Emile Barbier 

Kamermuziek in de marge 

Het is Johannes Brahms’ verdienste de traditie van de kamermuziek in stand te hebben gehouden in tijden waarin de interesse van progressieve componisten als Wagner en Liszt naar totaal andere domeinen uitging. Laatstgenoemden en de andere aanhangers van de zogenaamde Neudeutsche Schule richtten al hun aandacht op het muziekdrama en het symfonische gedicht, genres waarin de inhoud primeert op de vormelijke componenten. Brahms verzette zich daarentegen fel tegen deze opvattingen en bleef vasthouden aan de traditionele vormschema’s van de Weense klassiek. 

Ook in de Sonate voor cello en piano nr. 2 bespeuren we Brahms’ verwerking van de klassieke vormschema’s. Door de formele experimenten, de harmonische taal en bovenal de ongeëvenaarde motivische verwerking weet Brahms deze vormen echter zeer progressief en vernieuwend aan te wenden. Het inleidende Allegro vivace is een sonatevorm die met drie in plaats van twee thema’s werkt. Getuigend van Brahms’ harmonische durf is de doorwerking, waarvan grote stukken in fa-kruis-klein staan, en dat in een sonate in fa-groot! Het meest opmerkelijke deel van deze sonate is ongetwijfeld het Adagio affetuoso, waarin Brahms’ lyrische kwaliteiten een contrast vormen met de Beethoveniaanse energie uit het eerste deel. Nerveuze aanzetten en een onophoudelijk bewegende ritmiek: dat zijn de kenmerken van het scherzo, Allegro passionato. In vergelijking met de proporties van de andere delen is het afsluitende Allegro vrij beknopt. Het lijkt in één trek, zonder veel herzieningen te zijn gecomponeerd. 

Naar Jan Christiaens 

De brug tussen Beethoven en Brahms 

Voor een romantisch componist als Felix Mendelssohn vormde de kamermuziek het fundament van zijn compositorische denken, waarvoor een grote verinnerlijking en serene arbeidsomstandigheden vereist waren. Hij legde zich dan ook met onregelmatige tussenpozen toe op dit domein van de muziek. Met de Sonate voor cello en piano nr. 2 wordt in 1843 een laatste ‘kamermuziekperiode’ ingeluid, die tot aan zijn dood vier jaar later zou doorlopen. In de Tweede sonate maakt Mendelssohn de verbinding tussen Beethoven en Brahms. Aan eerstgenoemde ontleent hij de klassieke vorm, die hij echter nooit ‘misbruikt’, en een gevoel voor dialoog tussen de twee instrumenten. Anderzijds kondigt hij al de geestdrift en de melodische volheid van Brahms aan, alsook diens vermogen om de cello een warme en krachtige klank te laten produceren. De sonate begint Allegro assai vivace en vereist van in het begin van de musici een grote virtuositeit en uiterste ritmische precisie. Tegen een achtergrond van herhaalde noten krijgt een levendige, warme en erg romantische melodie gestalte. Het lichtvoetige karakter van het Allegretto scherzando, dat dienstdoet als scherzo, komt voort uit het staccato-spel van de piano en de pizzicati van de cello. Mendelssohn levert hier het bewijs van wat wellicht zijn grootste kracht is: een ongeëvenaarde zin voor melodische frasering en zanglijnen. In het prachtige Adagio begint de piano solo in een plechtig koraal. Vol triestheid en nostalgie zet de cello in, terwijl de piano zich discreet terugtrekt en dit grootse recitatief ondersteunt. De cello komt vervolgens tot rust op een lange aangehouden noot die naar de achtergrond verschuift, waarbij de piano het koraal herneemt. De zanglijn wordt zo nog enkele keren uitgewisseld. Zonder overgang zet het finale Molto allegro e vivace in. Zoals in het eerste deel zijn ook hier de orkestrale effecten alomtegenwoordig. Ze vormen de ruggengraat van de stuwing die doorheen het ganse deel loopt. Een spiritueel einde waarvoor Mendelssohn inspiratie zocht bij Beethoven. 

Naar Frédéric Roels 

Lees hier het interview met Sol Gabetta, onze portretartiest van dit seizoen.

18 Feb.’26 - 20:00 
Sir András Schiff 
Surprise programme  

8 Maa.’26 - 20:00 
Lucile Richardot & Anne de Fornel 
Nadia & Lili Boulanger  

13 Maa.’26 - 20:00 
Víkingur Ólafsson 
Bach, Beethoven & Schubert  

15 Maa.’26- 19:00 
Sitkovetsky Trio 
Chaminade, Shostakovich & Beethoven  

4 Apr.’26 - 20:00 
Seong-Jin Cho 
Bach, Schumann & Chopin  

20 Apr.’26 - 20:00 
Czech Philharmonic, Bychkov & Gabetta 
Le Sacre du Printemps 

3 Mei’26 - 11:00 
Trio Concept  
Concert Croissant #12 

16 Mei’26 - 20:00 
Koninklijk Concertgebouworkest Amsterdam, Rouvali & Gabetta 
Martinu, Stravinsky & Ravel 

Bozar Maecenas

Patrick Derom Gallery • Monsieur et Madame Bertrand Ferrier • Baron en Barones Marnix Galle-Sioen • Baron Xavier Hufkens • Monsieur et Madame Laurent Legein • Madame Heike Müller • Monsieur et Madame Dominique Peninon • Monsieur et Madame Antoine Winckler • Monsieur et Madame Bernard Woronoff • Chevalier Godefroid de Wouters d'Oplinter

Bozar Honorary Patrons

Comte Etienne Davignon • Madame Léo Goldschmidt

Bozar Patrons

Monsieur et Madame Charles Adriaenssen • Madame Marie-Louise Angenent • Comtesse Laurence d'Aramon • Monsieur Jean-François Bellis • Baron et Baronne Berghmans • De heer Stefaan Bettens • Monsieur Philippe Bioul • Mevrouw Roger Blanpain-Bruggeman • Madame Laurette Blondeel • Comte et Comtesse Boël • Monsieur et Madame Thierry Bouckaert • Monsieur Thierry Boutemy • Madame Anny Cailloux • Madame Valérie Cardon de Lichtbuer • Madame Catherine Carniaux • Monsieur Jim Cloos et Madame Véronique Arnault • Mevrouw Chris Cooleman •  Monsieur et Madame Denis Dalibot • Madame Bernard Darty • Monsieur Jimmy Davignon • De heer en mevrouw Philippe De Baere • Prince et Princesse de Chimay • De heer Frederic Depoortere en mevrouw Ingrid Rossi • Madame Louise Descamps • Madame Hélène Deslauriers • Monsieur Amand-Benoit D'Hondt • De heer Bernard Dubois • Mevrouw Sylvie Dubois • Madame Claudine Duvivier • Madame Dominique Eickhoff • Baron et Baronne William Frère • De heer Frederick Gordts • Baron et Baronne Pierre Gurdjian • De heer en mevrouw Philippe Haspeslagh - Van den Poel • Madame Susanne Hinrichs et Monsieur Peter Klein • Monsieur Jean-Pierre Hoa • Madame Bonno H. Hylkema • Madame Fernand Jacquet • Baron Edouard Janssen • Madame Elisabeth Jongen • Monsieur et Madame Jean-Louis Joris • Monsieur et Madame Adnan Kandiyoti • Monsieur Sander Kashiva • Monsieur Sam Kestens • Monsieur et Madame Klaus Körner • Madame Marleen Lammerant • Monsieur Pierre Lebeau • Monsieur et Madame François Legein • Monsieur et Madame Charles-Henri Lehideux • Monsieur et Madame le Hodey • Madame Gérald Leprince Jungbluth • Monsieur Xavier Letizia • Monsieur Bruno van Lierde • Madame Florence Lippens • Monsieur et Madame Clive Llewellyn • Monsieur et Madame Thierry Lorang • Madame Denise Louterman • Madame Olga Machiels-Osterrieth • De heer Peter Maenhout • De heer en mevrouw Frederic Martens • Monsieur Yves-Loïc Martin • Monsieur et Madame Dominique Mathieu-Defforey • De heer en mevrouw Frank Monstrey (urbion) • Madame Philippine de Montalembert • Madame Nelson • Monsieur Laurent Pampfer • Dr. Bram Peeters et Monsieur Lucas Van Molle • Madame Christine Perpette • Philippson • Monsieur Gérard Philippson • Comte et Comtesse Antoine de Pracomtal • Monsieur Bernard Respaut • Madame Fabienne Richard • Madame Elisabetta Righini et Monsieur Craig Finch • Monsieur et Madame Michael Rosenthal • Monsieur et Madame Frédéric Samama • Monsieur et Madame Philippe Schöller • Monsieur et Madame Hans C. Schwab • Monsieur et Madame Tommaso Setari • Monsieur et Madame Olivier Solanet • Monsieur Eric Speeckaert • Monsieur Jean-Charles Speeckaert • Vicomte Philippe de Spoelberch et Madame Daphné Lippitt • Madame Anne-Véronique Stainier • Monsieur Didier Staquet et Madame Lidia Zabinski • De heer Karl Stas • Monsieur et Madame Philippe Stoclet • Monsieur Nikolaus Tacke et Madame Astrid Cuylits • De heer en mevrouw Coen Teulings • Monsieur et Madame Philippe Tournay • De heer en mevrouw Koen en Anouk Van Balen-Stulens • Monsieur et Madame Xavier Van Campenhout • De heer Marc Vandecandelaere • De heer Alexander Vandenbergen • Mevrouw Barbara Van Der Wee en de heer Paul Lievevrouw • Monsieur Michel Van Huffel • De heer Koen Van Loo • De heer en mevrouw Anton Van Rossum • De heer Johan Van Wassenhove • Monsieur et Madame Michel Wajs-Goldschmidt • Monsieur et Madame Albert Wastiaux • Monsieur Luc Willame • Madame Danuta Zedzian • Monsieur et Madame Jacques Zucker 

Bozar Circle

Monsieur et Madame Paul De Groote • Mevrouw Greet Puttaert • De heer Stefaan Sonck Thiebaut • De heer en mevrouw Remi en Evelyne Van Den Broeck

Bozar Young Circle

Monsieur Axel Böhlke et Madame Clara Huizink • Monsieur Rodolphe Dulait • Madame Ana Fota • De heer Koen Muyle • De heer Sander Muyle • Madame Valeria Onofrj • Sir Gabriel Smit Pergolizzi • Monsieur Guillaume van Doorslaer et Madame Emily Defreyne   

En onze Leden die anoniem wensen te blijven