Belgian National Orchestra, Montague Rendall & Desandre

Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791)
Le nozze di Figaro (1786)

• Ouverture
• « Crudel, perché finora » (duetto)
• « Non so più cosa son, cosa faccio » (Cherubino)
• « Hai già vinta la causa » (Il Conte)
• « Voi che sapete » (Cherubino)

Don Giovanni (1787)

• « Là ci darem la mano » (duetto)
• « Deh, vieni alla finestra » (Don Giovanni)

Così fan tutte (1790)

• Ouverture
• « Il core vi dono » (duetto)
• « In uomini, in soldati » (Despina)
• « Rivolgete a lui lo sguardo » (Guglielmo)

Gioachino Rossini (1792-1868)
Il barbiere di Siviglia (1816)

• Ouverture
• « Una voce poco fa » (Rosina)
• Temporale
• « Largo al factotum » (Barbiere)
• « Dunque io son » (duetto) 

Concert zonder pauze. Einde voorzien om 21:45

Een coproductie van BNO, Bozar en Les Grandes Voix - Les Grands Solistes.

Dank aan de spelers van de Nationale Loterij, aan de Tax Shelter van de Belgische federale overheid via Casa Kafka Pictures.

Wolfgang Amadeus Mozart 

Le Nozze di Figaro (1786)

Le Nozze di Figaro is de eerste van de drie opera’s die Mozart componeerde op een libretto van Lorenzo da Ponte. Het werk werd gecomponeerd in 1786 en ging op de eerste mei van datzelfde jaar in première in de Weense Hofopera. Aanvankelijk werd de opera niet bijzonder gunstig onthaald, doch nadat het triomfen geoogst had in Praag, draaiden de Weense critici bij en groeide Le Nozze uit tot één van de meest beroemde en meest succesrijke werken uit de operageschiedenis.

Net zoals in de twee andere Da Ponte-operas (Don Giovanni en Così fan’ tutte) is de dramatische en muzikale spanning van Le Nozze voor een groot deel gebaseerd op elementaire tegenstellingen. Vooral de tegenstellingen tussen de seksen en tussen de verschillende sociale geledingen zijn daarbij cruciaal, en vaak, zoals in Le Nozze, interageren deze twee spanningsniveaus nadrukkelijk met elkaar. Niet alleen leidt deze interactie tot een overvloed aan buffoneske gegevens die Mozarts opera vaart en gestalte geven, maar bovendien weet Mozart aan de hand van de wirwar van verwikkelingen ruimte te scheppen voor een indringende karakterisering van vrijwel alle personages; het is trouwens juist dit psychologische raffinement dat aan Mozarts opera een theatrale meerwaarde biedt en dat het werk laat uitgroeien van een kolderieke “commedia” tot een drama van herkenbaar menszijn.

De omstandigheden in dit werk mogen dan soms “buffa” zijn, de emoties zijn het nooit: de jaloezie en de achterdocht, de onzekerheid, het lijden en het wachten, de prikkel van het overspel, het berouw, de vergeving, de loutering tenslotte, alles is zó nabij en zó levensecht dat het lichtzinnig zou zijn om Mozarts theaterwerk alleen maar omwille van zijn compositorische genialiteit te koesteren. Immers, wat vandaag als een ideaal geldt, was voor Mozart reeds een evidentie: “opera tot theater maken”.

Pieter Bergé

Don Giovanni (1787)

Met zijn opera Le nozze di Figaro die begin 1787 in Praag in première ging, had Mozart zoveel succes geboekt, dat de theaterdirecteur hem meteen de opdracht gaf voor een nieuw werk, de toekomstige opera Don Giovanni. Wolfgang deed opnieuw een beroep op de uit Venetië afkomstige librettoschrijver Lorenzo da Ponte (1749-1838), een kleurrijke figuur met een bewogen leven en loopbaan. Na uit zijn land verdreven te zijn, kwam deze talentvolle avonturier in dienst van keizer Joseph II. Drie operalibretti zou hij schrijven voor Mozart, en driemaal zou de goede, stimulerende samenwerking van beide mannen tot een echt meesterwerk leiden: de reeds vermelde opera Le nozze di Figaro, Don Giovanni en later Così fan tutte. Voor Don Giovanni baseerde Da Ponte zich op de bekende geschiedenis van Don Juan, die in Mozarts tijd zeer populair was: er ontstonden toen zomaar eventjes zeven verschillende opera’s dit thema rond. Maar zoals altijd toont Da Ponte zich in vergelijking met zijn collega’s de absolute meester in het herschrijven van overgeleverd materiaal.

Eigenlijk luidt de volledige titel van de opera als volgt: Il Dissoluto punito, ossia il Don Giovanni (De losbol gestraft, of Don Giovanni). In Mozarts thematische catalogus is er sprake van een ‘opera buffa’ (komische opera), maar Da Ponte gebruikt de wellicht meer toepasselijke term ‘dramma giocoso’ (een vrolijk drama), met zijn typische, vaak verwarrende mengeling van tragische en komische elementen, waarbij het tragische door het komische wordt gerelativeerd. De première had plaats in Praag, op 29 oktober 1787, terwijl het Weense publiek voor het eerst kennismaakte met Don Giovanni op 7 mei 1788. In beide gevallen was het Mozart zelf die dirigeerde. Vanavond kiest René Jacobs voor de Weense versie, al stelt hij dat beide versies absoluut gelijkwaardig zijn.

Reeds de ouverture laat horen dat we met een ‘dramma giocoso’ te maken hebben: de fatale afloop van het verhaal staat ons al voor ogen, maar ook het losbandige leventje van Don Giovanni wordt verklankt. Eenmaal deze ouverture achter de rug, komt de actie onmiddellijk op gang en volgen de gebeurtenissen elkaar snel op. Om dit tempo gaande te houden, maakt Mozart gebruik van korte aria’s waarin de personages elkaar rechtstreeks aanspreken en houdt hij de instrumentale inleidingen beperkt in aantal en lengte. Het resultaat is een wervelende muziekstroom, de vrucht van een onuitputtelijke verbeelding, die uitmondt in het verschrikkelijke tafereel van Don Giovanni’s ondergang. Wat de vrolijke scena ultima betreft (de slotscène), algemeen wordt aangenomen dat Mozart die tijdens de Weense première weggelaten had om aan een oppervlakkig publiek dat een spectaculair slot verwachtte, te voldoen. Maar vandaag is men daar niet meer zo zeker van. Per slot van rekening is er gewoonweg de muzikale noodzaak om in de scena ultima terug te keren naar de basistoonaard van re-groot, nadat we in de voorgaande scène een in alle richtingen modulerend, ‘tragisch’ re-klein hebben gehoord.

Naar Xavier Verbeke

Così fan tutte (1789)

Così fan tutte is een perfecte illustratie van Mozarts genialiteit. Het was een opdrachtwerk van Jozef II. De keizer vroeg een werk over de zuiverheid van de liefde en over ontrouw. Het zit vol bitse en scherpe accenten. De lichtvoetige intrige van de librettist Lorenzo da Ponte vindt voortdurend een tegenwicht in de muziek, die vol bedekte toespelingen zit. Daardoor krijgt het geheel zijn subtiele diepgang. Het Weense publiek was enthousiast bij de eerste uitvoering op 26 januari 1790, maar door het overlijden van de keizer en de afgelasting van alle culturele manifestaties tijdens de rouwperiode raakte de opera in de vergetelheid. Jozefs opvolger, Leopold II, werd in beslag genomen door de politieke situatie na de Franse revolutie. Toch verwierf dit werk een vaste stek in het repertoire en Così fan tutte heeft de operapodia nooit meer verlaten... 

Bozar Archief

Rossini: onstuimige compositie 

Ook Gioacchino Rossini was een buitengewone persoonlijkheid en een onvermoeibare levensgenieter. Hij kreeg de pompeuze bijnaam ‘de Zwaan van Pesaro’. In nauwelijks negentien jaar componeerde hij veertig opera’s. Van Demetrio e Polibio, dat hij componeerde op zijn achttiende, tot het ambitieuze Guillaume Tell, dat hij voltooide op zijn 37e. Ook al recycleerde hij vaak oudere fragmenten, zijn oeuvre blijft uitzonderlijk groot en de componist reeg de triomfen aan elkaar.

Rossini had net als Mozart de grenzen afgetast van het versleten canvas van de Italiaanse opera. Met Guillaume Tell kon hij een nieuw operaconcept vormgeven. Rossini was niet even behendig als Mozart in de psychologische karaktertekening van zijn personages of in subtiele sfeerschepping. Zijn operawerk wordt gekenmerkt door een inherente drive, die zijn hele oeuvre doordesemt. De levendige tempi, de onstuimige ritmes, de rijke en acrobatische zangpartijen: in de muziek van Rossini ademt alles levenslust, frisheid en zelfs zorgeloosheid. Rossini was daarvoor schatplichtig aan Mozart. Door wrange criticasters werd hij wel eens ‘Il Tedeschino’ genoemd, het Kleine Duitsertje. Op jonge leeftijd had hij inderdaad de Weense classici Haydn en Mozart bestudeerd. Zoals die laatste tastte ook hij de grenzen af van de operaconventies van de achttiende eeuw. Rossini ging nog een stap verder. In Elisabetta liet hij het recitativo secco (zangstem alleen begeleid door de continuo) helemaal vallen en koos hij voor de accompagnato-vorm, waarbij het hele orkest de zangstem begeleidt. Zo anticipeerde Rossini al op de moderne opera. De continuïteit in het dramatisch verloop, waar ook Mozart voor gepleit had, werd nog sterker bij Rossini. Het geeft aan zijn opera’s een uitzonderlijke dramatische bezieling.

Gecreëerd in 1816 blijft Il barbiere di Siviglia een van de hoogtepunten van de Italiaanse opera buffa. Gebaseerd op het toneelstuk van Beaumarchais zit het werk vol misverstanden, vermommingen en slimme intriges rond de verboden liefde tussen Rosina en graaf Almaviva, met de onuitputtelijke Figaro als spilfiguur. Achter de ogenschijnlijke luchtigheid schuilt echter een uiterst precieze muzikale machine: onweerstaanbare crescendi, sprankelende ensembles, verbluffende vocale virtuositeit en een feilloos gevoel voor theater. Rossini schrijft met een ongekende vitaliteit, waarin elke aria lijkt voortgedreven door een onafgebroken innerlijke beweging.

Om een hele reeks externe en persoonlijke redenen trok Rossini zich in 1829, op het toppunt van zijn roem, helemaal terug. Tijdens zijn periode van afzondering in Parijs componeerde hij nog enkele merkwaardige werken: het Stabat Mater, de Petite messe solennelle en de zeer vreemde Péchés de vieillesse.

Naar Bozar Archief

Wie is onze portretartiest Lea Desandre? De Frans-Italiaanse mezzosopraan dartelt met flair tussen opera en liefdesliederen, en verlaat daarbij meer dan eens haar passie voor barokmuziek. Ontdek meer in ons interview.

Konzertmeister
Kristie Su

Eerste violen
Sarah Guiguet
Isabelle Chardon
Luis Corral
Nicolas De Harven
Annija Endija Kolerta Anastasia Filippochkina Françoise Gilliquet
Philip Handschoewerker
Akika Hayakawa
Keika Kawashima
Timur Kolesnikov
Isabelle Rowland
Serge Stons

Tweede violen
Filip Suys
Ignacio Rodriguez Martinez de Aguirre
Marie Danielle Turner
Mickael Bonnay 
Isabelle Deschamps
Pierre Hanquin
Anouk Lapaire
Oscar Lerma Barrero 
Louis Noël 
Sarah Orero 
Ekaterina Philippovich
Ana Spanu

Altviolen 
Roeland Jagers
Dmitri Ryabinin
José Azevedo
Frederik Camacho Abraham Constantino Sophie Destivelle
Daniel Poncela Montalban
Jorge Ramos
Silvia Tentori Montalto Edouard Thise

Cello’s ·
Dmitry Silvian
Harm Van Rheeden
Lesya Demkovych 
Taras Zanchak
Cèlia Brunet 
Elisabeth Lefebvre
Uros Nastic
Lucia Otero

Contrabassen 
Ludo Joly
Svetoslav Dimitriev
Serghei Gorlenko
Lennert Janssen
Miguel Meulders
Robertino Mihai

Fluiten 
Jérémie Fèvre
Laurence Dubar

Hobo’s 
Arnaud Guittet
Bram Nolf

Klarinetten 
Yan Maratka
Lena La Mela

Fagotten 
Gordon Fantini
Rob Laethem

Hoorns 
Anthony Devriendt
Katrien Vintioen

Trompetten
Leo Wouters
Andreu Vidal Siquier

Pauken ·
Nico Schoeters

Slagwerk
Katia Godart

Harp 
Anne Zeuwts

Mandoline
Thomas Maillet 

Klavecimbel
Maria Vekilova

25 → 30 Mei'26
Queen Elisabeth Competition
Cello 2026 (laatste tickets)

Vrij 12 Mei'26 – 20:00
Vondráček plays Rachmaninov
Flamboyance (laatste tickets)

Zon 21 Juni'26 – 15:00
Fête de la Musique 2026
(sold out)

Vrij 11 Sept.'26 – 20:00
Vinnitskaya × Schumann
Mahler's Titan

Bozar Maecenas

Patrick Derom Gallery • Monsieur et Madame Bertrand Ferrier • Baron en Barones Marnix Galle-Sioen • Baron Xavier Hufkens • Monsieur et Madame Laurent Legein • Madame Heike Müller • Monsieur et Madame Dominique Peninon • Monsieur et Madame Antoine Winckler • Monsieur et Madame Bernard Woronoff • Chevalier Godefroid de Wouters d'Oplinter

Bozar Fine Art Circle Founding Members

Mr and Mrs Ravi Bhansali • De Heer en Mevrouw Dirk Cavens • Monsieur Simon Devolder • Baron Xavier Hufkens • Monsieur Charles Riva

Bozar Patrons

Monsieur et Madame Charles Adriaenssen • Madame Marie-Louise Angenent • Madame Joséphine d’Ansembourg • Monsieur Werner d’Ansembourg • Comtesse Laurence d'Aramon • Monsieur Jean-François Bellis • Docteur Amine Benyakoub • Baron et Baronne Berghmans • De heer Stefaan Bettens • Monsieur Philippe Bioul • Mevrouw Roger Blanpain-Bruggeman • Madame Laurette Blondeel • Comte et Comtesse Boël • Monsieur et Madame Thierry Bouckaert • Monsieur Thierry Boutemy • Madame Anny Cailloux • Madame Valérie Cardon de Lichtbuer • Madame Catherine Carniaux • Madame Paloma Castro Martinez de Tejada • Monsieur Jim Cloos et Madame Véronique Arnault • Mevrouw Chris Cooleman • Monsieur Emile Culot • Madame Marguerite Culot • Monsieur et Madame Denis Dalibot • Madame Bernard Darty • De heer en mevrouw Philippe De Baere •  De heer Frederic Depoortere en mevrouw Ingrid Rossi • Madame Louise Descamps • Madame Hélène Deslauriers • Monsieur Amand-Benoit D'Hondt • De heer Bernard Dubois • Madame Claudine Duvivier • Madame Dominique Eickhoff • Baron et Baronne William Frère • Baron et Baronne Pierre Gurdjian • De heer en mevrouw Philippe Haspeslagh - Van den Poel • Madame Susanne Hinrichs et Monsieur Peter Klein • Monsieur Jean-Pierre Hoa • Madame Bonno H. Hylkema • Madame Fernand Jacquet • Baron Edouard Janssen • Madame Elisabeth Jongen • Monsieur et Madame Jean-Louis Joris • Monsieur et Madame Adnan Kandiyoti • Monsieur Sander Kashiva • Monsieur Sam Kestens • Monsieur et Madame Klaus Körner • Madame Marleen Lammerant • Monsieur Pierre Lebeau • Monsieur et Madame François Legein • Monsieur et Madame Charles-Henri Lehideux • Monsieur et Madame Philippe le Hodey • Madame Gérald Leprince Jungbluth • Monsieur Xavier Letizia • Monsieur Bruno van Lierde • Madame Florence Lippens • Monsieur et Madame Clive Llewellyn • Monsieur et Madame Thierry Lorang • Madame Denise Louterman • Madame Olga Machiels-Osterrieth • De heer Peter Maenhout • Monsieur et Madame Alain Mallart • De heer en mevrouw Frederic Martens • Monsieur et Madame Dominique Mathieu-Defforey • De heer en mevrouw Frank Monstrey (urbion) • Madame Philippine de Montalembert • Madame Nelson • Dr. Bram Peeters et Monsieur Lucas Van Molle • Madame Christine Perpette • Famille Philippson • Monsieur Gérard Philippson • Comte et Comtesse Antoine de Pracomtal • Monsieur Bernard Respaut • De heer en mevrouw Guy en Martine Reyniers • Madame Elisabetta Righini et Monsieur Craig Finch • Monsieur et Madame Michael Rosenthal • Monsieur et Madame Frédéric Samama • Monsieur et Madame Philippe Schöller • Monsieur et Madame Hans C. Schwab • Monsieur et Madame Olivier Solanet • Monsieur Eric Speeckaert • Monsieur Jean-Charles Speeckaert • Madame Apolline de Spoelberch • Monsieur Guillaume de Spoelberch • Monsieur Paul de Spoelberch • Vicomte Philippe de Spoelberch et Madame Daphné Lippitt • Madame Anne-Véronique Stainier • Monsieur Didier Staquet et Madame Lidia Zabinski • De heer Karl Stas • Mevrouw Caroline Steyaert • Monsieur et Madame Philippe Stoclet • Monsieur Nikolaus Tacke et Madame Astrid Cuylits • De heer en mevrouw Coen Teulings • Monsieur et Madame Philippe Tournay • Dr. Philippe Uytterhaegen • De heer en mevrouw Koen en Anouk Van Balen-Stulens • Monsieur et Madame Xavier Van Campenhout • De heer Marc Vandecandelaere • De heer Alexander Vandenbergen • Mevrouw Barbara Van Der Wee en de heer Paul Lievevrouw • Monsieur Michel Van Huffel • De heer Koen Van Loo • De heer en mevrouw Anton Van Rossum • De heer Johan Van Wassenhove • Monsieur et Madame Albert Wastiaux •  Monsieur Luc Willame • Madame Danuta Zedzian • Monsieur et Madame Jacques Zucker 

Bozar Circle

Monsieur Axel Böhlke et Madame Clara Huizink • Monsieur et Madame Paul De Groote • Monsieur Rodolphe Dulait • Madame Liliane Gam • Madame Valeria Onofrj • Mevrouw Natasja Peeters • Sir Gabriel Smit Pergolizzi • De heer en mevrouw Remi en Evelyne Van Den Broeck • Monsieur Guillaume van Doorslaer et Madame Emily Defreyne  

En al onze Leden die anoniem wensen te blijven