Wat sprak je aan in Notes for Philip Guston, het werk voor fluit, piano en percussie?
Ann Veronica: Door de duur van dit werk kan het publiek geleidelijk ondergedompeld worden in de zachtheid en schijnbare eenvoud. De opzet is een ‘open’ werk. Je kunt er afstand van nemen en er weer naar terugkeren. Je krijgt het gevoel dat je meerdere variaties beleeft van een ervaring die je denkt al eens te hebben meegemaakt, maar die toch niet helemaal dezelfde zijn. Het werk doet me denken aan het luisteren naar een gesprek tussen vogels: je begrijpt niet wat er gezegd wordt, maar het is prachtig. Wat mij interesseert zijn de ongrijpbare vormen, de ontsnappingen, en dat is wat je ten volle kunt beleven als je luistert naar Notes for Philip Guston. Mijn bedoeling met deze performance is om zowel de muzikanten als het publiek samen te brengen als hoog sensitieve acteurs en actrices.
Absoluut. En het klopt, Feldman speelt een spel met de waarneming. Soms herhaalt hij motieven een uur of twee lang.
Ann Veronica: Het is een verontrustende ervaring, een gedachte die ons prikkelt. Speelt ons geheugen ons parten? Hebben we dit moment al eens meegemaakt? Hebben we dit motief al eens gehoord?
Pas je dit ook toe in je werk?
Ann Veronica: In mijn werk draait veel om perceptie, om verandering door middel van ogenschijnlijk heel eenvoudige gebaren. Mijn wens is om bijvoorbeeld een ervaring van duur voelbaar te maken.
Feldman is een van de grote componisten van tijd en (klank)kleuren. Hij maakt zeer kleine nuances en soms zeer grote contrasten. Is er misschien een verband?
Ann Veronica: In mijn installaties maken beweging, volume, transparantie, stoffelijkheid en luchtkwaliteit deel uit van het compositiewerk. Wanneer ik een tentoonstelling voorbereid, zijn die kleine stiltes, geluiden en ruimtes aanwezig in de plastische ruimte. Kleuren en materialen fungeren als contrapunten. Onlangs ben ik begonnen verschillende vroegere projecten met elkaar in dialoog te brengen. In Milaan bijvoorbeeld heb ik werken die 40 jaar geleden zijn gemaakt, laten resoneren met recentere werken, door ze als het ware in beweging en muziek te brengen.
Zal jouw installatie in de concertzaal ook uit meerdere delen bestaan?
Ann Veronica: Nee, het wordt een lange beweging, die de hele voorstelling duurt. Er zal niets vastliggen, niets materieels zijn.
Dat lijkt het tegenovergestelde van een klassiek concert dat zich in een beperkte tijd afspeelt. Jouw werk is niet vastgelegd, maar zal het onderhevig zijn aan de plaats en de tijd?
Ann Veronica: Het is bedacht voor de Henry Le Boeufzaal en voor het publiek. Ik wil het publiek meenemen in deze beweging, in dialoog met de muziek en haar meditatieve karakter. Ik wil graag beeld, smaak en tastzin toevoegen aan de muziek, om de ervaring open te stellen voor andere zintuigen.
Welke bestaande elementen ga je gebruiken?
Ann Veronica: Er zijn momenteel nog twee mogelijkheden, die beide in realtime de ervaring van de duur moeten oproepen, het gevoel moeten geven dat deze vertraagt en tegelijkertijd getuigen van het verstrijken ervan.
De performance vindt plaats op 19 juni, bijna op de zomerzonnewende. Het wordt dus een lange avond met zonsondergang om 21:59 uur, een wassende maansikkel (het gezang van de vogels wordt beïnvloed door de fasen van de maan), de nabijheid van het Warandepark ... Het lijkt me belangrijk om rekening te houden met deze parameters.
Serendipiteit – het toevallig creëren van prachtige dingen – speelt een belangrijke rol in uw werk en lijkt in dit idee ook aanwezig. Zijn er nog andere momenten waarop gelukkige toevalligheden zich kunnen voordoen?
Ann Veronica: De uitnodiging van Bozar was al een gelukkig toeval (lacht). Echt waar. Ik had nooit gedacht dat ik ooit zou meewerken aan een concert. Het is een geweldige kans om een project te ontwikkelen in dialoog met een muziekstuk, met de muzikanten van HERMESensemble en het team van Bozar.
De minimalisten en de avant-gardistische componisten uit New York in de jaren 70 en 80 – Glass, Reich, Feldman – gaven de voorkeur aan een kunstgalerie boven een klassieke concertzaal. Probeer jij deze twee locaties met elkaar te verzoenen in de Henry Le Boeufzaal?
Ann Veronica: De zaal is prachtig. Ik zal vragen om alle toegevoegde elementen (belichting en geluidversterking) te verwijderen, zodat de zaal terugkeert naar de eenvoud en schoonheid van de ruimte zoals deze oorspronkelijk was ontworpen.
Tegenwoordig is er inderdaad veel transversaliteit. Minimalisten werkten in andere ruimtes, want alle ruimtes zijn interessant en geven aanleiding tot nieuwe voorstellen. In mijn praktijk zijn de architectuur van de plek en de context van groot belang bij het opstarten van een project. Notes for Philip Guston is een nieuw avontuur.
Wat ook interessant is, is dat dit werk maar zelden wordt uitgevoerd. En wanneer het in zijn geheel wordt uitgevoerd, is dat vaak in musea waar mensen passeren. Nu stellen we voor om 4,5 uur te luisteren, om je in die duur te nestelen. Hoe benader je uitdaging ten opzichte van het publiek?
Ann Veronica: Het wordt een erg vrije avond, want het publiek kan weggaan en terugkomen wanneer ze willen. Misschien kunnen mensen als ze naar buiten gaan even een kopje muntthee of een koekje nemen en dan terugkomen. Dat zou fijn zijn.
