Schoonheid door de lens
Of we het nu beseffen of niet: de drang naar schoonheid doordringt ons dagelijks leven. Van de spiegel in de badkamer tot sociale media, van magazinecovers tot cosmetische chirurgie — de druk om er “picture perfect” uit te zien is alomtegenwoordig. Een jeugdige, vlekkeloze huid, een strak lichaam en een perfecte glimlach zijn dagelijkse maatstaven geworden waaraan eigenwaarde wordt afgemeten. “De keuze voor kunstwerken in beeldmedia benadrukt de sterke band tussen schoonheid en fotografie”, zegt curator Christel Tsilibaris. “Het toont hoe belangrijk fotografie is geweest als instrument om esthetische trends en schoonheidsproducten te promoten. De camera, vandaag onmisbaar in ons leven en altijd binnen handbereik via onze smartphone, jaagt het opsmukken van ons uiterlijk en het najagen van onhaalbare ideaalbeelden aan.
Deconstructie
“Het is tijd om het begrip schoonheid te verbreden en te herdefiniëren”, stelt Christel Tsilibaris. “De kunstenaars in Picture Perfect benaderen westerse schoonheidsnormen kritisch, maar belangrijker nog: ze verwerpen het oordeel zelf en stellen schoonheid voor als een ruimte van vrijheid en menselijkheid.”
De tentoonstelling is opgevat als een kritische verklaring en beweegt zich tussen deconstructie en herwaardering. Ze onderzoekt de historische fundamenten van westerse schoonheidsidealen, die eeuwenlang via de kunstgeschiedenis zijn doorgegeven en later werden versterkt door massamedia en digitale algoritmes. Vanaf de jaren 1970 begonnen kunstenaars deze overgeleverde normen te confronteren en te ontmantelen via zelfportretten, performance, toe-eigening en documentaire strategieën. Tegelijk heroveren veel kunstenaars schoonheid als een relationele kracht en als instrument van emancipatie. Ze ontwikkelen nieuwe beeldtalen die kwetsbaarheid, diversiteit, veroudering, queer identiteit en hybriditeit omarmen.
De blik heroveren
Fotografie neemt een centrale plaats in binnen de tentoonstelling. Ze speelde historisch een bepalende rol in het vormgeven van schoonheidsnormen en verspreidde esthetische trends wereldwijd. Tegelijk draagt ze ook de kiem van kritiek in zich. In plaats van esthetisering radicaal af te wijzen, omarmt Picture Perfect de dubbelzinnigheid van de lens en zet ze in op dialoog tussen kunstwerk, kunstenaar en publiek. De tentoonstelling decentraliseert de blik, verruimt representatie en stelt de vraag wie de macht heeft om te bepalen wat begeerlijk is.
Hoewel ze de onderdrukkende kanten van schoonheid benoemt, vervalt de tentoonstelling niet in moralisme. Ze schept ruimte voor reflectie en nodigt bezoekers uit hun eigen manier van kijken in vraag te stellen. “Picture Perfect moedigt ons aan om met nieuwe ogen te kijken naar de fysieke schoonheidsnormen die de samenleving ons probeert op te leggen”, zegt Zoë Gray, directeur tentoonstellingen bij Bozar. “Maar in een wereld die snel oordeelt, is deze tentoonstelling allesbehalve veroordelend. Ze is open, genereus, speels en inspirerend. Ze versterkt het zelfvertrouwen en toont het werk van een brede waaier aan kunstenaars, van gevestigde namen tot opkomend talent.” Schoonheid wordt hier benaderd als een kracht die zowel kan beperken als versterken.
In een tijd waarin esthetische ingrepen en digitale filters de focus op uiterlijk nog vergroten, reageert Picture Perfect met urgentie: schoonheid is geen statisch gegeven, maar een dynamisch terrein van strijd en mogelijkheden.
Echo’s
Na de tentoonstelling Love is Louder in 2024, over liefde, is fysieke schoonheid de tweede thematische tentoonstelling bij Bozar die focust op wat ons als mensen drijft. Ze sluit ook aan bij de parallelle tentoonstelling Bellezza e Bruttezza (20 februari – 14 juni 2026), die schoonheid en lelijkheid in de renaissance onderzoekt.
Zoë Gray vat samen: “Picture Perfect onderzoekt de rol van de camera in het creëren, bestendigen en ontmantelen van ideeën over fysieke schoonheid. Met een focus op beeldmedia van de jaren 1970 tot vandaag vormt ze de perfecte aanvulling op Bellezza e Bruttezza. Samen tonen ze zowel de continuïteit van westerse schoonheidsidealen doorheen de eeuwen als hoe hedendaagse kunstenaars die tradities en archetypes uitdagen.”
Bozar Arcade
Tot slot wordt ook Bozar Arcade, de ruimte voor interactieve digitale kunst en videogames, geïntegreerd in Picture Perfect. In de laatste zaal maakt deze afdeling deel uit van het tentoonstellingsparcours. De voorbije jaren hebben videogames en digitale cultuur in Bozar vaste voet gekregen. In de tweejaarlijkse Bozar Arcade worden maatschappelijke thema’s benaderd vanuit het perspectief van kunstenaars en onafhankelijke gameontwerpers.
Een nieuwe selectie kunstenaarsgames komt tot leven in deze speciale ruimte voor interactieve mediakunst en videogames, geschikt voor iedereen. Ditmaal is Bozar Arcade het sluitstuk van de tentoonstelling Picture Perfect . Vertrekkend van het thema ‘schoonheid’ tonen we behalve een reeks speelse bestaande werken ook een nieuw werk, waarmee de bezoekers zelf aan de slag kunnen.
Beeld: James McColl, Feel my Desire, photo from FACT, "Art Plays Games" exhibition, 2025, Liverpool © photo by Jack Ehlen
Curators Bozar Arcade:
Emma Dumartheray, Exhibitions & Bozar Digital Coordinator
Jafar Hejazi, Digital Dramaturge - Bozar
Picture Perfect toont werken van:
Ibrahim Ahmed, Yumna Al-Arashi, Francesca Allen, Sarah Amrani, Susan Anderson, Eleanor Antin, Alexandra Barancovà & Jae Perris, Baloji, Valérie Belin, François Bellabas, Kwame Brathwaite, Nakeya Brown, Juno Calypso, William Cobbing, John Coplans, Eli Cortiñas, Nicola Costantino, Laure Cottin Stefanelli, Mélanie Courtinat, Sara Cwynar, Rineke Dijkstra, Philippe Durand, Sylvie Fleury, Bryce Galloway, Moshtari Hilal, Anne Horel, Sanja Iveković, Yuki Kihara, Sandra Lazzarini, Ethel Lilienfeld, Linder, Lucy&Bart, Luna Maurer, James McColl, Ana Mendieta, Haley Morris-Cafiero, Zanele Muholi, Zed Nelson, J.D. ‘Okhai Oijekere, ORLAN, Frida Orupabo, Guillaume Pauli, Andrés Pérez, Cara Phillips, Momo Pixel, Angelo Plessas, Marilou Poncin, Chantal Regnault, Pipilotti Rist, Martha Rosler, Errol Stanley Sawyer, Cindy Sherman, Marianna Simnett, Sin Wai Kin, Ruofu Sun & Alice Yu, Ryudai Takano, Amélie Testenoire – Lafayette, Maria Tsagkari, Kristina Varaksina, Hiroshi Watanabe, Hannah Wilke, Hank Willis Thomas, Roel Wouters, Garry Winogrand, Aviya Wyse.
Steun: NextGenerationEU, Pro Helvetia, The Swiss Arts Council, Creative Europe,
Programme of the European Union, Goethe-Institut, Halaqat
